Συνέντευξη με την Γιώτα Ταβουλάρη, μέλος της ΕΕ της ΓΣΕΕ για την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας

Γιώτα Ταβουλάρη
Γιώτα Ταβουλάρη

Το ALT.GR με αφορμή την 8η Μάρτη μίλησε με τη Γιώτα Ταβουλάρη, πρόεδρο  της Ομοσπονδίας Εργαζόμενων Φαρμακευτικών και Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας (ΟΕΦΣΕΕ) και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΓΣΕΕ..

Ποιο είναι το μήνυμα της 8ης Μάρτη, της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας, σήμερα το 2021;

Η 8η Μάρτη ως μέρα τιμής και αγώνα των εργαζόμενων γυναικών όλου του κόσμου, όπως καθιερώθηκε το 1910 από το Συνέδριο των Σοσιαλιστριών Γυναικών, φέρει πρώτα απ’ όλα το διαχρονικό μήνυμα της ταξικής πάλης και σύγκρουσης για τη διεκδίκηση δικαιωμάτων και καλύτερων όρων δουλειάς και ζωής από την πλευρά των εργαζομένων. Αυτό το μήνυμα έδωσαν, πριν από 164 χρόνια, οι εργάτριες στα ραφτάδικα της Νέας Υόρκης, βγαίνοντας στην απεργία, συγκρουόμενες με τα τότε αφεντικά και τις δυνάμεις καταστολής του κράτους τους, για τη διεκδίκηση καλύτερων μεροκάματων, ωραρίων και εργασιακών συνθηκών. Ο αιματηρός αγώνας τους αποτελεί μια από τις πολλές φωτεινές σελίδες στην ιστορία του εργατικού κινήματος.

Σήμερα, το μήνυμα αυτής της μέρας συμπυκνώνεται στο κεντρικό σύνθημα των ταξικών εργατικών συνδικάτων και των μαζικών ριζοσπαστικών φορέων των αυτοαπασχολούμενων, των σπουδαστών, των γυναικών: «Σπάμε τις αλυσίδες της σιωπής, της ανισοτιμίας, της εκμετάλλευσης», με το οποίο καλούμε σε συλλαλητήριο στις 8 Μάρτη, στις 17.30 στα Προπύλαια.

Όπως το 1857, έτσι και το 2021, οι εργαζόμενες και οι γυναίκες της βιοπάλης βρίσκονται αντιμέτωπες με το ίδιο βάρβαρο εκμεταλλευτικό σύστημα, που γεννά τα οξυμμένα προβλήματα των εργαζόμενων, ανδρών και γυναικών, την ανισοτιμία κάθε είδους, τη «βρώμικη» συμπεριφορά, πολλές φορές – όπως το τελευταίο διάστημα αποκαλύπτεται από όσα στόματα βρήκαν τη δύναμη να ανοίξουν και να μιλήσουν – αυτών που έχουν το πάνω χέρι στους χώρους δουλειάς, στην κοινωνία γενικότερα, σε βάρος των πιο αδύναμων, των εξουσιαζόμενων. Πώς περιγράφεται, σήμερα, το βίαιο και απάνθρωπο πρόσωπο αυτού του συστήματος; Με την έκθεση γυναικών και ανδρών της εργατικής τάξης και του λαού στην πανδημία, αφού η υγεία, τα φάρμακα, τα εμβόλια αποτελούν πανάκριβα εμπορεύματα. Με την αγωνία των παιδιών των λαϊκών οικογενειών να μάθουν γράμματα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα κατακερματισμένο που ούτε τα στοιχειώδη δεν τους προσφέρει. Με τους εργαζόμενους της υγείας, των βιομηχανικών κλάδων, των σούπερ μάρκετ κ.α., που δουλεύουν εντατικά, με ατέλειωτες υπερωρίες, με λειψά μέτρα προστασίας της υγείας και της ασφάλειάς τους. Με τις χιλιάδες των ανέργων και σε αναστολή εργαζόμενων που καλούνται να ζήσουν με τα ψίχουλα που περισσεύουν από το καλό «τάισμα» της εργοδοσίας. Με τα νέα αντεργατικά μέτρα που φέρνει η κυβέρνηση, για να ενισχύσει τους κεφαλαιοκράτες και να αυξήσει την εκμετάλλευση των εργαζόμενων, βάζοντας στο γύψο τη συνδικαλιστική οργάνωση, τους διεκδικητικούς αγώνες και την πάλη τους. Με την άγρια καταστολή όσων σηκώνουν κεφάλι και υψώνουν τη φωνή τους, γυναίκες, άνδρες και παιδιά – μαθητές και φοιτητές. Με τις επεμβάσεις και τους πολέμους των ιμπεριαλιστών που δολοφονούν και ξεριζώνουν χιλιάδες αθώους ανθρώπους.

     Στη βάση αυτής της πείρας τους, οι γυναίκες της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων πρέπει να απαντήσουν στα αδιέξοδα καλέσματα για «φεμινιστική ενότητα» και «απεργίες φύλου» στα ιδεολογήματα περί «φυλετικής και εργασιακής βίας»,στις «εκσυγχρονισμένες» μεθόδους χειραγώγησης της συνείδησής τους, ότι «ισοτιμία» σημαίνει τσάκισμα δικαιωμάτων και κατακτήσεων, όπως η κοινωνική ασφάλιση, η προστασία της μητρότητας, η στήριξη του κοινωνικού ρόλου της γυναίκας. Αποδοχή πως η μητρότητα είναι εμπόδιο στην «επαγγελματική» ζωή ή και λόγος απόλυσης. «Συμφιλίωση» της επαγγελματικής με την προσωπική και οικογενειακή ζωή μέσω της ελαστικής και μερικής απασχόλησης. Δουλειά νύχτα –  μέρα και σε βαριές ανθυγιεινές συνθήκες. Συνταξιοδότηση σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία. «Κυνήγι» της γυναικείας «επιχειρηματικότητα» και της «ποσόστωσης» της συμμετοχής των γυναικών σε οργανισμούς και επιτελεία που στηρίζουν και προωθούν τη σκληρή εκμετάλλευση όλων των εργαζόμενων. Υποταγή στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, το ΝΑΤΟ, την ΕΕ, ένταξη στα σώματα καταστολής και στους ιμπεριαλιστικούς στρατούς. Όλα αυτά, δηλαδή, που προβάλλουν οι τιμητές της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, τα αστικά επιτελεία, οι κυβερνήσεις, η Ε.Ε., ο εργοδοτικός και κυβερνητικός συνδικαλισμός στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και διεθνώς (ΓΣΕΕ, ETUC, ITUC).

Πώς μπορεί να απαλλαγεί η εργαζόμενη κι άνεργη γυναίκα από τις κοινωνικές διακρίσεις;

     Η μήτρα που γεννά όλες τις ανισότιμες σχέσεις και τις κοινωνικές διακρίσεις είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Σε ένα κοινωνικοοικονομικό σύστημα που λειτουργεί σε αυτή τη βάση, ούτε η ανισοτιμία, ούτε οι διακρίσεις θα πάψουν, όσο και αν αντικειμενικά, στα πλαίσια της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, μπορεί να υπάρξουν βελτιώσεις σε κοινωνικό ή και νομικό επίπεδο. Για παράδειγμα, η μαζική ένταξη των γυναικών στη δουλειά για τις ανάγκες της καπιταλιστικής παραγωγής είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της θέσης τους στην κοινωνία, την ανάπτυξη πιο ισότιμων σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων και σε ένα βαθμό τη νομική τους κατοχύρωση. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι η ανισοτιμία σε διάφορους τομείς, εκφράσεις και επίπεδα έχει εξαλειφθεί ή ότι δεν αποκτά και άλλες πιο σύγχρονες διαστάσεις και χαρακτηριστικά, ακριβώς επειδή αποτελεί συστατικό στοιχείο για την ένταση της εκμετάλλευσης των εργαζόμενων και την καπιταλιστική ανταγωνιστικότητα και κερδοφορία. Ας πάρουμε για παράδειγμα, πώς νομοθετούνται και αξιοποιούνται οι λογής – λογής ανισότιμες και ελαστικές εργασιακές σχέσεις, η διάκριση παλιών και νέων εργαζόμενων, η ανακύκλωση της ανεργίας. Σε αντιδιαστολή, ας δούμε πώς ένας ριζικά διαφορετικός τρόπος παραγωγής και ανάπτυξης, βασισμένος όχι στην εκμετάλλευση και το κέρδος, αλλά στην κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και την ικανοποίηση των διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών, αντιμετώπισε αποφασιστικά την ανισοτιμία και τις διακρίσεις και έφτασε, κάτω από δυσκολότερες – συγκριτικά με τις σημερινές – συνθήκες, σε κοινωνικές κατακτήσεις άπιαστες ακόμα και σήμερα και στα πιο ανεπτυγμένα καπιταλιστικά κράτη.

     Με αυτές τις σκέψεις, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η 8η Μάρτη του 1857 δείχνει και σήμερα το δρόμο που πρέπει να βαδίσουν οι εργαζόμενες, οι άνεργες, γενικά οι γυναίκες του καθημερινού μόχθου, μαζί με τους άνδρες, για να αντιπαλέψουν την ανισοτιμία και τις κοινωνικές διακρίσεις, συνολικά να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους στη δουλειά και στη ζωή, τις δημοκρατικές και συνδικαλιστικές τους ελευθερίες, εντέλει όλα όσα δικαιωματικά ανήκουν στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα. Είναι ο δρόμος της σύγκρουσης με την αντεργατική και αντιλαϊκή πολιτική που διαχρονικά ασκείται, «ροκανίζοντας» δικαιώματα και ενισχύοντας τις διάφορες ανισότιμες σχέσεις και κοινωνικές διακρίσεις, ο δρόμος της οργάνωσης και ενίσχυσης της πάλης με κριτήριο τις σύγχρονες ανάγκες τους. Είναι ο δρόμος της συμμετοχής στα σωματεία για τη μαζικοποίησή τους, δεμένα με την προσπάθεια απαλλαγής τους από την αλλοτρίωση του εργοδοτικού – κυβερνητικού συνδικαλισμού. Είναι η δρόμος της ενίσχυσης των αγώνων, που καθημερινά οργανώνονται σε εργασιακούς χώρους και κλάδους, και είναι ελπιδοφόροι. Για μόνιμη και σταθερή δουλειά, πλήρη εργασιακά δικαιώματα, ΣΣΕ αντίστοιχες των σύγχρονων εργατικών κα λαϊκών αναγκών. Για δημόσια δωρεάν καθολική υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Για προστασία της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους δουλειάς. Για δημόσια και δωρεάν υγεία για όλους. Στο δρόμο αυτό, της οργανωμένης συλλογικής πάλης, μπορούν να υπερνικηθούν ο φόβος, η σιωπή, μέχρι να σπάσουν τα δεσμά της εκμετάλλευσης και έτσι να κατακτηθεί η πραγματική ισοτιμία.

Είσαι Πρόεδρος μια μεγάλης Ομοσπονδίας και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΓΣΕΕ. Τί εμπόδια συναντά μια εργαζόμενη στη συμμετοχή της στην κοινωνική δράση; Πώς νομίζεις ότι μπορεί να αυξηθεί η συμμετοχή των γυναικών του κλάδου στα σωματεία, συνολικά στους αγώνες για τις σύγχρονες ανάγκες τους στην εργασία, στον ελεύθερο χρόνο;

Για τη συμμετοχή των εργαζόμενων γυναικών στα σωματεία και στην κοινωνική δράση γενικότερα υπάρχουν διαχρονικά πολλές απόψεις, προσεγγίσεις, από διαφορετικές πολιτικές και ιδεολογικές αφετηρίες και με διαφορετικό προσανατολισμό, όσον αφορά το εργατικό και λαϊκό κίνημα και το ρόλο του. Για παράδειγμα, η ΓΣΕΕ στην Ελλάδα, όπως και η ETUC και ITUC στο ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, γενικά οι δυνάμεις του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού, προσεγγίζουν το ζήτημα αυτό κυρίως με όρους νομικούς και με τη λογική της «ποσόστωσης» της συμμετοχής των γυναικών σε διοικήσεις και άλλα όργανα. Το «ενδιαφέρον» τους αυτό, που εκφράζεται και από κυβερνήσεις και κρατικούς μηχανισμούς, στόχο έχει την ενίσχυση της γραμμής του κοινωνικού εταιρισμού και της ενσωμάτωσης, στο κίνημα, με τη «νομότυπη» συμμετοχή και των γυναικών, που θα τους προσφέρει και μια επίφαση «ισοτιμίας».

     Όμως, για το ταξικό κίνημα το υπαρκτό πρόβλημα της μειωμένης συμμετοχής εργαζόμενων γυναικών στα σωματεία, ακόμα και σε χώρους ή κλάδους που αποτελούν την πλειοψηφία των εργαζομένων, προφανώς απαιτεί ριζικά διαφορετική προσέγγιση.

     Το ζήτημα δεν είναι ούτε τυπικό ούτε νομικό, είναι ζήτημα ουσιαστικής αντιμετώπισης των πραγματικών αιτίων που δυσκολεύουν τη συμμετοχή των εργαζόμενων γυναικών στην οργανωμένη πάλη. Κι αυτά τα αίτια έχουν να κάνουν με τις αντεργατικές και αντιλαϊκές πολιτικές που εφαρμόζουν ή στηρίζουν διαχρονικά όλοι αυτοί που δήθεν «ενδιαφέρονται» για την ισοτιμία και τη συμμετοχή των γυναικών. Αυτές οι πολιτικές φορτώνουν με τεράστια βάρη τις γυναίκες της εργατικής τάξης και του λαού. Για παράδειγμα, η φροντίδα των παιδιών ή των ηλικιωμένων εξαιτίας του πετσοκόμματος των κοινωνικών παροχών και της μείωσης των κοινωνικών δομών, τις επιβαρύνει τόσο που πολλές φορές λειτουργεί ανασταλτικά στην ενασχόλησή τους με συνδικαλιστικές ή άλλες κοινωνικές δραστηριότητες. Η ευελιξία στην εργασία, η υποτυπώδης προστασία της μητρότητας, ο φόβος της απόλυσης, που μεγαλώνει σε αυτές τις συνθήκες, είναι ανασταλτικοί παράγοντες και πολλές φορές λειτουργούν και στην κατεύθυνση μεγαλύτερης συντηρητικοποίησης της συνείδησής τους.

     Ο κλάδος του φαρμάκου δεν αποτελεί εξαίρεση.

     Επομένως, για τα ταξικά σωματεία η απαραίτητη ενίσχυση της συμμετοχής των εργαζόμενων γυναικών στο εργατικό κίνημα, περνά από το δρόμο της αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων και της αντιπαράθεσης με τις αιτίες που τα προκαλούν. Με τη συνειδητοποίηση ότι οι γυναίκες της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων δεν έχουν κανένα κοινό συμφέρον με τις γυναίκες που στελεχώνουν τα επιτελεία και τους μηχανισμούς της εξουσίας των κεφαλαιοκρατών και των επιχειρηματικών ομίλων, τις κυβερνήσεις τους και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς. Καμιά σχέση δεν έχουν με τις γυναίκες που ασκούν ή στηρίζουν αντεργατικές και αντιλαϊκές πολιτικές, τσακίζουν εργατικά – λαϊκά δικαιώματα και ελευθερίες, ξεζουμίζουν και απολύουν εργαζόμενες και εργαζόμενους. Δεν έχουν τίποτα κοινό με όλους αυτούς που βλέπουν την ανθρώπινη ζωή με όρους «κόστους – οφέλους» και δε διστάζουν να τη θυσιάσουν στο βωμό των κερδών τους.

     Το κίνητρο να αντιπαλέψουμε όλες αυτές τις δυνάμεις, ταυτόχρονα με τη λήψη και πρακτικών μέτρων στα σωματεία μας, που θα διευκολύνουν τη συμμετοχή των γυναικών στο κίνημα, είναι αυτό που μπορεί να δώσει τα αναγκαία ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά στην ενίσχυση του κινήματος με τη συμμετοχή περισσότερων εργαζόμενων και βιοπαλαιστριών γυναικών.

Σύνταξη – Επιμέλεια: Γιάννης Αγγέλου

Δείτε ακόμα...