Το Πάσχα στις μεταφυσικές θεοκρατικές δοξασίες

Εκκλησία - Πάσχα - Ανάσταση - Παπάδες - Χριστιανισμός
Πηγή: Eurokinissi

Τα περί “ελληνοχριστιανισμού“, “ελληνοορθοδοξίας” κλπ., σήμερα σε σύγχρονη «δημοκρατική» έκφανση με τα –κατά καιρούς, «ψηλά | χαμηλά βαρομετρικά» (Ελλάς ελλήνων χριστιανών –χούντα, «μακεδονικό» κά), μέχρι και “τέλος της ιστορίας”, είναι κάτι που επανέρχεται τις λεγόμενες «άγιες» μέρες κουκουλώνοντας τις κοσμικές αναγκαιότητες του αστικού εποικοδομήματος επιβολής μιας θρησκείας “εργαλείο” καθορισμού κοινωνικών σχέσεων ανά τους αιώνες.

Ως τέτοιο “εργαλείο” διαπερνάται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, από το σχήμα «ακόμα κι αν ο επίγειος βίος δεν είναι τόσο φιλικός με τον άνθρωπο, η δικαιοσύνη θα αποκατασταθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, σε μια …άλλη ζωή. Μια ζωή, που η “επαλήθευση” της ύπαρξής της ανάγεται στη σφαίρα της μεταφυσικής και του “πίστευε και μη ερεύνα“.

Με λίγα λόγια, αυτό το στοιχείο της μεταθανάτιας ανταμοιβής, που προβάλλεται από όλα τα θρησκευτικά δόγματα, γίνεται πολύ χρήσιμη και αξιοποιήσιμη δύναμη για την αποτροπή της αντίδρασης των καταπιεζόμενων εναντίον των καταπιεστών τους σε τούτον τον …μάταιο κόσμο.

Βέβαια αυτά δεν περνάνε αβρόχοις ποσί, ούτε όλοι οι πιστοί «μασάνε»: Ο Σικελιανός πχ. αν και αναζητούσε λύσεις σε κατευθύνσεις λαθεμένες, σε χώρους εξωζωικούς, κυνηγώντας όνειρα ανέφιχτα και χίμαιρες, εξυμνεί ένα «Πάσχα των Ελλήνων» με τις μορφές Χριστού και Μαρίας να αποτελούν πηγή αισιοδοξίας, χαράς και εκ βάθρων ανανέωσης αφού συνδέονται ευθέως με τη λαμπρότητα του ελληνικού τοπίου και της ελληνικής φύσης, που βρίσκουν την έκφρασή τους στην αμεσότητα του λαϊκού, προφορικού λόγου και τις ειδυλλιακές εικόνες της δημοτικής παράδοσης.

Σε ό,τι αφορά τον χριστιανισμό, ο Ένγκελς αναγνώρισε ότι στην “πρωτόγονη” φάση του “υπάρχουν άξια προσοχής σημεία προσέγγισης με το εργατικό κίνημα”, επισημαίνοντας όμως πως “κηρύττει” τη λύτρωση σε κάποιο μακρινό υπερπέραν (σε αντίθεση με το σοσιαλισμό, που μιλάει για λύτρωση στον επίγειο κόσμο, μέσω μετασχηματισμό της κοινωνίας).
Στη συνέχεια ο χριστιανισμός, από θρησκεία των δούλων και των μη εχόντων δικαιώματα, έγινε επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας του Καίσαρα και επίσημη ιδεολογία του Μεσαίωνα…

“Η πιο βαθιά πηγή των θρησκευτικών προλήψεων είναι η εξαθλίωση και η αμάθεια. Αυτά πρέπει να καταπολεμήσουμε”, έλεγε ο Λένιν, απευθυνόμενος στο 1ο Πανρωσικό Συνέδριο των Εργατών. Που σημαίνει ότι η γνώση των νόμων της φύσης και της κίνησης της κοινωνίας αποστερεί τη βάση, πάνω στην οποία αναπτύσσεται η τυφλή πίστη στις μεταφυσικές και άυλες δοξασίες της οποιασδήποτε θρησκείας. Αλλά ο Λένιν δεν έμενε μόνο εκεί, αφού, όπως σημείωνε, η παραπάνω τοποθέτηση, αν δε συμπληρωθεί από τη θέση πως οι ρίζες της θρησκείαςστις σύγχρονες καπιταλιστικές χώρες είναι κύρια κοινωνικές“, συνιστά μια μεταφυσική εξήγηση, καλή για τους αστούς υλιστές, αλλά όχι για τους προλετάριους.

Η προγενέστερη διατύπωση του Μαρξ είναι κι αύτη αξεπέραστη: “Η θρησκευτική αντανάκλαση του πραγματικού κόσμου μπορεί γενικά να εξαφανιστεί μόνο από τη στιγμή που οι σχέσεις της καθημερινής πρακτικής ζωής θα εκφράζουν για τους ανθρώπους καθημερινά καταφανείς λογικές σχέσεις μεταξύ τους και προς τη φύση… οι πηγές της θρησκείας – τόνιζε – δε θα βρεθούν στον ουρανό, αλλά εδώ στη Γη. Μόλις αυτή η διαστρεβλωμένη πραγματικότητα, της οποίας η θρησκεία είναι αντανάκλαση, διαλυθεί, η τελευταία θα πεθάνει από φυσικό θάνατο

Χριστιανισμός …και φτωχοί συγγενείς

Η παγκόσμια απογραφή θρησκειών (ναι γίνονται κι αυτά) –με μικρές αποκλίσεις, δίνει τα παρακάτω νούμερα
Αβρααμικές 53,5% (Χριστιανισμός | 31.7% +Ισλάμ 23.2%)
Αδέσμευτες 16.3% (άθεοι 14,3%)
Ινδουισμός 15.0%
Βουδισμός 7.1%
Λαϊκές
θρησκείες (Σαμανισμός, Βουντού, Σιντοϊσμός) 5.9%
Άλλες (;;) 0.8% –
Με υποκατηγορίες τις Νταρμικές (Ινδικές) θρησκείες (Ινδουισμός, Τζαϊνισμός, Βουδισμός, Σιχισμός κά) 19,7%, Ασιατικές (Τσάο Ντάι, Ινδουισμός , Κομφουκιανισμός, Σιντοϊσμός, Ταοϊσμός κ.α) 6,5% κλπ.

Δεδομένου πως ο πληθυσμός της γης ξεπέρασε τα 7,75 δισ., είναι προφανές πως ακόμη και τα μικρά %, έχουν να κάνουν με εκατοντάδες εκατομμύρια παντοειδώς καταπιεσμένους. Στην Ινδία των ~1.4 δισ. κατοίκων, με ΜΟ ΑΕΠ (140η στον κόσμο) 1.723$ και ΔΑΑ 0,645 (131η θέση) –οι αγελάδες εξακολουθούν ιερές και ανέγγιχτες κοντά δυο χιλιετίες…

Jesus Christ Superstar

Οι Χριστιανοί –ορθόδοξοι και μη υποστηρίζουν ότι ο Ιησούς ήταν μοναδικός— πως δηλ. η ιστορία της ζωής του και οι διδασκαλίες του ήταν κάτι εντελώς νέο. Αυτό βέβαια δεν είναι αληθινό. Η ιστορία του, όπως λέγεται στην Αγία Γραφή, φαίνεται να επηρεάζεται έντονα από πολλές διαφορετικές παραδόσεις-εβραϊκές, παγανιστικές και ανατολικές -κυρίως τον Βουδισμό, με πολλές ομοιότητες.

Πριν από χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι, αγνοώντας ολότελα, εξαιτίας της απουσίας των επιστημών, τη λειτουργία του φυσικού περιβάλλοντος, τρομοκρατημένοι από τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν -θύελλες, καταιγίδες, κεραυνούς, τρικυμίες, θερμοκρασία τρομακτική, ψύχος θανάσιμο- και απορώντας για τα φυσικά φαινόμενα στο στερέωμα -ήλιος, σελήνη, άστρα, γαλαξίας, φως και σκότος- απέδιδαν σε “θεότητες” τη δημιουργία και τη λειτουργία του Σύμπαντος! Εμφανίσθηκαν τότε οι κοσμογονικοί μύθοι -φαντασιώσεις που κυριαρχούσαν πριν από την εμφάνιση και ανάπτυξη της επιστήμης.
Οι θρησκείες βρίσκουν πρόσφορο έδαφος με μύθους και “θαύματα”, χωρίς καμία επιβεβαίωση από την ιστορία και την επιστήμη και ο άνθρωπος μετατρέπει τα φυσικά φαινόμενα, σε μυστηριώδη | υπερφυσικά, αρχικά σε μια εποχή πρωτογονισμού και της αμάθειας αλλά και στη συνέχεια –μέχρι τις μέρες μας.

Μια δημοσκόπηση της WI Network of Market Research/Gallup International παρουσίασε ενδιαφέροντα στοιχεία με αριθμούς και κοινωνικά στοιχεία (δείγμα ~65.000 αναλογικά σε 65 χώρες) όπου 74% πιστεύει ότι έχουμε ψυχή, το 71% στον Θεό, 56% στον παράδεισο, 54% στη μετά θάνατον ζωή και το 49% στην κόλαση)
Όσο για μας … σύμφωνα με μια έρευνα της Κάπα Research, το 62,5% των Ελλήνων πιστεύουν στο μάτι, το 41,4% στα θαύματα, το 37,8% στην ύπαρξη εξωγήινων και το 31,8% στη Δευτέρα Παρουσία (στον Θεό 74,2% -όσοι πιστοί προσέλθετε). Σε σχέση με πριν 10 χρόνια, το % των πιστών που πηγαίνουν τουλάχιστον μία φορά στην εκκλησία μειώθηκε κατά 16% και εκείνων που δηλώνουν ότι το Πάσχα δεν τους λέει τίποτα το ιδιαίτερο και που δεν τους γεννά κανένα συναίσθημα αυξήθηκε κατά 13%, ενώ κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι -που παλαιότερα αντιμετώπιζαν το Πάσχα ως μια ευκαιρία για επιστροφή στη γενέτειρά τους, δηλώνουν τώρα ότι θα το περάσουν στο σπίτι, προφανώς λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης.

Οικονομικές Κοινωνικοπολιτικές παράμετροι

Υπάρχει σύνδεση μεταξύ θρησκευτικότητας, πεποιθήσεων και κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών – όπως η ηλικία, το εισόδημα και το επίπεδο εκπαίδευσης. Γενικά, καθώς τα επίπεδα εκπαίδευσης και εισοδήματος αυξάνονται, τα επίπεδα θρησκευτικότητας τείνουν να μειώνονται. Από την άλλη, η έκφραση διαφορετικών πεποιθήσεων είναι μεγαλύτερη στους νέους.

Η Ταϊλάνδη είναι η πιο θρησκευόμενη χώρα, με σχεδόν ολόκληρο τον πληθυσμό της (98%) να δηλώνει θρησκευόμενος. Δίπλα στην Ταϊλάνδη, οι χώρες που ξεχωρίζουν ως πιο θρησκευόμενες είναι η Νιγηρία (97%), το Κόσοβο, η Ινδία, η Γκάνα, η Ακτή Ελεφαντοστού, η Παπούα Νέα Γουινέα (όλες με 94%), τα Φίτζι (92%), η Αρμενία (92%) ) και Φιλιππίνες (90%).

Αντίθετα, η Κίνα είναι η λιγότερο θρησκευόμενη, με 7 στους 10 να δηλώνουν είναι άθεοι (67%) -πάνω από το διπλάσιο ποσοστό που βρίσκεται σε οποιαδήποτε άλλη χώρα- και ένα επιπλέον 23% των Κινέζων να αυτοπροσδιορίζονται ως μη έχοντες «καμιά σχέση με θεούς και δαίμονες» – Μόνο το 9% είναι θρησκευόμενοι.

Μετά την Κίνα, βρίσκουμε τη Σουηδία, την Τσεχία και το Ηνωμένο Βασίλειο με 7 στους 10 να δηλώνουν άθεοι | άθρησκοι (18% | 55% στη Σουηδία, 25% | 47% στην Τσεχία, 11 % | 58% στο Ηνωμένο Βασίλειο).

Όσο για τις διαφορετικές πεποιθήσεις που αναλύθηκαν: Θεός, ψυχή, ζωή μετά θάνατον, κόλαση και παράδεισος. Οι πιο πιστές χώρες είναι το Μπαγκλαντές, η Ινδονησία, η Γκάνα, το Πακιστάν και η Παπούα Νέα Γουινέα.

Έχει διαπιστωθεί ότι τα επίπεδα θρησκευτικότητας μειώνονται καθώς αυξάνονται τα επίπεδα εισοδήματος και εκπαίδευσης των ερωτηθέντων. Ενώ το 66% των ατόμων με χαμηλό εισόδημα επιβεβαιώνει ότι είναι θρησκευόμενοι, αυτό το ποσοστό πέφτει στο 50% μεταξύ των ατόμων με υψηλό εισόδημα. Η ίδια τάση επαληθεύεται και σε σχέση με τα επίπεδα εκπαίδευσης: το 83% των ατόμων με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο είναι θρησκευόμενοι έναντι 49% του ανώτερου επιπέδου.

Θρησκευτικές πεποιθήσεις

Θεός, Ψυχή, παράδεισος, κόλαση και ζωή μετά θάνατο

Η πλειοψηφία των ανθρώπων παγκοσμίως πιστεύει στην ψυχή (74%) και στον Θεό (71%), ενώ σχεδόν οι μισοί από αυτούς πιστεύουν στον παράδεισο (56%), στη μετά θάνατο ζωή (54%) και στην κόλαση (49%).

Η ανάλυση των θρησκευτικών πεποιθήσεων από διαφορετικά κοινωνικοδημογραφικά στρώματα δείχνει ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Αποκαλύπτει ότι όλες οι πεποιθήσεις μειώνονται καθώς αυξάνεται η ηλικία του ερωτώμενου: το 74% των νέων μεταξύ 18 και 24 ετών πιστεύουν στον Θεό, ενώ αυτό το % πέφτει στο 67% σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.
Η πίστη στη μετά θάνατο ζωή κυμαίνεται από 60% (νεότεροι) ως 45% (μεγαλύτεροι) η πίστη στην ψυχή 78% | 68%, η πίστη στην κόλαση από 57% | 35%, ενώ στον παράδεισο πέφτει από 64% στους νεότερους σε 46% στους μεγαλύτερους.

Οι αμόρφωτοι πιστεύουν φουλ ενώ το % πέφτει σε υψηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης το ίδιο μεταξύ των φτωχών | λούμπεν σε σχέση με εκείνους που δεν φυτοζωούν.

Οι Χριστιανοί –ορθόδοξοι και μη υποστηρίζουν ότι ο Ιησούς ήταν μοναδικός— πως δηλ. η ιστορία της ζωής του και οι διδασκαλίες του ήταν κάτι εντελώς νέο. Αυτό βέβαια δεν είναι αληθινό. Η ιστορία του, όπως λέγεται στην Αγία Γραφή, φαίνεται να επηρεάζεται έντονα από πολλές διαφορετικές παραδόσεις-εβραϊκές, παγανιστικές και ανατολικές παραδόσεις–κυρίως τον Βουδισμό. Υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ του Βούδα και του Ιησού Χριστού.

Πάσχα και Ραμαζάνι

Το Ραμαζάνι είναι ο ένατος μήνας του ισλαμικού έτους, κατά τον οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, «παραδόθηκε το Κοράνι ως οδηγός των ανθρώπων» («Ραμαντάν» στα αραβικά, «Ραμαζάν» στα τουρκικά). Ο μήνας αυτός είναι ιερός για τους Μουσουλμάνους, καθώς επιβάλλεται να τηρούνται ορισμένοι κανόνες, που έχουν χαρακτήρα εξιλασμού και υπακοή στις εντολές του Θεού (Αλάχ). Το 2022 το Ραμαζάνι άρχισε 1η Απρίλη και τελειώνει Πρωτομαγιά. Θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, τη χριστιανική μεγάλη σαρακοστή.

Ο μήνας του Ραμαζανιού είναι το διάστημα, κατά το οποίο οι Μουσουλμάνοι απέχουν από τα… πάντα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Από το πρωί έως τη δύση του ηλίου, δεν τρώνε, δεν πίνουν, δεν καπνίζουν και –φυσικά δεν κάνουν σεξ, ώστε να πετύχουν πλήρη σωματική και πνευματική κάθαρση. Δεν φθάνει μόνο η απόλυτη νηστεία κατά τη διάρκεια της ημέρας για να εκτελέσει ο πιστός το καθήκον του απέναντι στον Θεό. Θα πρέπει να μην υποπέσει και σε ορισμένα αμαρτήματα, όπως το ψέμα, η συκοφαντία, η ζηλοφθονία, η πλεονεξία και η ψευδομαρτυρία.

Το Ραμαζάνι είναι περίοδος αναγέννησης κι ένα από τα πέντε κύρια καθήκοντα του καλού μουσουλμάνου. Μετά τη Δύση επιτρέπονται τα πάντα –ειδικά το sex, αφού οι πιστοί προσευχηθούν και καθίσουν στο τραπέζι για το δείπνο, που ονομάζεται «ιφτάρ». Στη συνέχεια επισκέπτονται φίλους και γνωστούς, ενώ πολλοί ξαγρυπνούν προσευχόμενοι έως την επόμενη αυγή. Από τα μεσάνυχτα ως την ανατολή του ηλίου προβλέπεται ένα πλούσιο γεύμα, το «σαχούρ», για να αντιμετωπίσουν οι πιστοί την παρατεταμένη νηστεία της ημέρας…

Το Ραμαζάνι τελειώνει με τριήμερη γιορτή χαράς, η οποία ονομάζεται «ιντ αλ-φιτρ» («διακοπή της νηστείας», «Σεκέρ Μπαϊράμ» στα τουρκικά) ή «ιντ αλ-σαρχίρ» («μικρή γιορτή»).

Το βουδιστικό Πάσχα

Το Πάσχα ως εορτασμός της ανάστασης του Ιησού που τηρούν οι Χριστιανοί σε όλο τον κόσμο δεν είναι δική τους αποκλειστικότητα.
Οι οι Βουδιστές έχουν κάτι παρόμοιο από πολλές πλευρές: Πρόκειται φυσικά για δύο διαφορετικές θρησκείες και ιστορικές καταβολές. Ωστόσο κι αυτοί έχουν τον δικό τους τύπο «ανάστασης» του Πάσχα που αποτελεί έμπνευση για το μισό δισεκατομμύριο Βουδιστές σε όλο τον κόσμο.

Αυτή είναι η αφύπνιση και η φώτιση του Σιντάρθα Γκαουτάμα που έγινε Βούδας Σακιαμούνι.
Για να γίνει ο Σιντάρτα Γκαουτάμα ο Βούδας, η πίστη του στον «εαυτό» έπρεπε να πεθάνει. Όταν συνέβη αυτό, η πραγματική φυσική κατάσταση του Νιρβάνα αναστήθηκε.

Η δοκιμασία και ο πειρασμός

Ο Διάβολος δελεάζει και δοκιμάζει τον Ιησού στην έρημο. Ο Βούδας δοκιμάστηκε και ξαναδοκιμάστηκε με διαφορετικούς τρόπους. Όταν το ανθρώπινο σώμα είναι αδύναμο, ειδικά από νηστεία για μεγάλες περιόδους, εμφανίζονται λάθος αποφάσεις και απόψεις. Τόσο ο Ιησούς όσο και ο Βούδας μπόρεσαν να δοκιμαστούν με αυτόν τον τρόπο και βγήκαν θριαμβευτές. Ο Ιησούς πέρασε 40 ημέρες νηστεύοντας στην έρημο, και στο τέλος δελεάστηκε από τον διάβολο.
Τον δελέασε, στην υποτιθέμενη εξασθενημένη του κατάσταση, τη δύναμη να κυβερνά τον κόσμο και τη δύναμη να δημιουργεί πράγματα (όπως ψωμί από χώμα). Κατά τις χριστιανικές γραφές, ο Ιησούς μπορεί να πεινούσε, αλλά δεν αποδυναμώθηκε ενάντια στο κακό και στον πειρασμό, του επιτέθηκε και ο διάβολος, μη μπορώντας να αποπλανήσει τον Ιησού, έφυγε ηττημένος.

Ο Siddhartha Gautama (ο άνθρωπος που έγινε ο Βούδας) βρισκόταν επίσης σε μια έρημο και μάλιστα 49 ημέρες διαλογιζόμενος κάτω από αυτό που αργότερα ονομάστηκε το δέντρο Bodhi (δέντρο της φώτισης). Όπως και ο Χριστός, δελεάστηκε από την|τον Μάρα (Māra) (έναν δαίμονα, παρόμοιο με τον Διάβολο στον Χριστιανισμό). Η Μάρα τον έβαλε σε πειρασμό με λάγνους πόθους, δύναμη και τελικά του έριξε το βάρος ολόκληρου του στρατού. Καθώς τα βέλη πετούσαν πάνω του, ο Σιντάρτα χρειάστηκε μόνο να σηκώσει το χέρι του και μεταμορφώθηκαν σε λουλούδια. Η Μάρα, μη μπορώντας να τον αποπλανήσει ή να τον εμποδίσει να “φωτιστεί”, έφυγε νικημένη. Και τα δύο ήταν αξιόλογα τεστ σωματικής και ψυχικής αντοχής και δύναμης. Το πιο σημαντικό, έδειξαν ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές μας, η αποφασιστικότητα και η ισορροπία τους ήταν καθοριστικές. Η ικανότητα να βλέπουν τα πράγματα ως λάθος ή ψευδαισθήσεις τους βοήθησε να ανταποκριθούν κατάλληλα σε αυτό που συνάντησαν.

Η Αδυναμία και η Καλοσύνη

Ο Σουτζάτα προσφέρει γάλα-ρύζι Σιντάρτα για να τον βοηθήσει να ανακτήσει την υγεία και τη δύναμή του. Τόσο ο Ιησούς όσο και ο Βούδας βρήκαν κάτι αξιοσημείωτο στα ταξίδια τους: την καλοσύνη και τη συμπόνια. Χωρίς αυτό, οι ιστορίες τους μπορεί να είχαν διαφορετική έκβαση. Οι αλληλεπιδράσεις με τους καθημερινούς ανθρώπους με αυτές τις δύο αξιοσημείωτες φιγούρες δείχνουν ότι δεν είμαστε ξεχωριστοί από τους άλλους και ότι ο αγώνας μπορεί να θεωρηθεί κοινός κατά κάποιον τρόπο. Ο Ιησούς ξυλοκοπήθηκε και αναγκάστηκε να κουβαλήσει τον σταυρό στον οποίο επρόκειτο να σταυρωθεί στους δρόμους. Το φυσικό του σώμα φθαρμένο, έπεσε τρεις φορές. Τότε, ζητήθηκε από έναν να τον βοηθήσει να φέρει τον σταυρό – ο Σίμων ο Κυρηναίος. Το βάρος δεν ήταν πια μόνο δικό του καθώς κάποιος άλλος τον βοηθούσε να φέρει τον σταυρό. Για να σταυρωθεί ο Ιησούς και να πεθάνει στον σταυρό για τις αμαρτίες μας, χρειαζόταν ο σταυρός για να φτάσει στον προορισμό του. Χωρίς τον Simon, αυτό πιθανότατα δεν θα είχε συμβεί. Ο ρόλος του Simon στον Χριστιανισμό δεν σταμάτησε εκεί. Αργότερα, χειροτονήθηκε πρώτος επίσκοπος της σημερινής Αρχιεπισκοπής Αβινιόν και σταυρώθηκε τραγικά αργότερα στη ζωή του. Ενώ η ερμηνεία της γραφής σχετικά με το εάν ο Σίμων διατάχθηκε να φέρει τον σταυρό ή είχε συμπόνια για τον Ιησού, η συνολική πράξη μπορεί να θεωρηθεί ως συμπόνια.

Ο Σιντάρτα, πριν γίνει ο Βούδας, ασκούσε πολλές ασκητικές μεθόδους, που δεν τον βοηθούσαν να βρει την αλήθεια που έψαχνε. Μόνο στην τελευταία του πρακτική, όπου μόλις έτρωγε και κυριολεκτικά ήταν σκελετός που περπατούσε, παραλίγο να ξεβραστεί σε ένα ποτάμι και θα είχε πεθάνει. Καθώς έφτανε στην ακτή, η καλοσύνη μιας νεαρής κοπέλας ονόματι Σουτζάτα που περνούσε από εκεί του έσωσε τη ζωή προσφέροντάς του λίγο γάλα-ρύζι. Αυτή η μικρή πράξη ήταν καθοριστική καθώς ο Σιντάρτα ήταν κοντά στο θάνατο και του επέτρεψε να ανακτήσει σιγά σιγά τις ικανότητές του. Είχε επίσης ένα άλλο βαθύ αποτέλεσμα – ο Σιντάρτα συνειδητοποίησε ότι το να πάει στα άκρα δεν ήταν η απάντηση (αυτό που είναι γνωστό ως «Μέση Οδός» στον Βουδισμό). Αφού ανέκτησε τις δυνάμεις του, πήγε να διαλογιστεί μέχρι να ανακαλύψει την αλήθεια που αναζητούσε.

Επίσης σχετικά με τη «Μεγάλη Παρασκευή» στη χριστιανική παράδοση. Φαίνεται να είναι αντιφατικό – μεταμορφωτικό στη χριστιανική παράδοση (αγάπη και συμπόνια ο Ιησούς αναλαμβάνοντας τις αμαρτίες της ανθρωπότητας και ο θάνατος γι’ αυτές) και αυτό άνοιξε ένα δικό του βηματισμό | ατραπό προς τον θεό.
Ο Σιντάρτα είχε ένα διαφορετικό μονοπάτι πετώντας όλες τις απολαύσεις, τα πλούτη και την άνεση της ζωής του για να ξεκινήσει ως μοναχός. Όπως έμαθε από διαφορετικούς δασκάλους, βρήκε τις διδασκαλίες τους να μην είναι πλήρεις και έκανε μια τελευταία μάταιη απόπειρα να μη βάλει τίποτε στο στόμα του (για να επιτύχει υψηλότερες καταστάσεις «συνειδητοποίησης») και αυτό παραλίγο να τον οδηγήσει στον θάνατό του.
και ήρθε από μηχανής ο Σουτζάτα που τον βοήθησε να τον οδηγήσει στον «σταυρό» του, που ήταν ένα αυτοσχέδιο κάθισμα από γρασίδι κάτω από το δέντρο Μπόντι.
Αυτό είναι ένα είδος «Μεγάλης Παρασκευής» και για τους Βουδιστές, αν και συνδυάζεται με αργίες και εορτασμούς σχετικά με τη φώτιση του Βούδα συνολικά. Και οι δύο αντιμετώπισαν δυσκολίες στην πορεία προς το χωριστό πεπρωμένο τους. Ωστόσο, ο καθένας δεν θα μπορούσε να «ολοκληρώσει την ιστορία» όπως τη γνωρίζουμε σήμερα χωρίς τη βοήθεια απλών –πανταχού παρόντων ανθρώπων.

Ο Σιντάρτα της Ανάστασης διαλογίζεται κάτω από το «δέντρο Μπόντι» μέχρι να ξυπνήσει και να γίνει και φωτισμένο ον – ο Βούδας.
Ο Ιησούς και ο Βούδας και οι δύο «αναστήθηκαν» με διαφορετικούς τρόπους και για διαφορετικούς λόγους. Ενώ ο Ιησούς πέθανε στον σταυρό και θάφτηκε σε έναν τάφο, ο Βούδας ορκίστηκε να διαλογιστεί κάτω από ένα δέντρο (αργότερα γνωστό ως Μπόντι | δέντρο φώτισης) μέχρι να ξυπνήσει. Ωστόσο, και οι δύο πέτυχαν κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να επικρατήσουν αυτές οι μεγάλες θρησκείες.

Ο Ιησούς, αφού ενταφιάστηκε, αναστήθηκε από τους νεκρούς μετά από τρεις ημέρες για τις οποίες γιορτάζεται το Πάσχα. Αυτό είναι σημαντικό γιατί έπρεπε να πεθάνει για να αναστηθεί. Μέχρι να συμβεί αυτό, η ιστορία του Ιησού μπορεί να είχε τελειώσει ακριβώς εκεί στον σταυρό και να σβήσει από τη μνήμη. Ωστόσο, ο Ιησούς γνώριζε ότι αυτά τα γεγονότα έπρεπε να συμβούν προκειμένου να εκπληρωθεί η προφητεία και το τι έπρεπε να κάνει για την ανθρωπότητα. Αυτό το θεμελιώδες γεγονός αναδεικνύει τόσο τον Χριστιανισμό όσο και τον Ιησού με τρόπο που δεν συναντάται στις άλλες Αβρααμικές θρησκείες.

Ο Βούδας έπρεπε επίσης να πεθάνει για να αναστηθεί, αλλά όχι με τον τρόπο που θα μπορούσαμε να υποθέσουμε. Μια θεμελιώδης έννοια στον Βουδισμό είναι αυτή του «μη εαυτού», διδασκαλία που δηλώνει ότι δεν έχουμε έναν μόνιμο, αμετάβλητο, ανεξάρτητο είναι. Είμαστε μια ομάδα προσωρινών πραγμάτων, γνωστά ως τα Πέντε Συσσωματώματα (Namarupa), τα οποία μας κάνουν να πιστεύουμε – βαθιά – στην ιδέα του εαυτού. Σε αυτή την πεποίθηση, είμαστε σαν άρρωστοι ασθενείς λόγω των Τριών Δηλητηρίων -«απληστίας, θυμού και αυταπάτης», που μας αναγκάζουν να δημιουργήσουμε σκόπιμες ενέργειες (Κάρμα), οι οποίες με τη σειρά τους μας κρατούν παγιδευμένους σε έναν κύκλο αναγέννησης. Ολόκληρη αυτή η διαδικασία, γνωστή ως Samsara, είναι «υποφέρω» (Dukkha). Εδώ έρχεται μεταφορικά ο «θάνατος» του Βούδα. Για να συνειδητοποιήσει αυτή την αλήθεια σε απόλυτο επίπεδο, προκειμένου να αφυπνιστεί και να φωτιστεί, χρειαζόταν να σταματήσει την κίνηση που προκαλεί αυτή την πίστη στον εαυτό του (Namarupa). Για αυτό, έπρεπε να τακτοποιήσει το μυαλό του για να αποκτήσει διορατικότητα – κανένα εύκολο. Του πήρε τις 49 μέρες σε μάχες με το μυαλό του και προσκολλημένος να λαχταράει στην ιδέα του εαυτού και των δηλητηρίων που δημιουργεί. Τελικά, μπόρεσε να το κάνει αυτό καθώς νίκησε τον|την Μάρα και τον στρατό του και σε αυτό το σημείο ουσιαστικά είχε «σταματήσει» τη χαοτική φύση του μυαλού του, είχε πεθάνει. Αλλά αυτός ο θάνατος ήταν μόνο στο κεφάλι του –σαν όνειρο. Ξύπνησε – μπορούσε να δει καθαρά, χωρίς αυταπάτες, την αληθινή φύση των πραγμάτων, να δει βαθιά τη μόνιμο φύση των φαινομένων, την εξαρτημένη συν-προκύπτουσα και την αλήθεια του μη εαυτού. Τότε, όπως ακριβώς αναστήθηκε από τους νεκρούς, ήταν ένα φωτισμένο ον. Δεν ήταν πια το ίδιο πρόσωπο που ήταν πριν – ήταν τώρα, ένας Βούδας. Δεν μπορούσαν πλέον να τον μολύνουν τα δηλητήρια της απληστίας, του θυμού και της αυταπάτης. «Πέθανε» για να δει τη θεραπεία και θεραπεύτηκε καθώς σηκώθηκε. Αν και αυτή η ανάσταση δεν είναι σε καμία περίπτωση παρόμοια με αυτή του Ιησού, και οι δύο έπρεπε να «σταματήσουν» την ύπαρξη στην οποία βρίσκονταν και να «ξανεκκινήσουν». Και όταν το έκαναν, δεν ήταν ακριβώς όπως πριν. Ήταν πλέον σε θέση να αλληλεπιδρούν με διαφορετικό τρόπο και ικανούς να βοηθήσουν τους άλλους όπως δεν μπορούσαν να έχουν στην «προηγούμενη» ύπαρξη. Ο Ιησούς, πλέον πνεύμα εν σώματι, δεν αναγνωρίστηκε καν από τους πρώην μαθητές του! Αυτό είναι ένα αξιοσημείωτο κομμάτι της ιστορίας, αλλά είχε και έναν σκοπό. Όταν τελικά συνειδητοποίησαν ότι ήταν ο Ιησούς (πλην Θωμά, αρχικά), έθεσαν τα θεμέλια του Χριστιανισμού με ό,τι αυτό κοινωνικά σημαίνει κατά την ιστορική εξέλιξη.

Η διακονία του Βούδα, πλέον –υποτίθεται καθαρού από αυταπάτες ξεκίνησε να διδάσκει για 10καετίες, κάνοντας πολλούς να βρεθούν σε κατάσταση Νιρβάνα (nirvana | nibbana = «σβήνω») υπέρτατο στόχος του διαλογισμού. Εξαφάνιση επιθυμίας, μίσους κι άγνοιας και, τελικά, της καθημερινής ταλαιπωρίας και «παύση» (nirodha) αντίθετα με τη δυτική γλώσσα όπου αναφέρεται ως παραδεισένια ή ευδαιμονική κατάσταση.

Μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!

(…)
εψές, σαν όλα τα βραδάκια,
να πάνε κάτου τα φαρμάκια.

Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο
και κάπου εφτυούσε καταγής.
Ω! πόσο βάσανο μεγάλο
το βάσανο είναι της ζωής!
Όσο κι ο νους να τυραννιέται,
άσπρην ημέρα δε θυμιέται.

Ήλιε και θάλασσα γαλάζα
και βάθος τ’ άσωτ’ ουρανού!
Ω! της αυγής κροκάτη γάζα,
γαρούφαλα του δειλινού,
λάμπετε, σβήνετε μακριά μας,
χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!

Του ενός ο πατέρας χρόνια δέκα
παράλυτος, ίδιο στοιχειό’
τ’ άλλου κοντόημερ’ η γυναίκα
στο σπίτι λιώνει από χτικιό’
στο Παλαμήδι ο γιός του Μάζη
κ’ η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι.

– Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
– Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
– Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
– Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί!
Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Κανένα στόμα
δεν το βρε και δεν το ‘πε ακόμα.

Έτσι στη σκότεινη ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί.
Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα
όπου μας εύρει μας πατεί.
Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα,
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!

Καλό Πάσχα! Χρόνια πολλά. Να στε όλοι καλά!

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαγιάννης

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...