SAR στο Αιγαίο: Άλλος ένας κρίκος στην αλυσίδα συνδιαχείρισης και παραχωρήσεων

Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα - 26/8/2020
Φώτο Αρχείου / Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα – 26/8/2020 – Πηγή: Eurokinissi

Του Συμεωνίδη Γρηγόρη, Αντισμήναρχου (Ι) ε.α

Τις τελευταίες  ημέρες  του Αυγούστου , και  ενώ τα γνωστά γεγονότα  με τις ερευνητικές επιχειρήσεις του «Oruc Reis»  στην Ανατολική Μεσόγειο   ήταν σε εξέλιξη,  έλαβε χώρα επιχείρηση  Έρευνας και Διάσωσης (Search and Rescue-SAR) στη θάλασσα, 20 μίλια δυτικά της Χάλκης (βόρεια της Καρπάθου), για σκάφος που κινδύνευε και μετέφερε 96 πρόσφυγες και μετανάστες.

Ελικόπτερο Πολεμικού Ναυτικού Aegean Hawk
Φώτο Αρχείου / Ελικόπτερο Πολεμικού Ναυτικού Aegean Hawk / Πηγή: Eurokinissi

Στην επιχείρηση πήραν μέρος πέντε (5) σκάφη του Λιμενικού, ένα (1) πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού και πέντε (5) παραπλέοντα εμπορικά πλοία. Από αέρος πήραν μέρος ένα (1) ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας και ένα (1) του Πολεμικού Ναυτικού. Ταυτόχρονα, στον τόπο του ναυαγίου βρέθηκαν σκάφη και ένα (1) ελικόπτερο της Τουρκικής ακτοφυλακής. Το αξιοσημείωτο του περιστατικού είναι ότι τα τουρκικά σκάφη καλούσαν όλους του υπόλοιπους να αποχωρήσουν, διότι κατ΄ αυτούς το ναυάγιο έγινε «σε περιοχή έρευνας – διάσωσης που ελέγχει η Τουρκία», με αποτέλεσμα ορισμένα εμπορικά πλοία να υπακούσουν και να απομακρυνθούν.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Στις επιχειρήσεις αυτού του είδους, που καλούνται να φέρουν εις πέρας το προσωπικό του Λιμενικού Σώματος, του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, περιστατικά σαν το παραπάνω, είναι πλέον  η συνήθης κατάσταση. Δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε πολύ πίσω ιστορικά για να βρούμε πότε πρωτοξεκίνησε  αυτού του είδους την τακτική η Τουρκία στα περιστατικά έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο (θεωρητικά το1988). Το ζητούμενο είναι να κατανοήσουμε γιατί  συμβαίνουν   αυτά,   τον πραγματικό σκοπό που έχουν, αλλά κυρίως που οδηγούν και πότε.

Ελικόπτερο Super Puma της Πολεμικής Αεροπορίας
Φώτο Αρχείου / Ελικόπτερο AS 332C1 Super Puma της Πολεμικής Αεροπορίας στη Λήμνο / Πηγή: Eurokinissi

Βέβαια, αυτά μπορούν να εξηγηθούν,  μόνο εάν δούμε ποιο είναι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, οι θέσεις και οι πράξεις Ελλάδας και Τουρκίας,  και όλα αυτά ενταγμένα στην συνολικά διαμορφούμενη   κατάσταση  στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις  και τις γεωπολιτικές- οικονομικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή.

Καταρχάς να πούμε επιγραμματικά τι ισχύει βάσει του Διεθνούς Δικαίου και  την εφαρμογή του στην περιοχή του Αιγαίου. Οι επιχειρήσεις Έρευνας και Διάσωσης  χωρίζονται : 

1. Αεροπορική, που αφορά αεροσκάφη, σύμφωνα με τη Διεθνή σύμβαση του Σικάγου για την Πολιτική Αεροπορία του 1944, στα πλαίσια του ICAO . Σύμφωνα με αυτή το εκάστοτε FIR αποτελεί τη περιοχή ευθύνης -συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης Αεροπορικού ατυχήματος.

2. Ναυτική, για ανθρώπους  ή σκάφη, σύμφωνα με τη Σύμβαση του Αμβούργου 1979 του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ). Σύμφωνα με αυτή, οι οριοθετήσεις περιοχών ευθύνης της ναυτικής έρευνας και διάσωσης γειτονικών χωρών, γίνονται με συμφωνίες μεταξύ των.

Ελικόπτερο του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής - Aegean Dauphin
Φώτο Αρχείου / Ελικόπτερο του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής – Aegean Dauphin (AS 365 N 3) / Πηγή: Eurokinissi

Συμφωνία μεταξύ Ελλάδος – Τουρκίας δεν υπογράφηκε και η Ελλάδα με την κύρωση της σύμβασης του Αμβούργου και σύμφωνα με την Διεθνή πρακτική, το 1985, δήλωσε ότι και για τα ναυτικά περιστατικά ισχύουν τα όρια του FIR. Η Τουρκία αμφισβητώντας το γεγονός, το 1988, καθόρισε μονομερώς τη δική της ζώνη ευθύνης, για ναυτική έρευνα και διάσωση, μέχρι τον 25ο μεσημβρινό, δηλαδή  μέχρι την μέση του Αιγαίου.

Στην βάση των συγκεκριμένων Συνθηκών και όσων επιμελώς  δεν καθορίζονται, διαδραματίζονται περιστατικά σαν αυτό της Χάλκης. Ο σκοπός όμως της διεκδίκησης  ζωνών ευθύνης για SAR στο Αιγαίο, εντάσσεται στο πλαίσιο της πολυετούς κλιμάκωσης της Τουρκικής επιθετικότητας, με την αμφισβήτηση συνόρων και διεθνών συνθηκών.

Η Τουρκική επιθετικότητα όμως είναι αποτέλεσμα του στρατηγικού σχεδιασμού που σκοπό της έχει την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της αστικής της τάξης. Προς επίτευξη αυτού, επιδιώκει διαχρονικά την  υποστήριξη από εταίρους και τις συμμαχίες τους, (ΗΠΑ, Γερμανία, Ρωσία, ΝΑΤΟ, ΕΕ, κ.α.). Είναι άλλωστε γνωστό στους πάντες η θέση του ΝΑΤΟ για τον ενιαίο επιχειρησιακό χώρο του Αιγαίου, την συμφωνία της ΕΕ με την Τουρκία και την δυνατότητα να αυξήσει τις επιχειρήσεις θαλάσσιας έρευνας και διάσωσης (SAR) στη Διεθνή Θάλασσα του Αιγαίου, FRONTEX, ασκήσεις SNMG2 και άλλα.

Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα - 26/8/2020
Φώτο Αρχείου / Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα – 26/8/2020 – Πηγή: Eurokinissi

 Στους ίδιους βέβαια «φίλους και συμμάχους», αλλά με μικρές διαφορές, απευθύνεται ή συμμετέχει και η εδώ αστική τάξη και η αντίστοιχη κυβέρνηση, για να βρει υποτίθεται το δίκιο της και να διασφαλίσει τα υφιστάμενα. Η στάση των συμμάχων της ελληνικής αστικής τάξης, παρά τα λόγια «συμπάθειας» σε όλα σχεδόν τα ζητήματα – προσφυγικό, θαλάσσιες και εναέριες παραβιάσεις, σύνορα, ΑΟΖ κ.α – δεν μπορεί να κρύψει ότι υπαγορεύεται από την επιδίωξη ενίσχυσης των δικών τους θέσεων  στην περιοχή ενάντια σε Ρωσία, Κίνα, τη διατήρηση της ΝΑΤΟικής συνοχής και τη σταδιακή προώθηση της αναβάθμισης της Τουρκίας στο καθεστώς συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα - 26/8/2020
Φώτο Αρχείου / Επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ανοιχτά της Χάλκης απο το Λιμενικό Σώμα – 26/8/2020 – Πηγή: Eurokinissi

Το επιχείρημα που καλλιεργείται συστηματικά από την κυβέρνηση και όλα τα αστικά κόμματα, ότι με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται μια πολεμική αναμέτρηση, είναι ψεύτικο και παραπλανητικό, κρύβει τις ευθύνες της αστικής εξωτερικής πολιτικής, που υπηρετεί γενικά τα μονοπώλια, εγχώρια και ξένα, συγκαλύπτει ταυτόχρονα τις μεγάλες διαχρονικές ευθύνες των μέχρι σήμερα κυβερνήσεων (συμφωνίες Ελσίνκι, Μαδρίτης, για τις στρατιωτικές βάσεις κ.α.), οι οποίες είναι συνένοχες για το πώς φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση. Εκμεταλλεύεται την αυτονόητη θέληση του ελληνικού λαού να ζει ειρηνικά και φιλικά με τους άλλους λαούς. Αυτή η γραμμή της αστικής τάξης ανοίγει το δρόμο σε νέες εκχωρήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων (μεταξύ αυτών και των περιοχών ευθύνης SAR στο Αιγαίο), σε βάρος των συμφερόντων του λαού.

Ο λαός μας πρέπει να απορρίψει όλα τα εκβιαστικά διλήμματα και να μη δεχτεί καμία υποχώρηση σε κυριαρχικά δικαιώματα. Η υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και των συνόρων, από τη σκοπιά των λαϊκών συμφερόντων, πρέπει να συμβαδίζει με την πάλη για την αποσύνδεση της χώρας μας από το άρμα  του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της ΕΕ και των πολεμικών σχεδίων τους.

Συμεωνίδης Γρηγόρης, Αντισμήναρχος (Ι) ε.α

Δείτε ακόμα...