Σε μια ξεχωριστή εκδήλωση, παρουσιάστηκε το απόγευμα της Δευτέρας στην Αθήνα το Λεύκωμα σκίτσων του «Αεροπεζοναύτη», τα οποία συνοδεύουν το δεκαπενθήμερο δισέλιδο του «Ριζοσπάστη», «Για τους Ένστολους», από τον Δεκέμβρη του 2017 μέχρι και σήμερα.
Την αίθουσα του ξενοδοχείου «Novotel» που έγινε η εκδήλωση, κοσμούσε ένα μικρό δείγμα από τον αποτυπωμένο πλούτο της πένας του «Αεροπεζοναύτη», σκίτσα που έχουν συντροφεύσει την αρθρογραφία της στήλης για την πάλη και τα προβλήματα των στρατευμένων στο πλάι του λαού, τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και τους κινδύνους της εμπλοκής, τις θέσεις του ΚΚΕ για τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο απέναντι στην κυρίαρχη προπαγάνδα.
Χαιρετισμό απεύθυνε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας. Στους παρευρισκόμενους διαβάστηκε χαιρετιστήρια επιστολή του «Αεροπεζοναύτη». Για το έργο του σκιτσογράφου μίλησε, ο Γιάννης Ντουνιαδάκης, ναύαρχος ε.α. Ακόμη στην εκδήλωση χαιρέτισαν ο Περικλής Κουρμούλης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και αρχισυντάκτης του «Ριζοσπάστη» και ο Γιάννης Κλεφτογιάννης, μέλος ΔΣ του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με αντιπολεμική μουσική και τραγούδι με ρεσιτάλ κιθάρας από την Εύα Φάμπα και τη συμμετοχή του Μανώλη Μητσάκου στο μπουζούκι και το τραγούδι. Νωρίτερα προβλήθηκε αντιπολεμικό βίντεο σε δημιουργία του Γ. Κλεφτογιάννη, βασισμένο σε μια πρωτότυπη ιδέα του εικαστικού Τάκη Βαρελά και σε μουσική επιμέλεια- σύνθεση της Ε.Φάμπα.
Υπενθυμίζεται πως το Λεύκωμα που είχε κυκλοφορήσει ως ένθετο στον Ριζοσπάστη διακινείται δωρεάν από τις Κομματικές Οργανώσεις.
Δ. Κουτσούμπας: Τιμάμε την πολύ σημαντική συμβολή της τέχνης του στην πάλη των στρατευμένων και του λαού
Στην ομιλία του ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, σημείωσε:
«Η ιστορία του εργατικού κινήματος, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκόσμια, είναι άρρηκτα δεμένη με τους αγώνες της εργατικής τάξης, να απαλλαγεί από τα δεσμά της κυρίαρχης αστικής ιδεολογίας.
Το κεφάλαιο δεν κατέχει μόνο τα μέσα παραγωγής. Κατέχει και ελέγχει και χρησιμοποιεί τους μηχανισμούς διαμόρφωσης της κοινής γνώμης, τις εφημερίδες, τα τηλεοπτικά δίκτυα, τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα. Μέσα από αυτούς τους μηχανισμούς, η αστική τάξη επιχειρεί καθημερινά να παρουσιάσει την εκμετάλλευση ως “φυσικό νόμο”, την υποταγή των εργαζομένων ως “κοινωνική συναίνεση” και τα ιμπεριαλιστικά εγκλήματα ως “υπεράσπιση της ελευθερίας και της δημοκρατίας”.
Από την άλλη, όταν οι εργαζόμενοι, οι εργαζόμενες, οι νέοι και οι νέες βγαίνουν μαχητικά στο προσκήνιο και αγωνίζονται, διαδηλώνουν απαιτώντας όλα αυτά που τους κλέβουν, αυτό το ονομάζουν “χάος” και “καταστροφή”. Αυτά ακούμε και διαβάζουμε και στη χώρα μας τις τελευταίες μέρες με αφορμή τον λαϊκό και νεολαιίστικο ξεσηκωμό στη Γαλλία.
Όμως, τι αποδεικνύει η Γαλλία, αλλά και οι κινητοποιήσεις στην Ισπανία, το Βέλγιο, την Ιταλία; Ότι η πολιτική υπέρ του κεφαλαίου και η πολεμική προετοιμασία της ΕΕ, την οποία προσκυνούν και εκθειάζουν όλοι τους, από τη ΝΔ και τον Μητσοτάκη, μέχρι το ΠΑΣΟΚ και το κόμμα Τσίπρα, μόνο ασφυξία προκαλούν στους λαούς, ανεξάρτητα από το πρόσημο της κάθε κυβέρνησης. Γι’ αυτό και τις επόμενες μέρες πρέπει να γίνει ακριβώς αυτό που ξορκίζει η κυβέρνηση: να περάσει η αγωνιστική σκυτάλη και στη χώρα μας, οργανωμένα και αποφασιστικά με το ΚΚΕ βέβαια να πρωτοστατεί σε αυτή την υπόθεση.
Τις πραγματικές αιτίες αυτού του ξεσηκωμού προσπαθεί να κρύψει η προπαγάνδα τους, αλλά δεν κρύβονται.
Απέναντι σε αυτό το γιγαντιαίο πλέγμα χειραγώγησης, το ταξικό σκίτσο, ”ορθώνει” το ανάστημά του, ως μια συνταρακτική αποκάλυψη της αλήθειας.
Η δύναμη της πολιτικής γελοιογραφίας έγκειται στην ικανότητά της να συμπυκνώνει σε λίγες λιτές γραμμές, με λίγες πινελιές και μια κοφτερή λεζάντα, εκείνο που οι αστικές αναλύσεις πασχίζουν να κρύψουν κάτω από τόνους ακαδημαϊκού βερνικιού. Το σκίτσο δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα… Την ξεγυμνώνει.
Όταν ο σκιτσογράφος της εργατικής τάξης, ο σκιτσογράφος που στρατεύεται με την πολιτική γραμμή του ΚΚΕ, πιάνει το πενάκι, δεν επιδιώκει να προσφέρει μια εφήμερη εκτόνωση, μέσα από τις σελίδες του ”Ριζοσπάστη”. Επιδιώκει να αποδομήσει την υποκρισία ενός ολόκληρου συστήματος.
Ο “αεροπεζοναύτης” από το 2017 έχει αδιάλειπτη παρουσία σχεδόν σε κάθε δισέλιδο «για τους Ένστολους» στο Ριζοσπάστη. Παίρνοντας ερεθίσματα και ατάκες από το περιεχόμενο των άρθρων, αποτυπώνει με φαντασία στο χαρτί, τις αιτίες των προβλημάτων και το σημαντικότερο, με την αφαιρετική δύναμη της πένας, προτάσεις για διέξοδο από αυτά.
Το διάστημα αυτό έχουν δημοσιευτεί περισσότερα από 550 άρθρα και 450 σκίτσα του. Με τα σκίτσα του, αποτυπώνει επίσης την πραγματικότητα, χωρίς όμως να εγκλωβίζεται σε μια στείρα διαπίστωση. Δημιουργεί ερεθίσματα, ενισχύει την αφοβία και τη μαχητικότητα στους φαντάρους, συμβάλλει στη δημιουργική σκέψη και προβληματισμό στους στρατιωτικούς.
Σε γεγονότα όπως οι πυκνές γεωπολιτικές εξελίξεις, οι κίνδυνοι από την εμπλοκή της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και στους πολέμους, ο ρόλος των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ, αλλά και η στήριξη των δικαιωμάτων των στρατευμένων και τα προβλήματα των ενστόλων, συναντούν την πένα του ”Αεροπεζοναύτη”, που θαρρετά, ξηλώνει το προσωπείο της αστικής εξουσίας.
Ο σκιτσογράφος μετατρέπει τις σύνθετες οικονομικές έννοιες, όπως η πολεμική οικονομία, οι προϋπολογισμοί του πολέμου, αλλά και τα πολύπλοκα πλέγματα της ιμπεριαλιστικής δράσης, σε μια ζωντανή και κατανοητή εικόνα.
Εκεί που η κυβερνητική προπαγάνδα, μιλάει για «ανάπτυξη για όλους», το ταξικό σκίτσο, σκιαγραφεί τον παχύσαρκο βιομήχανο, με το ημίψηλο καπέλο να σωρεύει κέρδη, τη ώρα που ο εργάτης, εξουθενωμένος, αφήνει την τελευταία του ικμάδα πάνω στη γραμμή παραγωγής για ένα μεροκάματο.
Κι όπως λέει ο ίδιος ο Αεροπεζοναύτης: ”Στα σκίτσα μου, διακρίνετε τα μαύρα ψηλά κάπελα με το φράκο, διαχρονικό σύμβολο αστικής εξουσίας των καπιταλιστών, που καθορίζει τη ζωή μας διά του πολιτικού του προσωπικού, αξιοποιώντας όλα τα μέσα και με οποιονδήποτε τρόπο. Από την αστική δημοκρατία έως τη στυγνή δικτατορία, τον φασισμό και τους πολέμους όπου Γης”.
Η ιστορία του ΚΚΕ, είναι δεμένη με την τέχνη. Έχει αποτυπωθεί στις σελίδες του «Ριζοσπάστη» κι αλλού. Είναι γεμάτη από τη δουλειά εμβληματικών δημιουργών που έθεσαν το ταλέντο τους στη σκιτσογραφία, στην υπηρεσία του λαού.
Άνθρωποι που δεν λύγισαν στις διώξεις, στις φυλακές και στις εξορίες, αλλά συνέχισαν να χαράζουν στο χαρτί την ελπίδα της κοινωνικής απελευθέρωσης. Το σκίτσο τους έγινε σύμβολο στον αντιφασιστικό αγώνα, στις μαύρες μέρες της γερμανικής κατοχής, στην εποχή του αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, αλλά και στην τρομοκρατία των χρόνων που ακολούθησαν. Όλοι αυτοί απέδειξαν ότι η τέχνη όταν συνδέεται με τα ιδανικά του μαρξισμού-λενινισμού γίνεται αήττητη.
Ο Αεροπεζοναύτης γεννήθηκε από τα σπλάχνα της εργατικής τάξης στην ανταρτομάνα Ρούμελη και διαπαιδαγωγήθηκε από τα ιδανικά του σοσιαλισμού – κομμουνισμού και του ΚΚΕ. Όπως ο ίδιος δηλώνει, παρουσιάζοντας την πλούσια και πολύτιμη δουλειά του, με όλον αυτό τον πλούτο των σκίτσων του, ”…δίνω προτεραιότητα στην καλλιέργεια της σχέσης της εργατικής τάξης με το Κόμμα της και τον στρατηγικό του στόχο. Οι σχέσεις αυτές δεν είναι η αισθητική αρτιότητα, το ύφος ή η έκφραση, αλλά είναι κυρίως το δυνάμωμα της ζώσας δράσης και της συμπόρευσης, της κοινωνικής συμμαχίας των δυνάμεων της ανατροπής”.
Σήμερα, μ’ αυτή την εκδήλωση παρουσίασης των σκίτσων του ”Αεροπεζοναύτη”, τιμάμε την πολύ σημαντική συμβολή της τέχνης του στην πάλη των στρατευμένων και του λαού, που αμφίδρομα της δίνει έμπνευση.
Σε έναν κόσμο όπου η εικόνα γίνεται εργαλείο μεθοδευμένης αποχαύνωσης, εμείς πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε για να αφυπνίσουμε.
Ευχόμαστε στον “Αεροπεζοναύτη”, να συνεχίσει με την πένα, το ταλέντο και τη συνείδησή του σκιτσάροντας, να ξεσκεπάζει τα γεράκια του ιμπεριαλισμού, που μακελεύουν λαούς, στους ματωμένους δρόμους της κερδοφορίας των μονοπωλίων. Να συνεχίσει να καυτηριάζει την ψευδεπίγραφη ”σταθερότητα” που μας ζητούν να αποδεχθούμε, την ώρα που λεηλατούν τον ιδρώτα του εργαζόμενου, καταργούν το οκτάωρο και μετατρέπουν την υγεία και την παιδεία σε πανάκριβα εμπορεύματα.
Γιατί το σκίτσο του δεν μένει πάνω στο χαρτί. Γίνεται ματιά, γίνεται καταγγελία, γίνεται όπλο απέναντι σε ότι παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο. Και όσο υπάρχει αδικία, θα υπάρχει πάντα ένα χέρι που θα σχεδιάζει — όχι μόνο αυτό που είναι, αλλά κι αυτό που πρέπει και μπορεί να γίνει.
Αγαπητέ φίλε και σύντροφε ”Αεροπεζοναύτη”,
Ξέρω ότι δεν θέλεις να αποκαλυφθεί το όνομά σου, ξέρω ότι βρίσκεσαι κάπου εδώ τριγύρω και παρακολουθείς την εκδήλωση. Γνωριζόμαστε εδώ και 50 χρόνια περίπου. Από Κνίτες, νεολαίοι. Πάντα μαχητής, πάντα δημιουργικός. Συνέχισε στην πορεία αυτή, μαζί με το Κόμμα, μαζί με την ΚΝΕ, σε όλους τους τομείς -και δεν είναι και λίγοι- με τους οποίους δημιουργικά και αποτελεσματικά καταπιάνεσαι.
Άλλωστε εμείς ακολουθούμε την συμβουλή του Μαγιακόφσκι:
”Έϊ! Ξυπνείστε, κοιμισμένοι!
Από την κορυφή έως τα νύχια ξεσκεπάστε τους.
Άλλο δε μας μένει”».
Στον κόσμο που φλέγεται και σαπίζει, σηκώνουμε το κεφάλι
Στη συνεισφορά του «Αεροπεζοναύτη» στο Δισέλιδο για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας του «Ριζοσπάστη» στάθηκε ο Γιάννης Ντουνιαδάκης, ναύαρχος ε.α. του Πολεμικού Ναυτικού, τονίζοντας πως «η πέννα του γλιστρούσε στο χαρτί οδηγημένη πάντα από λαϊκή οπτική αντίληψη και από αντικαπιταλιστική, αντιιμπεριαλιστική θέση».
«Λειτούργησε σαν το χωνί που κραυγάζει και διεκδικεί! Εσκυψε πάνω από τα καθημερινά, ”μικρά” και μεγάλα προβλήματα της δουλειάς και των οικογενειών μας, από την ακρίβεια, το στεγαστικό και τις μεταθέσεις, μέχρι τις εξαντλητικές υπηρεσίες και τους κινδύνους της εμπλοκής της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Με την πένα και την ατάκα του, κατάφερε να δώσει μορφή, φωνή και εικόνα στους καημούς, στις αγωνίες αλλά και στους αγώνες του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας», σημείωσε μεταξύ άλλων.
Στη στήλη των Ενστόλων, μία από τις μακροβιότερες ενότητες στη σύγχρονη ιστορία του «Ριζοσπάστη», αλλά και στο γεγονός ότι κανένα άλλο έντυπο Μέσο δεν διαθέτει αντίστοιχη στήλη, στάθηκε ο Περικλής Κουρμούλης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και αρχισυντάκτης της εφημερίδας. Οπως τόνισε, «στα εκατοντάδες άρθρα που έχουν δημοσιευθεί όλα αυτά τα χρόνια βλέπει κανείς την αμφίδρομη σχέση που αναπτύσσεται και βαθαίνει ανάμεσα στο ΚΚΕ από τη μια, τα στελέχη και τα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας από την άλλη».
Υπογράμμισε πως οι ένστολοι βρίσκουν στις σελίδες του «Ριζοσπάστη» «ένα ισχυρό βήμα προβολής των αιτημάτων και των διεκδικήσεών τους» και «έναν αταλάντευτο σύμμαχο» στους αγώνες τους. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία με τον Αεροπεζοναύτη, σημειώνοντας πως τα σκίτσα του αποτέλεσαν ευχάριστη έκπληξη για την εφημερίδα και πλέον είναι αναντικατάστατο συμπλήρωμα των κειμένων της στήλης. «Με την ευστοχία τους, την καυστικότητα, την ευθύτητα με την οποία μεταφέρουν το μήνυμα χωρίς να χάνονται σε πλεονασμούς και περιττά στοιχεία», έχουν ταυτιστεί με το δισέλιδο των Ενστόλων, είπε. Τον ευχαρίστησε θερμά για τα εννέα χρόνια προσφοράς του, ευχόμενος να συνεχίσει δημιουργικά και να προσφέρει «τόσα κι άλλα τόσα σκίτσα».
Στη δύναμη του σκίτσου, «το πώς λίγες γραμμές και μερικές συνθέσεις μπορούν να γίνουν ένα από τα πιο δυνατά επικοινωνιακά όπλα», που κινητοποιούν το μυαλό και τα συναισθήματα, στάθηκε ο Γιάννης Κλεφτογιάννης, μέλος του ΔΣ του ΕΕΤΕ. Αναλύοντας την ταξική ματιά του «Αεροπεζοναύτη», τη μεταφορά, το χρώμα και τη σχέση των σκίτσων του με το στρατιωτικό λεξιλόγιο και τη λαϊκή κουλτούρα, ανέδειξε το σκίτσο ως μηχανισμό πολιτικής επικοινωνίας, όπου εικόνα, κείμενο, σύμβολο και επικαιρότητα υπηρετούν έναν κοινό σκοπό.
Θέτοντας το ερώτημα αν το σκίτσο καλεί απλώς να ερμηνεύσουμε την πραγματικότητα ή να αναμετρηθούμε μαζί της, παρέθεσε την απάντηση του ίδιου του «Αεροπεζοναύτη»: «Το σκίτσο είναι προπαγάνδα και η προπαγάνδα είναι ταξικός πόλεμος. Σκοπός είναι να καταλάβουμε εδάφη». Κλείνοντας, κάλεσε να κρατήσουμε τέσσερις λέξεις για τις δημιουργίες του: «Γραμμή. Βλέμμα. Θέση. Δράση», από την τέχνη του σκίτσου στην ταξική θέση και από εκεί στο κάλεσμα για πολιτική δράση, «για να καταφέρει να ανθρωπέψει τελικά ο άνθρωπος».
Στη χαιρετιστήρια επιστολή του, που διαβάστηκε στην εκδήλωση, ο «Αεροπεζοναύτης» σημείωσε πως «Τη ζωή μου δεν την περπάτησα ως παρατηρητής, αλλά ως ένας άνθρωπος που νοιάζεται παλεύει μαζί σας. Αισθάνομαι σαν ένας απλός στρατιώτης της τάξης που με γέννησε, και ενός Κόμματος, του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας ΚΚΕ, που με διαπαιδαγώγησε, με όπλισε, με στράτευσε σε ανωτέρα ιδανικά και ανθρώπινες αξίες για το σοσιαλισμό – κομμουνισμό».
Θυμήθηκε πως πριν από εννέα χρόνια, όταν ανέλαβε τη στήλη των Ενστόλων του «Ριζοσπάστη», έδωσε όρκο το όπλο του, ο λόγος και το σκίτσο του, να μη στραφούν ποτέ ενάντια στον λαό. Ευχαρίστησε το ΚΚΕ, το αρμόδιο Τμήμα της ΚΕ και τον «Ριζοσπάστη» για την εμπιστοσύνη και την ελευθερία έκφρασης που του έδειξαν όλα αυτά τα χρόνια.
Οπως ανέφερε: «Τα σκίτσα γεννήθηκαν στο ταξικό καμίνι, εκεί όπου ανασαίνουν οι καημοί, οι αγωνίες, αλλά και η οργή της εργατικής τάξης. Εκεί που ψάχνει διέξοδο, για το πως να βγει από τη φυλακή στο ξέφωτο».
Αναφέρθηκε στους ένστολους και τους εργαζόμενους που βιώνουν την ακρίβεια και βλέπουν τη χώρα να εμπλέκεται στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς ΝΑΤΟ και ΕΕ, τονίζοντας πως: «Σήμερα καλούμαστε να μετατρέψουμε τη βουβή οργή σε συνειδητό αγώνα ενάντια στον πόλεμο, μιας και η ζωή, δεν μετριέται ούτε με κέρδη, ούτε με εδάφη. Στον κόσμο που φλέγεται και σαπίζει, σηκώνουμε το κεφάλι.
Σας καλώ να δυναμώσουμε τη συμπόρευσή μας με το ΚΚΕ, να καθαρίσουμε το ”θολό τοπίο” και να βαδίσουμε μαζί στους ταξικούς αγώνες, για μια κοινωνία δίκαιη και ανθρώπινη, για τη δική μας έφοδο στον ουρανό, για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό!».
