Άρθρο του Στέλιου ΟΡΦΑΝΟΥ*, αγωνιστή του Πολυτεχνείου, που δημοσιεύθηκε στη στήλη “Για τους Ένστολους” του Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου 7-8 Νοέμβρη.
Οπως λέει και το τραγούδι:
Τίποτα δεν έχει αλλάξει… Και τίποτα δεν είναι όπως παλιά…
Η νεολαία, οι φοιτητές, οι εργαζόμενοι, όσοι ξεσηκωθήκαμε τον Νοέμβρη του 1973, σήμερα είναι συνταξιούχοι …ή μας έχουν αφήσει.
Ηλθαν πολλές νέες ηλικίες, όλη η ελληνική κοινωνία έχει αλλάξει.
Οι σημερινοί νέοι, αγέννητοι το 1973, έχουν ακούσει πολλά για το Πολυτεχνείο, όπως και οι γονείς τους, οι περισσότεροι με δέος και σεβασμό, αλλά… Αν δεν επέμεναν να τους ενημερώνουν το ΚΚΕ, η ΚΝΕ και κάποιοι αγωνιστές, ίσως να νόμιζαν ότι το Πολυτεχνείο είναι ένα παλιό ιστορικό γεγονός, όχι για να γίνονται διαδηλώσεις αμφισβήτησης της ζωής που ζούμε, αλλά για παρελάσεις, όπως στις επετείους του 1821 ή του 1940.
Τότε, λένε, «υπήρχε χούντα, δικτατορία». Τώρα, λένε, «έχουμε δημοκρατία» και το Προεδρικό Μέγαρο γιορτάζει την αποκατάστασή της κάθε χρόνο.
Τότε υπήρχαν βασανιστήρια, φυλακές, εξορίες. Τώρα, λένε, δεν έχουμε φυλακές…
Βέβαια, κάτι που δεν έχει αλλάξει είναι η ενημέρωση για τα βάσανα και τους αγώνες του λαού, από τα κρατικά και τα ιδιωτικά μέσα. Ούτε τότε ούτε τώρα δεν μιλούσε γι’ αυτά το ραδιόφωνο, ούτε οι εφημερίδες (τηλεόραση δεν είχαμε ακόμα, ούτε ίντερνετ).
‘Η μήπως…
…τίποτα δεν έχει αλλάξει;
Το 1967 τα αστικά επιτελεία έβαλαν στην ημερήσια διάταξη την αναμόρφωση του πολιτικού σκηνικού, γιατί τα μέχρι τότε αστικά κόμματα (ΕΡΕ, Ενωση Κέντρου), όπως και ο βασιλιάς, είχαν χάσει το κύρος τους και δυσκολεύονταν να φτιάξουν κυβέρνηση «σταθερή» για τα συμφέροντά τους.
Το 1967 που έγινε η δικτατορία μέχρι και το 1973, το ντόπιο και ξένο κεφάλαιο – με επικεφαλής τους εφοπλιστές – προσπαθούσε να ανοίξει δρόμους «ανάπτυξης» για μεγαλύτερα κέρδη. Με τη χούντα πάτησε κάτω λαό και νεολαία. Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ εξόπλιζαν το ελληνικό κράτος, με τον «εθνικό στόχο» να το «προφυλάξουν» από την απειλή της Τουρκίας, την οποία επίσης εξόπλιζαν.
Αλλωστε, ως «εθνικούς στόχους» πάντα το κεφάλαιο εμφάνιζε τους δικούς του στόχους.
Για τα κέρδη των λίγων πλήρωνε ο λαός με τεράστια ακρίβεια και πληθωρισμό, ενώ ξέσπασε και η μεγάλη οικονομική κρίση το 1973 με αιχμή το πετρέλαιο, με τεράστιες αυξήσεις στα καύσιμα και στο ρεύμα.
Στην Κύπρο, που μόλις το 1960 είχε κατακτήσει την ανεξαρτησία της, Αγγλοι, Τούρκοι και Ελληνες ολιγάρχες ακόνιζαν τα μαχαίρια τους και ετοίμαζαν σχέδια μοιρασιάς.
Οι πυρήνες φασιστών στις Ενοπλες Δυνάμεις και στα Σώματα Ασφαλείας αξιοποιήθηκαν τόσο στην επιβολή όσο και στη διατήρηση της δικτατορίας, αλλά και στα σχέδια αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού πριν και μετά τον λαϊκό ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου.
Δικτατορία του κεφαλαίου τότε και τώρα, απλά με άλλη μορφή και περιτύλιγμα.
Ο ξεσηκωμός ακύρωσε τη «φιλελευθεροποίηση» της χούντας με το πείραμα Μαρκεζίνη (που το στήριζαν και άλλες «πρόθυμες» πολιτικές δυνάμεις), ενώ την υποχρέωσε να επιταχύνει τον συμβιβασμό της για σχηματισμό κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» με τον Καραμανλή, μετά την προδοσία της Κύπρου τον Ιούλη του 1974.
Το 1967 το παράνομο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, από την πρώτη στιγμή της δικτατορίας, κάλεσε τα λαϊκά στρώματα στη γραμμή της μαζικής αντίστασης, όταν οι άλλες αντιδικτατορικές πολιτικές δυνάμεις ευνοούσαν ατομικές θεαματικές ενέργειες ή «πιέσεις κορυφών». Οπως και τώρα…
Το 1968 ιδρύθηκε η ΚΝΕ, που βήμα – βήμα άπλωσε στη νεολαία.
Με βασανιστική καθημερινή δουλειά, η νεολαία και ο λαός «του καναπέ» άρχισαν να σηκώνονται. Οι πράξεις και οι μορφές αντίστασης άρχισαν να πολλαπλασιάζονται. Ο ξεσηκωμός λαού και νεολαίας το 1973 ήταν το αποκορύφωμα της προηγούμενης προσπάθειας, με επίκεντρο το Πολυτεχνείο της Αθήνας και διαδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη, στην Πάτρα κ.α. «Δουλειά στη βάση», μέσα στον λαό, όπως και τώρα…
Τα συνθήματα που κυριάρχησαν στον ξεσηκωμό είναι γνωστά και έχουν σημαδέψει το κίνημα λαού και νεολαίας μέχρι σήμερα: «Κάτω η χούντα», «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία – Εξω το ΝΑΤΟ – Εξω οι Αμερικάνοι – Εξω οι βάσεις». Οι ξεσηκωμένοι φοιτητές, νεολαία, λαός, εργάτες, ήθελαν τον στρατό να είναι δίπλα τους και όχι απέναντί τους. Ο σταθμός του Πολυτεχνείου φώναζε «αδέλφια μας στρατιώτες».
Κάποιοι από τους «πρωταγωνιστές» του Πολυτεχνείου αργότερα άλλαξαν απόψεις και υπηρέτησαν το σύστημα, όμως την ταυτότητα του ξεσηκωμού δεν την καθόρισαν αυτοί, αλλά όλος ο λαός που ξεχύθηκε στους δρόμους.
Φυσικά, στον ξεσηκωμό δεν ήταν μόνο οι κομμουνιστές, αλλά λαός και νεολαία, φοιτητές, μαθητές, εργαζόμενοι με διαφορετικές αντιλήψεις, που δεν δέχονταν πια να περνούν δύσκολα για να υπηρετεί η χούντα τους λίγους.
Ομως ο ρόλος των δυνάμεων του ΚΚΕ και της ΚΝΕ ήταν αναντικατάστατος. Τόσο στον προσανατολισμό των συνθημάτων που κυριάρχησαν, όσο και στην οργανωμένη παρουσία στις μέρες και τις νύχτες του ξεσηκωμού.
Εξάλλου, τους μήνες που ακολούθησαν η χούντα προσανατόλισε τις παρακολουθήσεις, τις συλλήψεις και τους βασανισμούς ενάντια στον κύριο αντίπαλο, τα μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.
Οσοι είχαμε την τιμή να τα αντιμετωπίσουμε, κάναμε περήφανο το ΚΚΕ.
Τα συνθήματα του Πολυτεχνείου συγκινούν λαό και νεολαία μέχρι σήμερα και προκαλούν τη λύσσα (ή την υποκριτική αναγνώριση) των αστικών δυνάμεων, όχι απλά επειδή είναι επίκαιρα, αλλά επειδή τα προβλήματα έχουν πολλαπλασιαστεί.
Ακριβώς επειδή…
…τίποτα δεν είναι όπως παλιά.
Σήμερα έχουν τελειώσει οι αυταπάτες μιας ειρηνικής εξέλιξης του κόσμου, που είχαν ελπίσει πολλοί λαοί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι ανταγωνισμοί μεταξύ των ιμπεριαλιστών έχουν οξυνθεί στο έπακρο, τα πολεμικά μέτωπα, η προετοιμασία νέων πολέμων και η προπαγάνδα της «κουλτούρας των φέρετρων» έχουν πιάσει ταβάνι, στο πλαίσιο της μεγάλης αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Μετά τη χούντα υλοποιήθηκε ο «εθνικός στόχος» της ένταξης στην ιμπεριαλιστική ΕΟΚ, μετέπειτα Ευρωπαϊκή Ενωση, που σήμερα γίνεται όλο και πιο αντιδραστική και πολεμόχαρη, προχωρά σε εύθραυστες συμφωνίες και διαφωνίες με τις ΗΠΑ, στηρίζει το φασιστικό καθεστώς της Ουκρανίας ενάντια στο αντικομμουνιστικό κράτος της Ρωσίας. Την πληρώνουν οι ευρωπαϊκοί λαοί, και ο δικός μας, με υπέρογκες φορολογίες και περικοπές στην κάλυψη λαϊκών αναγκών.
Η ελληνική αστική τάξη δυνάμωσε πιο πολύ, με όλες τις κυβερνήσεις μετά τη χούντα, και σήμερα το παίζει πρωτοπαλίκαρο των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, του κράτους – δολοφόνου Ισραήλ, με «εξαγωγή ασφάλειας» και στρατιωτικές αποστολές εκτός συνόρων, στη Σαουδική Αραβία, στην Ερυθρά κ.α. Θέλει τη χώρα «ενεργειακό κόμβο», κέντρο επιθέσεων και στόχο αντιποίνων, προωθεί σχέδια συνδιαχείρισης της Ανατολικής Μεσογείου, μαζί με όλους τους βρώμικους συμμάχους της, που ο ένας σκάβει τον λάκκο του άλλου και όλοι μαζί τον λάκκο των λαών τους.
Η αναμόρφωση του πολιτικού σκηνικού είναι και πάλι ένας μεγάλος πονοκέφαλος για την άρχουσα τάξη, αφού έχει γίνει ξανά κουρέλια η αξιοπιστία των κομμάτων της. Μόνο που σήμερα έχει γίνει πιο φανερό πόσο ίδια είναι τα «κοστολογημένα» προγράμματα ΝΔ, Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ και λοιπών, και δεν πουλάει εύκολα το θέαμα των ψευτοκαβγάδων τους.
Μια διαφορά με το 1973 είναι ότι σήμερα γίνεται πιο πλατιά κατανοητό πως όποια κυβέρνηση κι αν προκύψει από τα αστικά κόμματα, θα είναι αντιλαϊκή. Πως δεν υπάρχουν σωτήρες, τη λύση μπορεί να δώσει ΜΟΝΟ ο ίδιος ο λαός σε συμπόρευση με το ΚΚΕ.
Και έτσι, αντίθετα με το 1973…
…σήμερα πολύ μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης, της νεολαίας, των βιοπαλαιστών αγροτών, των λαϊκών στρωμάτων, έχει ήδη «σηκωθεί από τον καναπέ» εδώ και πολλά χρόνια.
Εχει αποκτήσει πείρα σκληρών αγώνων ενάντια στην πολιτική της εργοδοσίας και της κυβέρνησης, έχει μεγάλες νίκες ενάντια σε ξεπουλημένους εργατοπατέρες και αγροτοπατέρες, έχει ανεβάσει την οργάνωσή του μέσα από σωματεία και φορείς, που συντονίζονται μεταξύ τους όλο και καλύτερα.
Ανεβάζει τον διεθνή συντονισμό της πάλης, όπως έγινε με την πρόσφατη απεργία λιμενεργατών σε 113 λιμάνια σε 21 χώρες των 5 ηπείρων, σε συντονισμό με άλλους κλάδους και με σύνθημα «Οι λιμενεργάτες δεν δουλεύουν για τον πόλεμο!».
Δυναμώνει η συνδικαλιστική οργάνωση και δράση, η συνείδηση σε μεγάλο μέρος του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, εν ενεργεία και απόστρατων, ότι είναι κομμάτι του λαού, που οφείλει να αγωνιστεί μαζί του για να υπερασπιστούμε όλοι μαζί τη δική μας ζωή, στη δική μας πατρίδα, και όχι για το κεφάλαιο, που «πατρίδα» έχει μόνο τα κέρδη του.
Και μία ακόμα τεράστια διαφορά:
Το 1967 η επιβολή της χούντας βρήκε το ΚΚΕ όχι μόνο παράνομο από την εποχή του εμφυλίου, αλλά και με διαλυμένες Οργανώσεις, με δική του παλιότερη λαθεμένη απόφαση. Βρέθηκε τότε το ΚΚΕ στην πιο δύσκολη – ίσως – φάση της Ιστορίας του. Βρήκε βέβαια τη δύναμη να ανασυνταχθεί και να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πάλη κατά της χούντας και στον ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου, αλλά…
Καμία σύγκριση δεν υπάρχει ανάμεσα στην κατάσταση του ΚΚΕ το 1973 και στη σημερινή ιδεολογική και πολιτική του ενότητα, στην επεξεργασία του Προγράμματος και της πολιτικής του, στην οργανωτική του ανάπτυξη και δύναμη, στους δεσμούς αγώνα με ένα πολύ μεγαλύτερο μέρος της εργατικής τάξης και του λαού.
Το ΚΚΕ έχει απόλυτη επίγνωση ότι σήμερα υπάρχει διεθνώς και στη χώρα ένας ΠΟΛΥ αρνητικός συσχετισμός δυνάμεων, ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργατική τάξη και τον λαό. Ομως σήμερα το ΚΚΕ έχει βάλει πολύ ψηλά τον πήχη:
Απαιτείται η δύναμη όχι ενός, αλλά πολλών «Πολυτεχνείων» για τη μεγάλη σύγκρουση όλου του λαού με το κεφάλαιο και την ανατροπή του, για τη λαϊκή εξουσία και τον σοσιαλισμό.
Εχουμε σήμερα όλες τις προϋποθέσεις να παλέψουμε γι’ αυτό, και αυτό θα κάνουμε.
Νέα, πιο μεγάλα «Πολυτεχνεία» είναι μπροστά μας.
*Ο Στ. Ορφανός είναι πολιτικός μηχανικός. Φοιτητής στο Πολυτεχνείο Αθήνας το 1973, ως μέλος της ΚΝΕ ήταν μέσα στην κατάληψη του Πολυτεχνείου, συνελήφθη και φυλακίστηκε από τον Μάρτη έως τον Ιούλη 1974. Σήμερα είναι μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ. Επίσης είναι μέλος της Παγκρήτιας Επιτροπής κατά των βάσεων και της εμπλοκής της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους
