Συνέντευξη από τον «Άνθρωπο με το Γαρύφαλλο»

Φοίβος Γκικόπουλος

Το Alt.gr φιλοξενεί συνέντευξη του κου Φοίβου Γκικόπουλου, που ενσάρκωσε το Νίκο Μπελογιάννη στην ταινία «Ο Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο». Ο κος Γκικόπουλος δεν είναι ηθοποιός, ουδέποτε έγινε! Μια και μοναδική φορά ερμήνευσε ρόλο, και μάλιστα τόσο σημαντικό, που είναι βέβαιο πως πολλοί ηθοποιοί θα ήθελαν να είχαν ερμηνεύσει. Σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Ένας άνθρωπος που οι συνεντεύξεις του μετριούνται στο δάχτυλο του ενός χεριού, σήμερα φιλοξενείται στο Alt.gr. Ας τον απολαύσουμε.

Κύριε Γκικόπουλε, καλησπέρα. Έχοντας δει την ταινία «Ο Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο» πάρα πολλές φορές, είχα την επιθυμία να σας γνωρίσω, να συζητήσουμε, να «γνωρίσουν» οι αναγνώστες μας αυτόν που ενσάρκωσε το Νίκο Μπελογιάννη.

– Είναι γνωστό πως ουδέποτε υπήρξατε ηθοποιός και αυτός ο ρόλος ήταν ο μοναδικός. Γυρνώντας το χρόνο πίσω, θα το κάνατε πάλι;

Ακριβώς επειδή ο ρόλος ήταν μοναδικός, με χαρά θα τον έκανα ξανά, αν και αυτά γίνονται καλά μόνο μια φορά.

– Πώς νιώσατε τη στιγμή της απολογίας, που ζωντανεύατε τα λόγια του Μπελογιάννη;

Κατάφερα να μπω στο πετσί του ρόλου και να βγάλω στο πανί τα έντονα συναισθήματα που ένιωθα γνωρίζοντας την ιστορία του Νίκου Μπελογιάννη.

– Ζωντανεύοντας έναν τόσο σπουδαίο άνθρωπο πόσο φορτιστήκατε συναισθηματικά;

Όπως είπα παραπάνω, πέρα από το συναίσθημα πρωταρχικό ρόλο έπαιξε και η ιδεολογική φόρτιση ενσαρκώνοντας έναν θρύλο της αριστεράς και του κομμουνιστικού κινήματος.

Ο Φοίβος Γκικόπουλος σε σκηνή από την ταινία «Ο Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο»

Ο ρόλος αυτός εξακολουθεί να με συνοδεύει ακόμη και σήμερα

– Ως καθηγητής στο ΑΠΘ είχατε την τύχη να γνωρίσετε πολλά παιδιά, πολλούς φοιτητές. Οι περισσότεροι από όσους γνωρίζουμε το Μπελογιάννη σας έχουμε ταυτίσει με το πρόσωπό του. Συνέβη αυτό με τους φοιτητές σας; Ενδόμυχα, δηλαδή, εισπράττατε έναν θαυμασμό, όχι μόνο για τον καθηγητή, αλλά και για τον Μπελογιάννη, ειδικά παλαιότερα; Πόσο επηρέασε τη ζωή σας αυτός ο ρόλος;

Ο ρόλος αυτός ήταν σημαντικός για τη ζωή μου, ειδικά εκείνη την περίοδο και εξακολουθεί να με συνοδεύει ακόμη και σήμερα. Σχετικά με την πανεπιστημιακή παρουσία και την επίδραση που θα  μπορούσε να είχε στους φοιτητές και τις φοιτήτριές μου, πρέπει να πω ότι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: από τη μια οι πολιτικοποιημένοι φοιτητές και φοιτήτριες και από την άλλη ένας μεγάλος αριθμός που είδε στον καθηγητή του έναν κινηματογραφικό… «αστέρα».

– Η εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη συνέπεσε με την είσοδο της χώρας μας στο ΝΑΤΟ. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο μύλο. Μετά το Μπελογιάννη η Κορέα, τα Σεπτεμβριανά στην Κωνσταντινούπολη, το Κυπριακό πρόβλημα το 1964, το 1974 ακρωτηριασμός της Κύπρου, 1996 Ίμια και γκριζάρισμα του Αιγαίου και τώρα πάλι οι ίδιοι φίλοι και σύμμαχοι μιλούν για «αμφισβητούμενα ύδατα». Μήπως η επιβληθείσα εκτέλεση Μπελογιάννη ήταν η απαρχή του φόρου αίματος;

Ολόκληρη η ιστορία της Ελλάδας σημαδεύτηκε από εκείνη την μετεμφυλιακή περίοδο με τα θλιβερά επακόλουθα που ως ένα βαθμό φτάνουν και στις μέρες μας. Δυστυχώς λίγα άλλαξαν από τότε και θα πρέπει να κοιτάξουμε πάλι στα μάτια την ιστορία και να πάρουμε τα απαραίτητα διδάγματα αν θέλουμε να δούμε μια πραγματικά δημοκρατική Ελλάδα.

Νίκος Μπελογιάννης - Σκίτσο απο Πικάσο
Νίκος Μπελογιάννης – Σκίτσο του Πάμπλο Πικάσο

– Διάβασα με προσοχή την ομιλία σας που εκφωνήσατε κατά την εκδήλωση αποχώρησή σας από το ΑΠΘ τον Αύγουστο του 2013. Στέκομαι σε κάποια σημεία, όπως: «Οι άνθρωποι που υπήρξαν, επιστρέφουν και γίνονται είδος, και τα έργα τους και η ζωή τους, κοινωνία». Θα ήθελα να το εξηγήσετε.

Ακριβώς αυτά που είπα τότε, στο μακρινό 2013, επισημαίνουν τη συνέχιση των ανθρώπινων πράξεων ακόμη και μετά την απομάκρυνση από την ενεργό παρουσία τους στους χώρους εργασίας.  Τα έργα των ανθρώπων και η παρουσία τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι δεν διαγράφονται και τους ακολουθούν πάντα. Το σημαντικό είναι αυτά τα έργα να έχουν έναν αντίκτυπο στους επόμενους  και να επηρεάζουν, ελπίζω θετικά, τις πράξεις τους και τα πνευματικά τους έργα..

– Λίγο πριν το τέλος της ομιλίας σας, «Εδώ  βρίσκεται, πιστεύω,  η ανάσα της ιστορίας, αυτή η ικανότητά της να  μιλά για και προς τον καιρό της – ερευνώντας, καταμαρτυρώντας – αλλά και να πηγαίνει παραπέρα, κάνοντας  ανοίγματα  στη  διάρκεια,  προκαλώντας το μέλλον, ευέλικτη σε κάθε είδος ερωτήσεων, ταυτόχρονα όμως σταθερή στην ταυτότητά της». Με την ταινία στην οποία πρωταγωνιστήσατε, μήπως αυτό κάνατε;

Η ταινία ήταν το αποτύπωμα μιας ιστορικής στιγμής και είχε σκοπό, από τη μια, να αφυπνίσει συνειδήσεις και μνήμες σε όσους έζησαν από κοντά τα γεγονότα εκείνα και από την άλλη να  μεταφέρει σε όσους δεν τα έζησαν το κλίμα της εποχής και το ρόλο που έπαιξαν οι «προστάτες» μας. Και εδώ θα πρέπει να σημειώσω ότι, δυστυχώς, η νέα γενιά δεν γνωρίζει τη σύγχρονη  ιστορία της Ελλάδας ή την γνωρίζει μέσα από συγκεκριμένες επιλογές της άρχουσας τάξης που δεν έχει καμιά διάθεση να δει τα αληθινά γεγονότα αντικειμενικά.    

Ο Νίκος Μπελογιάννης χαμογελαστός κατά τη διάρκεια της δίκης του

– Ακούγοντάς σας στο τηλέφωνο κι έχοντας τη φωνή σας στο μυαλό μου από την ερμηνεία σας, ένιωσα ιδιαίτερα. «Άκουσα» την απολογία, χωρίς να απολογείστε!

Δεν έχω να απολογηθώ για τίποτε πέρα από το ότι, ίσως, δεν κατάφερα να αποτυπώσω επάξια στο πανί την προσωπικότητα του Μπελογιάννη, ενός αγωνιστή, κομμουνιστή και πάνω απ’ όλα άνθρωπο.

– Θα θέλατε κάτι άλλο να προσθέσετε;

Το μόνο που θέλω να πω είναι να στρέψουμε το βλέμμα μας στη νέα γενιά, να γνωρίσουμε στους νέους και τις νέες μας την αληθινή ιστορία του τόπου μας χωρίς αγκυλώσεις και ιδεοληψίες.

– Σας ευχαριστούμε για τη συνέντευξη, για τη συζήτηση.

Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Γιάννης Αγγέλου

Δείτε ακόμα...