ΣΔΙΤ και «πάσης Ελλάδος»: Ξεκάθαρο το στίγμα της κυβέρνησης δια στόματος Πλεύρη

Τους κύριους άξονες πολιτικής του υπουργείου Υγείας για το επόμενο διάστημα ανέπτυξε ο υπουργός δερβέναγας, Θάνος Πλεύρης, στο 20ό συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Health World 2021 με τίτλο «Pandemic crisis–The Day after» (που σσ. στηρίζεται από 10άδες μικρότερους και μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους –χορηγούς, μαζί και συντεχνίες  γιατρών iatronet κλπ).

Στην κορυφή, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας είναι «μέτρα εξοικονόμησης πόρων της φαρμακευτικής δαπάνης», (νέο) «ολοκληρωμένο σχέδιο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα» και «καθιέρωση δεικτών στην συνεργασία ΕΟΠΥΥ και παρόχων».

Σε σύντομη αλλά στοχευμένη –σε βαθμό να «βγάζει μάτι» τοποθέτηση, μίλησε απροκάλυπτα λέγοντας, ότι η «ψυχή» της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, θα είναι οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και ότι επί υπουργίας του «αυτή θα είναι η κανονικότητα» -συμπληρώνοντας προκλητικά πως «η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, θα λάβει υπόψιν …τις καλές πρακτικές» (sic!!)
Μ’ άλλα λόγια στο πλαίσιο αυτού του βάρβαρου συστήματος, η Υγεία μπαίνει βαθύτερα στην προκρούστεια κλίνη «κόστους – οφέλους» και -ως μια πλευρά της ιδιωτικοποίησης που καλπάζει μετατρέπεται σε πανάκριβο για τη λαϊκή οικογένεια εμπόρευμα και χρυσωρυχείο για τους ομίλους κλινικαρχών, φαρμάκων και εξοπλισμού.

Pyatt: Όλα για τα αμερικάνικα μονοπώλια
Καλημέρα σας υπουργέ συνάδελφοι, φίλοι, είμαι πραγματικά χαρούμενος…

Σε ανακοίνωση της πρεσβείας των ΗΠΑ, ο Πάιατ, τους χτύπησε στην πλάτη, ξεκίνησε με το «ελληνικό» … Καλημέρα σας Minister Plevris και έκλεισε παρομοίως με ευχές «I wish you great success with … and I look forward of the fruitful dialogue between the AmCham healthcare committees, Minister Plevris, and his team ευχαριστώ πολύ… Ευχαρίστησε Νίκο και Ηλία «που είστε όπως πάντα τόσο σπουδαίοι συνεργάτες» …καιρό έχουμε να τα πούμε από την τελευταία φορά που συναντηθήκαμε, στην Ουάσιγκτον, DC πριν από δύο εβδομάδες για τον τελευταίο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Ελλάδας, είχαμε μια ομάδα όλων των αστέρων από την ελληνική κυβέρνηση αναφωνώντας «και εκεί εντυπωσιάστηκα από τη συνεχιζόμενη δραματική ανάπτυξη στο εύρος και το βάθος της εμπορικής και επενδυτικής μας σχέσης, ακόμη και τον τελευταίο ενάμιση χρόνο της πανδημίας»
Η συνεργασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης είναι ένα κρίσιμο θέμα στο πλαίσιο του πυλώνα Εμπορίου και Επενδύσεων του Στρατηγικού Διαλόγου και είμαι πολύ περήφανος που μέσω αυτού του μηχανισμού μπορέσαμε να προωθήσουμε τον αυξημένο διάλογο μεταξύ της βιομηχανίας και των αντίστοιχων κυβερνήσεών μας.
Χάρη σε αυτόν τον διάλογο, συνεχίζουμε να σημειώνουμε πρόοδο σε τομείς όπως οι μεταρρυθμίσεις στη χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης, η παροχή κινήτρων για την έρευνα και τις κλινικές δοκιμές και την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.

Το πιο κρίσιμο είναι ότι από το τελευταίο συνέδριο HealthWorld, έχουμε τώρα μια σταθερή προσφορά πολύ αποτελεσματικών εμβολίων COVID-19, που αναπτύχθηκαν από αμερικανικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Pfizer, Johnson & Johnson και Moderna.
(…)
Όλοι αυτοί είναι τομείς όπου οι ΗΠΑ και Ελλάδα συνεργάζονται. Χάρηκα πολύ που ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης μπόρεσε να συμμετάσχει και στη Σύνοδο Κορυφής, όπου τόνισε ότι οι προτεραιότητες της Ελλάδας είναι πολύ παρόμοιες με αυτές που μόλις περιέγραψα.
(…)
Αλλά οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να λύσουν τις προκλήσεις για την υγεία μόνες τους. Χρειαζόμαστε τους συνεργάτες μας στον ιδιωτικό τομέα.
Όπως είπα πέρυσι σε αυτό το συνέδριο, η παγκόσμια κρίση υγείας ενίσχυσε και επικύρωσε τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών μας, όπως αποδεικνύεται από τις πολλές εταιρείες AmCham που εντάχθηκαν για να βοηθήσουν την ελληνική κυβέρνηση και τον ιδιωτικό τομέα να ανταποκριθούν στην πανδημία, συμπεριλαμβανομένης της Abbott , Cisco, Microsoft, Oracle, IBM και Envipco.

Κοιτάζοντας πέρα από την πανδημία, πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτή τη δυναμική για να αυξήσουμε τις φιλοδοξίες μας και να αυξήσουμε την καινοτομία και τις διμερείς επενδύσεις.
Μόλις προήλθα από μια εξαιρετικά παραγωγική συζήτηση που είχε ο Υπουργός Πλεύρης με τις επιτροπές υγείας του AmCham (σσ. ελληνοαμερικανικό εμπορικό επιμελητήριο). Και γνωρίζω ότι το AmCham είναι πρόθυμο να συνεργαστεί με την κυβέρνηση σε πολιτικές που θα τονώσουν περαιτέρω τις επενδύσεις, την έρευνα, την ανάπτυξη και την οικονομική ανάπτυξη…
Οι αμερικανικές εταιρείες όπως η Merck, η GE, η AbbVie και η BristolMeyers Squibb βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των πιο πρόσφατων φαρμάκων και εργαλείων για την καταπολέμηση των χρόνιων ασθενειών. Οι καινοτόμοι των ΗΠΑ αναπτύσσουν και χρησιμοποιούν τεχνολογίες αιχμής όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάλυση μεγάλων δεδομένων και η γενετική έρευνα για να δημιουργήσουν τα αντιμικροβιακά επόμενης γενιάς, να βελτιώσουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ και να αναπτύξουν εμβόλια για άγνωστες απειλές.

Η Ελλάδα είναι ένας ιδανικός εταίρος και ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη αυτών των νέων τεχνολογιών και λύσεων. Το Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας της Pfizer, που εγκαινιάστηκε πρόσφατα από τον πρωθυπουργό Μητοστάκη στη Θεσσαλονίκη, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυναμικής. Επενδύσεις σαν αυτές δημιουργούν οικονομική ανάπτυξη, αντιστρέφουν τη διαρροή εγκεφάλων και συμβάλλουν στην παγκόσμια δημόσια υγεία.

Αμερικανικές εταιρείες όπως η Google, η Palantir και η AWS έχουν δείξει πόσο ασφαλής, διαφανής πρόσβαση σε δεδομένα και υπηρεσίες μπορεί να ενημερώσει τις κυβερνητικές πολιτικές, να βελτιώσει τις αλληλεπιδράσεις με τους πολίτες και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα.
Θα πρέπει να προσθέσω σχετικά ότι είμαι ακόμα εντυπωσιασμένος από τον αριθμό των Ελλήνων πολιτών που μου είπαν πόσο θαυμαστό το βρήκαν το γεγονός ότι τα ραντεβού τους για εμβολιασμό (εμβόλιο) εμφανίστηκαν σαν μαγικά στα τηλέφωνά τους και ότι ακολούθησαν τα πιστοποιητικά εμβολιασμού τους. μόλις ολοκλήρωσαν τον δεύτερο εμβολιασμό τους. Η Ελλάδα αλλάζει!

Οι εταιρείες των ΗΠΑ θα συνεχίσουν να συμβάλλουν στην οδήγηση της ψηφιακής επανάστασης εδώ, καθώς η Ελλάδα αναπτύσσει ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία και επεκτείνει την υπηρεσία ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών παγκοσμίως.
Καθώς η Ελλάδα συνεχίζει να διακρίνεται ως μια προοδευτική, φιλική προς την καινοτομία και επένδυση αγορά για εταιρείες υγειονομικής περίθαλψης, γνωρίζω ότι περισσότερες από τις κορυφαίες εταιρείες φαρμακευτικών, ιατρικών συσκευών και τεχνολογίας της Αμερικής θα το προσέξουν και θα αρχίσουν να προσκαλούν την Ελλάδα, όπως ακριβώς η Pfizer ολοκλήρωσε τη σημαντική νέα επένδυσή της στη Θεσσαλονίκη.

Η Ελλάδα είναι ιδανικός εταίρος και ιδανικό περιβάλλον
Ευχαριστώ πολύ.

ΣΔΙΤ στην Υγεία, «μοντελάκι» και «ευκαιρία για τη χώρα» σ’ όλη την Ευρώπη

Είναι τραγική ειρωνεία το γεγονός ότι λίγο πριν από το φούντωμα της πανδημίας στην Ελλάδα –όπως και στις άλλες καπιταλιστικές χώρες, και μάλιστα σ’ αυτές που επλήγησαν περισσότερο, διαφημιζόταν πόσο «καλό» θα κάνουν αυτές οι συμπράξεις στο λαό ,«για να μπορεί να απολαμβάνει ο πολίτης ποιοτικότερες υπηρεσίες και το αγαθό της υγείας» και εν μέσω της πανδημίας, οι ΣΔΙΤ στην Υγεία από τα –λάγνα αστικά επιτελεία αποτελούσε «μοντελάκι» και «ευκαιρία για τη χώρα», επευφημώντας την –δήθεν, επιτυχία τους στο εξωτερικό και τα οφέλη των λαών από αυτές.

Σαν παράδειγμα έφερναν τις μεγάλες ευρωπαϊκές καπιταλιστικές χώρες, με επικεφαλής την Ιταλία που δέχτηκε το πρώτο πλήγμα Covid (σσ. από τις πρώτες χώρες που εφάρμοσαν ΣΔΙΤ, ήδη από το 1992 και τη Συνθήκη του Μάαστριχτ –με στοιχεία της Κομισιόν, η Ιταλία αποτελεί τη «δεύτερη μεγαλύτερη αγορά ΣΔΙΤ μετά τη Βρετανία»). Αξίζει να αναφερθεί ότι μέσω ΣΔΙΤ στην Υγεία, τα τελευταία δέκα χρόνια έγιναν περικοπές της τάξης των 37 δισ. ευρώ στο δημόσιο σύστημα Υγείας της γειτονικής χώρας έκλεισαν 100άδες δημόσιες νοσοκομειακές πτέρυγες, τα οργανικά κενά σε υγειονομικό προσωπικό φτάνουν 75.000 και σύμφωνα με τη συντηρητική Repubblica «πάνω από 12.000.000 δεν πάνε στο γιατρό για οικονομικούς λόγους». Όσο για την ατμομηχανή της ΕΕ Γερμανία με το πολυδιαφημισμένο σύστημα Υγείας της ήδη από το 2019 ήταν «στα πρόθυρα κατάρρευσης» και στην υπηρεσία των ιδιωτών (το 2017 μόνο 29% των νοσοκομείων ήταν δημόσια, 37% αμιγώς ιδιωτικά, 34% ΣΔΙΤ, μέσα σε 22 χρόνια οι νοσοκομειακές κλίνες μειώθηκαν ~23%, ~120.000). Αντίστοιχα φαινόμενα σε Γαλλία και στην Σκανδιναβία την πάλαι ποτέ σοσιαλδημοκρατική «βιτρίνα» του καπιταλισμού (σσ. στη Σουηδία ήδη από το 1998 όλες οι ιατρικές υπηρεσίες, εκτός από τις επείγουσες, πέρασαν στους ιδιώτες με αποτέλεσμα σε σχέση με το 1980 ο αριθμός νοσοκομειακών κλινών από 15,1|1.000 κατοίκους, το 1997 να πέσει κατακόρυφα σε 5,2 και σήμερα να συναγωνίζεται την Αγγλία (2,8|1.000 κατοίκους, ενώ την 4ετία 2016 – 2020 έγιναν περικοπές ~22 δισ. λιρών στον δημόσιο τομέα Υγείας)

Θάνος Πλεύρης: Όχι στις νέες Σοβιετίες!

Αναφορικά με την εξοικονόμηση πόρων που αφορούν στη φαρμακευτική δαπάνη, ο Υπουργός μίλησε για «ρεαλιστικά μέτρα που θα είναι όσο το δυνατόν λιγότερο βίαια» προετοιμάζοντας την επερχόμενη γενική αντιλαϊκή επέλαση, χαρακτηρίζοντας το clawback μέτρο σοβιετικού τύπου (σσ. πρόκειται για επιστροφή χρημάτων –ψίχουλα, στον ΕΟΠΥΥ από ιδιώτες παρόχους της υγείας, όταν εντοπιστεί υπερκέρδος)

Σε όλους αυτούς απαντάμε … με τους στίχους του Βάρναλη
Γράφε, Ιστορία, τα ψέματά σου αράδα και βλόγα το Φονιά, βρίζε το Θύμα!
Κι Αρετή, των δρομάκων σουσουράδα, τον κάθε σωματέμπορά σου τίμα.

Και συ, Νόμε, των άνομων ασπίδα, σαν τη μαϊμού από κλώνο σ’ άλλον πήδα
κι απ’ την κορφή με την ουρά κρεμάσου, να μη γλέπει ο Λαός τα πισινά σου.
(…)_
Και συ, τσούλα των δήμιων, Επιστήμη, της Αλήθειας εσχάτη τεφροδόχα,
και συ, πρόστυχη Πένα και ψοφίμι, του βούρκου λιβανίζετε την μπόχα!
(…)

Κατάγυμνη χορεύει (όλα της φόρα!) στον τάφο σου, Πατρίδα!
Φαλλοφόρα τουρλώνεται κι ουρλιάζ’:
«Είναι δικός μου αυτός ο βούρκος του Ελευθέρου Κόσμου».

Το σύστημα υγείας της κραταιάς  Σοβιετίας

Τη δεκαετία του ’30 (1937 -20 χρόνια μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση) ο Henry E. Sigerist (κορυφαίος ιστορικός της Ιατρικής και κοινωνιολόγος 1891 – Παρίσι, 1957 – Ελβετία, 1932 -1947 διευθυντής του Ινστιτούτου Ιστορίας της Ιατρικής του κορυφαίου πανεπιστημιακού νοσοκομείου στις ΗΠΑ Johns Hopkins) στο άρθρο του με τίτλο «Η ουσία του Σοβιετικού Συστήματος Υγείας», γράφει:
Το σοβιετικό σύστημα Υγείας χαρακτηρίζεται από τα εξής τέσσερα βασικά σημεία:
(1) Οι ιατρικές υπηρεσίες είναι δωρεάν και προσβάσιμες για όλους.
(2) Η πρόληψη ασθενειών είναι στο κέντρο όλων των δραστηριοτήτων του συστήματος Υγείας.
(3) Όλες οι δραστηριότητες σχεδιάζονται κεντρικά από την Επιτροπή Υγείας της Σοβιετικής Ενωσης, με αποτέλεσμα
(4) Ο σχεδιασμός τους να είναι δυνατός σε μεγάλη κλίμακα.

Το σοσιαλιστικό κράτος έχει ανακηρύξει ότι η υγεία του λαού είναι ουσιαστική για την ευημερία ενός έθνους. Για να λειτουργήσει μια κοινωνία επιτυχημένα, χρειάζεται υγιή μέλη. Η υγεία είναι ένα από τα αγαθά της ζωής στα οποία ο καθένας πρέπει να έχει δικαίωμα.
Στις 13-Νοε-1917, πέντε μόλις μέρες μετά την Επανάσταση, η σοβιετική κυβέρνηση εξέδωσε το ακόλουθο διάταγμα: «To προλεταριάτο έχει βάλει ως στόχο την πλήρη Κοινωνική Ασφάλιση των εργατών και στις πόλεις και στα χωριά. Η τσαρική κυβέρνηση, οι τσιφλικάδες και οι καπιταλιστές απέτυχαν να εξασφαλίσουν τις ανάγκες των εργατών».

Η σοβιετική κυβέρνηση ανακοίνωσε στην εργατική τάξη της Ρωσίας, και σε όλους τους φτωχούς στις πόλεις και στα χωριά, ότι θα λάβει άμεσα μέτρα για την Κοινωνική Ασφάλιση, με βάση τις ιδέες και το πρόγραμμα για Ασφάλιση για όλους τους εργάτες χωρίς εξαίρεση και για τα φτωχά στρώματα στις πόλεις και στα χωριά, για την πλήρη κάλυψη όλων των μορφών ειδικών αναγκών, όπως ασθένειες, ατυχήματα, φροντίδα των μεγαλύτερων σε ηλικία, μητρότητα, ορφάνια, ανεργία, πλήρης αποζημίωση στους ανέργους.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το σοβιετικό σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης είναι απείρως ανώτερο από οποιοδήποτε άλλο ασφαλιστικό σύστημα στις καπιταλιστικές χώρες. Οι δαπάνες είναι αυτές που απαιτούνται, και είναι μέρος του κόστους παραγωγής. Τα οφέλη είναι απείρως μεγαλύτερα από οποιοδήποτε άλλο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης. Εξασφαλίζεται πλήρης ιατρική φροντίδα και περίθαλψη σε κάθε εργάτη. Και είναι αυτό που αξίζει στους εργάτες, γιατί αυτοί παράγουν τον πλούτο έτσι ώστε ένα τέτοιο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης να είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί.

Ενα άλλο πολύ βασικό χαρακτηριστικό του σοβιετικού συστήματος Υγείας είναι η διαφοροποίηση μεταξύ της προληπτικής ιατρικής και της θεραπευτικής. Μάλιστα, ολόκληρο το σύστημα έχει χτιστεί πάνω στην ιδέα της προληπτικής ιατρικής. Αυτό άλλωστε εκφράζεται στο πρόγραμμα του Κομμουνιστικού Κόμματος: «Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ενωσης θα βασίσει την πολιτική του συστήματος Υγείας σε μια ευρεία σειρά από υγειονομικά μέτρα, που θα έχουν ως στόχο την πρόληψη της ανάπτυξης ασθενειών».

Η γενική ιδέα είναι η παρακολούθηση της υγείας καθενός ξεχωριστά, από τη γέννησή του μέχρι το θάνατό του. Το υγειονομικό προσωπικό τοποθετείται ανάλογα με τις ανάγκες οπουδήποτε, κάθε εργάτη που εκτίθεται σε κινδύνους. Η ιατρική επίβλεψη αρχίζει με τις εγκύους και τις νέες μητέρες, συνεχίζεται στα νεογνά στην προσχολική ηλικία, στη σχολική ηλικία, στους εφήβους και τέλος στους εργαζόμενους, άνδρες και γυναίκες. Είναι μια τελείως νέα ιατρική συμπεριφορά. Είναι το αποτέλεσμα μιας νέας κοινωνικής πραγματικότητας και της φιλοσοφικής βάσης του συστήματος.

(…) Η Σοβιετική Ένωση ήταν η πρώτη χώρα που επιχείρησε την κοινωνικοποίηση της ιατρικής, η πρώτη που έθεσε την προστασία της υγείας όλου του λαού ως αποκλειστική υποχρέωση του κράτους. Το συμπέρασμα είναι ότι αυτό που έχει γίνει μόλις σε 20 χρόνια στη Σοβιετική Ενωση είναι η αρχή μιας νέας περιόδου για την ιστορία της Ιατρικής. Ολα όσα επιτεύχθηκαν μέχρι σήμερα, σε πέντε χιλιάδες χρόνια της ιστορίας της Ιατρικής, αντιπροσωπεύουν μόνο την πρώτη περίοδο της Ιστορίας: Την περίοδο της θεραπευτικής ιατρικής. Τώρα μια νέα εποχή, η εποχή της προληπτικής ιατρικής, έχει ξεκινήσει στη Σοβιετική Ενωση».

Ο μεγάλος αμερικανός γιατρός δημόσιας υγείας και επιδημιολόγος Milton Terris (πέθανε το 2002) αναφορικά με στις υπηρεσίες Υγείας στη Σοβιετική Ένωση αναφέρει:

Όποτε συζητούσα ένα πρόβλημα, προσπαθούσα να το κάνω αναρωτώμενος τι θα έκαναν οι Ρώσοι σε μια τέτοια περίπτωση, μελετώντας το φιλοσοφικό και οικονομικό υπόβαθρο της Σοβιετικής Ρωσίας που θα μπορούσε να εξηγήσει τις ιατρικές εξελίξεις και τάσεις. Δύο χρόνια πριν άρχισα να μαθαίνω ρωσικά, να μελετώ τη ρωσική ιστορία, λογοτεχνία, φιλοσοφία, τους σοβιετικοί θεσμούς.

Στην εισαγωγή της Κοινωνικοποιημένης Ιατρικής στην ΕΣΣΔ, ο Sigerist περιέγραψε ως εξής την προσέγγισή του: Το πρόβλημά μου σε αυτό το βιβλίο είναι το πρόβλημα της σοσιαλιστικής ιατρικής, μιας σαφούς πολιτικής και φιλοσοφίας σχετικά με τη στάση απέναντι υγεία και ασθένεια, τη στάση της απέναντι στην επιστήμη; Τι μέρος έχει η ιατρική στη νέα κοινωνική τάξη; Η Σοβιετική Ένωση, ως το πρώτο στον κόσμο σοσιαλιστικό κράτος, δίνει απάντηση και πρακτική απόδειξη σε αυτά τα ερωτήματα –θα αναφέρω κάποια από αυτά που είδα ιδίοις όμμασιν και επιτεύχθηκαν σε είκοσι μόνο χρόνια επανάστασης.

Είκοσι χρόνια είναι μόνο ένα λεπτό στο χτίσιμο ενός νέου κόσμου. Είναι οι αρχές που μετράνε και αυτές ενδιαφέρουν εμένα.
«Οι βασικές έννοιες είναι τελείως διαφορετικές από αυτές που έχουμε συνηθίσει στις καπιταλιστικές χώρες. Το σοβιετικό σύστημα προστασίας της υγείας είναι μια μόνο ελάχιστη πτυχή αυτού του νέου πολιτισμού. Το σπούδασα ζωντανά επί τόπου πέντε χρόνια …μαζί με τη σοσιαλιστική λογοτεχνία αναπν’εοντας την ατμόσφαιρά στη Σοβιετική Ένωση, ζώντας πλάι σε ανθρώπους όταν εκείνοι δούλευαν ξεκουράζονταν. Σε μια τόσο τεράστια χώρα δε γίνεσαι εύκολα εμπειρογνώμονας, αλλά έτυχε να γνωρίσω ξένους ειδικούς που είχαν εργαστεί για χρόνια και χρόνια στην ΕΣΣΔ, όμως δεν είχα την παραμικρή ιδέα τι γινόταν γύρω τους. Είναι σημαντικό να πάρεις εμπειρίες ταξιδεύοντας, αλλά είναι πολύ πιο σημαντικό να μελετήσεις το οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο.
Κανείς δεν πρέπει να γράφει για τη χώρα αυτή εκτός αν γνωρίζει καλά τον σοσιαλισμό – η Σοβιετική Ένωση δεν είναι πλέον μια περιέργεια για να περιγραφεί στα ταξιδιωτικά βιβλία. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι στέρεες μελέτες για τις διάφορες πτυχές της σοβιετικής ζωής».

Ο Sigerist ήταν εξαιρετικά εμπεριστατωμένος στη μελέτη του Το 1935 πέρασε ένα παρατεταμένο καλοκαίρι στη Σοβιετική Ένωση, μετά αρκετούς μήνες στη Μόσχα, όπου «σπούδασε» τον κεντρικό σχεδιασμό και οργάνωση της ιατρικής σε διάφορα ιδρύματα υγείας, συζητώντας τα προβλήματα με μεγάλο αριθμό υγειονομικών, επιστημόνων, γιατρών, φοιτητών και ασθενών. Πήρε μέρος σε συνεδριάσεις υγειονομικών επιτροπών σε πολλά εργοστάσια, σε μαθήματα ιατρικών σχολών, παρών στις ασκήσεις αποφοίτησης.
Γύρισε Ουκρανία, του Καύκασο και Αρμενία για να δει άλλες πόλεις και να μελετήσει τις αγροτικές συνθήκες διαβίωσης και τα ιατρικά προβλήματα και υπηρεσίες εκεί.

Μετά από πέντε χρόνια εντατικής έρευνας, ένιωσε έτοιμος να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα των μελετών του στο βιβλίο (1937) Κοινωνικοποιημένη Ιατρική της Σοβιετικής Ένωσης (Socialized Medicine in the Soviet Union). Χαρακτηριστικά, οι πρώτες 80 σελίδες είναι αφιερωμένες στο υπόβαθρο και τις αρχές της σοβιετικής ιατρικής, συμπεριλαμβανομένης μιας σύντομης ανασκόπησης της μαρξιστικής φιλοσοφίας, ως ιστορικό υπόβαθρο της επανάστασης, των χαρακτηριστικών της νέας σοσιαλιστικής κοινωνίας, την ανάπτυξη των υπηρεσιών υγείας πριν το 1917 και τις βασικές αρχές που διέπουν τη σοσιαλιστική οργάνωση των υπηρεσιών υγείας.

Τόσο αυτό το βιβλίο όσο και τα «Φροντίδα μέσω Ιατρικών Κέντρων στη Σοβιετική Ένωση» (1943), το ενημερωμένο (1947) Medicine and Health in the USSR και το μεταγενέστερο -σύντομη συνολική ανασκόπηση (1960) «USSR -Twenty-Five Years of Health Work»

Το 1935, στο δρόμο της επιστροφής από την πρώτη του επίσκεψη ο Sigerist μίλησε στη Διεθνή Ιατρική Εβδομάδα (Μοντρέ Ελβετίας, με θέμα «Τρέχουσες αντιπαλότητες στον ιατρικό κόσμος») κλείνοντας ως εξής:

Μόλις επέστρεψα από μια εκπαιδευτική περιοδεία μηνών σε μια χώρα όπου δεν βρήκα αναταραχή και κόντρες στον ιατρικό κόσμο, αλλά αντίθετα έναν ενθουσιασμό και αισιοδοξία χωρίς όρια.
Αυτή είναι  ΕΣΣΔ
.
Έχω συχνά προσπαθήσει να εξηγήσω σε Ρώσους φίλους γιατί, στις ΗΠΑ, είκοσι δύο εκατομμύρια πολίτες ζουν με ελεημοσύνη ή γιατί τα νοσοκομεία είναι κλειστά σε μια εποχή που έχουν μεγάλη ανάγκη. Σας διαβεβαιώνω ότι είναι πολύ δύσκολο να γίνει αυτό κατανοητό.

Στην ΕΣΣΔ έψαξα τις κοινωνίες και τα ιατρικά όχι μόνο στις μεγάλες πόλεις αλλά και στα χωριά, στις κοιλάδες του Καυκάσου και της Αρμενίας –όπου μπόρεσα να δω όλα όσα ήθελα και έπρεπε. Ποτέ δεν βρήκα πόρτα κλειστή. Λυπάμαι που ο χρόνος δεν μου επιτρέπει να ζωγραφίσω για εσάς μια εικόνα της σοβιετικής ιατρικής. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να σας μεταφέρω μερικές παρατηρήσεις που έκανα και κάποιες σκέψεις που μου ήρθαν κατά τη διάρκεια της παραμονής μου.

Αυτό που συνέβη στη Ρωσία είναι ότι έχει αναπτυχθεί μια νέα φιλοσοφία ζωής εδώ και πολύ καιρό, μια νέα πολιτική, οικονομική και κοινωνική τάξη πραγμάτων έχει προκύψει, η οποία φυσικά έχει τροποποιήσει και την μορφή ιατρικής υπηρεσίας σε βάθος.
Η γενική ιδέα ξεκινάει από το ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδέρφια και ότι κάθε άτομο, όποιες και αν είναι οι ικανότητές του από τη στιγμή που εργάζεται –και όλοι εργάζονται, έχει το δικαίωμα στο μερίδιό του από τα επίγεια αγαθά. Ένα από αυτά τα οφέλη είναι υγεία. Πάντα θα υπάρχουν βάσανα στον κόσμο, γιατί ο άνθρωπος είναι αδύναμο πλάσμα, αλλά είναι απρεπές για μια πολιτισμένη κοινωνία να ανέχεται έστω κι ένα μέλος της να υποφέρει από στοιχειώδεις ελλείψεις όπως η πείνα, το κρυολόγημα ή μια ασθένεια που μπορεί να αποφευχθεί.
Δεδομένου ότι η υγεία είναι ένα δώρο που πρέπει να είναι διαθέσιμο σε όλους, η ιατρική υπηρεσία είναι δωρεάν. Οι γιατροί είναι μισθωτοί και οι μισθοί τους ποικίλλουν ανάλογα με τη λειτουργία τους. Τα απαραίτητα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της υγείας προέρχονται είτε από την κυβέρνηση άμεσα είτε από την κοινωνική ασφάλιση, έμμεσα με κονδύλια τα οποία διαχειρίζονται τα εργατικά συνδικάτα. Οι εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση δεν πληρώνονται από τους εργαζόμενους  αλλά από τη βιομηχανική κρατική ιδιοκτησία αντιπροσωπεύοντας ένα μέρος από το πλεόνασμα της εργασία του εργάτη που σε άλλες χώρες, σαν τι δικές μας γίνεται μέρισμα στους μετόχους.

Σε μια τέτοια κατάσταση, η ιατρική επιστήμη έχει τις καλύτερες πιθανότητες, και όλη η γενιά εργάζεται με διακαή θέρμη.

Η φιλοσοφία που βρίσκεται στη βάση του σοβιετικού κράτους είναι η υλιστική. Δεν πηγάζει από ένα χυδαίο υλισμό, αλλά από τον διαλεκτικό υλισμό, τον φιλοσοφικό υλισμό. Είναι λοιπόν μια ορθολογική φιλοσοφία που αποκλείει μυστικισμούς και βασίζεται στις φυσικές επιστήμες και την πολιτική οικονομία.

Η προληπτική ιατρική έχει κορυφαία προτεραιότητα και η ιατρική επίβλεψη ξεκινά από την έγκυο που εξετάζεται αναγκαστικά τουλάχιστον μία φορά το μήνα και δύο μήνες πριν και δύο μετά τον τοκετό έχει πλήρη άδεια με αποδοχές χωρίς καμία απώλεια, αντίθετα με επί πλέον επίδομα. Το νεογέννητο εξετάζεται συνεχώς. Τις ώρες εργασίας, η μητέρα μπορεί να εμπιστευτεί το παιδί της σε έναν από πολλούς παιδικούς σταθμούς ή, μετά από τα τρία χρόνια, σε νηπιαγωγείο. Συνεχίζεται η ιατρική παρακολούθηση των νέων στα σχολεία και δεν σταματά ούτε στην εφηβεία. Αντίθετα, νέοι που μπαίνουν σε ανώτερες σχολές εξετάζονται όχι μόνο από τους συνήθεις γιατρούς αλλά και από ψυχίατρους – ψυχολόγους, στηρίζοντας την ψυχική υγιεία.

Ιατρική περίθαλψη παρέχεται στον πληθυσμό από τοπικούς γιατρούς ή όλο και περισσότερο από ιατρικά κέντρα, ιατρεία, πολυιατρεία, κινητά κέντρα φροντίδας, κέντρα πρόληψης που βρίσκει κανείς σε κάθε μικρό και μεγάλο μέρος και σε όλες τις μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Μια άλλη πτυχή της σοβιετικής ιατρικής που με εντυπωσίασε έντονα είναι η οργάνωση ξεκούρασης και αναψυχής. Μετά τη μείωση ωρών εργασίας, ήρθαν οι πέντε ημέρες ανάπαυσης το μήνα αντί για τέσσερις, και σε κάθε εργαζόμενο αμειβόμενες διακοπές δύο έως τεσσάρων εβδομάδων και πολλές φορές παραπάνω δίνοντας επιπλέον δυνατότητα στον εργαζόμενο να περάσει τον ελεύθερο χρόνο του με τέτοιο τρόπο ώστε να βελτιώνεται η υγεία του και η πολιτιστική του ανάπτυξη.
Οι σοβιετικές πόλειςακόμη και οι μικρότερες και τα χωριά, είναι περήφανες για τα πάρκα τους, τα κέντρα πολιτισμού και ξεκούρασης, που με τα θέατρα, τις αίθουσες συναυλιών, τη συνεύρεση, τις βιβλιοθήκες, τη φυσική καλλιέργεια, με τα διάσπαρτα κέντρα για όλα τα αθλήματα, των παιδιών τους είναι πραγματικά αυτό στο οποίο παραπέμπει το όνομά τους …polis.
Οι διακοπές πρέπει να χρησιμεύουν για την επούλωση της κούρασης από τη δουλειά. Επισκέφτηκα πολλά σπίτια ανάπαυσης και πολλά σανατόρια στη Ρωσία, Ουκρανία, Καύκασο ​​και Κριμαία, όπου οι εργάτες φροντίζονταν και δυνάμωναν.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ μια μέρα αργίας στη Μόσχα, όταν 120.000 αθλητές, άνδρες και γυναίκες, εργάτες της Μόσχας, παρέλασαν στην Κόκκινη Πλατεία, λαμπεροί και σφύζοντας υγείαάτομα που υπό το παλιό καθεστώς θα κατοικούσαν -ακάθαρτα κουβάρια σε ατμόσφαιρα βρωμιάς, φυματίωσης και αλκοόλ.
Και είμαι σίγουρος ότι ο Ρομέν Ρολάν, που λίγα βήματα από μένα παρακολούθησα το φεστιβάλ, ήταν εξίσου εντυπωσιασμένος
.

Επιμέλεια Γιάννης Παπαγιάννης

Δείτε ακόμα...