Το γεγονός ότι ο σφοδρός ανταγωνισμός για το στρατηγικής σημασίας των Στενών του Ορμούζ λειτουργεί ως πυροκροτητής που σπρώχνει σε νέα κλιμάκωση του ιμπεριαλιστικού πολέμου στη Μέση Ανατολή, ήρθαν να επιβεβαιώσουν οι νέες αμερικανικές επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων και τα αντίποινα με τα οποία απάντησε η Τεχεράνη, όπως και η νέα άμεση εμπλοκή άλλων χωρών της περιοχής, με τη στοχοποίηση αμερικανικής βάσης στο Κουβέιτ από το Ιράν, αλλά και τις συνεχιζόμενες «προειδοποιήσεις» των ΗΠΑ κατά του Ομάν, ενάντια στα σχέδια για από κοινού έλεγχο των Στενών μαζί με το Ιράν.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο συνεχίζονται και τα διπλωματικά παζάρια, ενώ από το απόγευμα της Πέμπτης άρχισαν να έρχονται ξανά στην επιφάνεια αναφορές ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν έχουν φτάσει σε μία συμφωνία για ένα «μνημόνιο κατανόησης» που θα περιλαμβάνει δίμηνη παράταση της «εκεχειρίας» – εν μέσω της οποίας συνεχίζονται στρατιωτικές επιχειρήσεις και εχθροπραξίες – και έναρξη διαπραγματεύσεων για μία «τελική» συμφωνία τερματισμού του πολέμου.
Αντίστοιχες αναφορές για «επικείμενη συμφωνία» έχουν κυκλοφορήσει αρκετές φορές τις τελευταίες μέρες, και από τις δύο πλευρές, με αντιφατικές ωστόσο πληροφορίες για τους όρους που περιλαμβάνονται σε αυτές, ιδιαίτερα στα ζητήματα που αφορούν στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι σημερινές αναφορές εμφανίστηκαν αρχικά στον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστοτόπο Axios, που επικαλείται αξιωματούχους των ΗΠΑ, ενώ στη συνέχεια αμερικανικά ΜΜΕ και διεθνή πρακτορεία υπήρξε ανεπίσημη επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, παρά τη συμφωνία των διαπραγματευτών, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει δώσει ακόμη την τελική του έγκριση.
Αναφέρεται επίσης ότι το Μνημόνιο προβλέπει ελεύθερη και χωρίς περιορισμούς ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, απαγόρευση τελών, απομάκρυνση όλων των ναρκών από το Ιράν εντός 30 ημερών και σταδιακή άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Το Ιράν δεσμεύεται να μην επιδιώξει απόκτηση πυρηνικού όπλου, ενώ θα ξεκινήσουν άμεσα συνομιλίες για τη διάθεση του υπάρχοντος εμπλουτισμένου ουρανίου και τον περιορισμό του εμπλουτισμού. Οι ΗΠΑ θα συζητήσουν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση παρουσίασε μια διαφορετική εκδοχή πάνω στα κρίσιμα ζητήματα, αναφέροντας ότι το Ιράν θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τις ναυτιλιακές διαδρομές σε συντονισμό με το Ομάν και θα επιβάλλει τέλη εξυπηρέτησης, ενώ θα επιτραπεί η απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή. Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε την ιρανική ανακοίνωση «μύθευμα».
Σε ένα τέτοιο φόντο, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, πρόκειται να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον και να συναντηθεί με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ενώ η Ρωσία, μέσω της εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών Μαρίας Ζαχάροβα, κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ιράν να συνεχίσουν τον διάλογο και να αποφύγουν νέα στρατιωτική κλιμάκωση, ενώ δήλωσε ξανά έτοιμη να βοηθήσει στην απομάκρυνση του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου – πρόταση που απέρριψε χθες σε δηλώσεις του ο Ντ. Τραμπ.
Νέες απειλές των ΗΠΑ κατά του Ομάν – Αντιδράσεις και «αποχρώσεις» για τα ιρανικά αντίποινα
Σε ό,τι αφορά τις νέες επιθέσεις των ΗΠΑ κατά ιρανικών στόχων και τα αντίποινα από την Τεχεράνη, οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της «εκεχειρίας».
Η CENTCOM (διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή), με περίσσεια υποκρισία, κατήγγειλε το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία, λέγοντας ότι οι ιρανικές δυνάμεις «εκτόξευσαν πέντε μη επανδρωμένα αεροσκάφη μονής κατεύθυνσης που αποτελούσαν απειλή» μέσα και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ νωρίτερα σήμερα το πρωί.
Οι αμερικανικές δυνάμεις «αναχαίτισαν με επιτυχία» τα drones και «εμπόδισαν την εκτόξευση ενός έκτου drone» σε «ιρανική επίγεια βάση στο Μπαντάρ Αμπάς», ανέφερε.
«Το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο προς το Κουβέιτ, ο οποίος αναχαιτίστηκε με επιτυχία από τις δυνάμεις του Κουβέιτ», προσθέτει η CENTCOM.
Μετά τα ιρανικά αντίποινα εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης στο Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία εξέδωσαν ανακοινώσεις με τις οποίες καταδίκασαν την επίθεση. Τα υπουργεία Εξωτερικών των τριών χωρών χαρακτήρισαν την επίθεση «κατάφωρη παραβίαση» της κυριαρχίας του Κουβέιτ και εξέφρασαν «πλήρη αλληλεγγύη» προς αυτό, δηλώνοντας υποστήριξη «σε όλα τα μέτρα» που θα λάβει για την ασφάλεια και τη σταθερότητά του.
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Κουβέιτ, από την πλευρά του, μίλησε για «σοβαρή κλιμάκωση» και «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας και της ασφάλειας», απαιτώντας από το Ιράν να σταματήσει άμεσα και άνευ όρων τις επιθέσεις, ενώ θεωρεί την Τεχεράνη «πλήρως υπεύθυνη».
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί αναφορικά με τις εσωτερικές αντιθέσεις και τις «αποχρώσεις» που υπάρχουν και στις χώρες του Κόλπου, πως από τις τρεις παραπάνω χώρες μόνο τα ΗΑΕ κατονόμασαν ρητά το Ιράν ως υπεύθυνο για τις «τρομοκρατικές επιθέσεις».
Στο μεταξύ, μία μέρα μετά την χαρακτηριστική απειλή από τον Ντ. Τραμπ ότι θα «ανατινάξει» το Ομάν εάν δεν συμμορφωθεί πλήρως με τις αμερικανικές απαιτήσεις σχετικά με τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, η Ουάσινγκτον επανήλθε με νέες απειλές βάζοντας ξανά στο στόχαστρο έναν «σύμμαχό» της.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανέφερε το απόγευμα της Πέμπτης στο Χ ότι «το Ομάν οφείλει να γνωρίζει ότι το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών θα επιτεθεί με σφοδρότητα σε κάθε παράγοντα που εμπλέκεται – άμεσα ή έμμεσα – στην παροχή διευκολύνσεων για την πληρωμή διοδίων (σσ. στο Στενό του Ορμούζ), ενώ όλοι οι συνεργαζόμενοι θα υπόκεινται σε κυρώσεις».
Από την άλλη πλευρά, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, δήλωσε ότι το Ιράν εκφράζει την αλληλεγγύη του προς το Ομάν μετά τις «απειλές Αμερικανών αξιωματούχων».
Οι απειλές Τραμπ κατά του Ομάν, με το οποίο οι ΗΠΑ έχουν «συμμαχικές» σχέσεις, προκάλεσαν αντιδράσεις και μέσα στις ΗΠΑ, αποτυπώνοντας τις ενδοαστικές αντιθέσεις στο εσωτερικό τους – κάτι που είχε εκφραστεί άλλωστε και με τις απειλές του Αμερικανού προέδρου σε άλλους «συμμάχους», όπως απέναντι στη Δανία και τη Γροιλανδία.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Μέρφι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι κάνει «το ένα λάθος μετά το άλλο», χαρακτηρίζοντας την κυβέρνηση ως «σε διαρκή κατάσταση πανικού».
Σταθερά στο επίκεντρο η αντιπαράθεση για τα Στενά του Ορμούζ
Το ίδια ώρα, το Ιράν εξακολουθεί να επιχειρεί να παγιώσει τη «νέα πραγματικότητα» που έχει διαμορφωθεί στο Στενό του Ορμούζ.
Την Πέμπτη ανακοίνωσε ότι 26 πλοία διέσχισαν με επιτυχία το Στενό του Ορμούζ τις τελευταίες 24 ώρες υπό τον συντονισμό των δυνάμεών του.
«Η λήψη άδειας και ο συντονισμός για την κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ είναι ένα οριστικό ζήτημα και η διέλευση από άλλες διαδρομές θεωρείται διαταραχή και θα αντιμετωπιστεί αναλόγως», ανέφεραν οι «Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης» (IRGC) «Το Στενό του Ορμούζ ελέγχεται και διαχειρίζεται αποκλειστικά από το Ναυτικό του IRGC και οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτό το στενό θα αντιμετωπιστεί με την αποφασιστική μας απάντηση».
H CENTCOM από την πλευρά της αναφέρει σε σημερινή ανάρτησή της ότι πάνω από 20 αμερικανικά πλοία συμμετέχουν στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και ότι σε αυτό το πλαίσιο οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «ανακατευθύνει» 111 εμπορικά πλοία μέχρι στιγμής.
Οι ΗΠΑ επέβαλαν επίσης νέες κυρώσεις στην Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA) – την Αρχή που έχει συστήσει η Τεχεράνη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ -και απείλησαν ιρανικές αεροπορικές εταιρείες. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, είπε ότι έχουν «προειδοποιήσει οποιεσδήποτε εταιρικές ή κρατικές οντότητες να μην πληρώνουν διόδια ή να τα αποκρύπτουν ως πληρωμές βοήθειας» και πρόσθεσε ότι «θα διακόψουμε επίσης την πρόσβαση και των δύο ιρανικών αεροπορικών εταιρειών σε σημεία προσγείωσης, ανεφοδιασμού καυσίμων και πώλησης εισιτηρίων».
Πάντως, μέχρι στιγμής αυτές που αντιμετωπίζουν κίνδυνο για πρόβλημα ανεφοδιασμού είναι οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες.
Η αγορά καυσίμων αεριωθούμενων στην ΕΕ αναμένεται να «γίνει ολοένα και πιο περιοριστική» εάν οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ συνεχιστούν τις επόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με το την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Εάν η κατάσταση δεν βελτιωθεί τις επόμενες εβδομάδες, οι αγορές αναμένεται να γίνουν ολοένα και πιο σφιχτές, ειδικά για τα καύσιμα αεριωθούμενων», ανέφερε.
