Αποκαλυπτικός για τα αμερικανικά σχέδια στην περιοχή, και για τα όσα δρομολογεί στο πλαίσιο αυτό η ελληνική κυβέρνηση, ήταν για μια ακόμα φορά ο γνωστός και μη εξαιρετέος Τζ. Πάιατ, ο οποίος με την τωρινή του ιδιότητα, ως βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιος για τους ενεργειακούς πόρους, επισκέφτηκε Ελλάδα και Τουρκία, συναντώντας μεταξύ άλλων και τον υπουργό Εξωτερικών.
Σε συνέντευξή του στη «Ναυτεμπορική», σε ερώτηση για τα σχέδια κατασκευής του περιλάλητου αγωγού «EastMed» (για τη μεταφορά του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας), ο Πάιατ απάντησε ότι «το πρώτο πράγμα που πρέπει να συμβεί είναι να βρούμε πώς θα μεταφέρουμε περισσότερο φυσικό αέριο από την Ανατολική Μεσόγειο στην αγορά. Ενα από τα πράγματα που η τρέχουσα εργασία μου με βοήθησε να κατανοήσω πολύ καλύτερα είναι πόσο σημαντικές είναι οι υπεράκτιες πηγές φυσικού αερίου του Ισραήλ. Μεγάλο μέρος αυτής της ανάπτυξης έχει αναλάβει η αμερικανική εταιρεία “Chevron”. Συνεργάζομαι στενά με τη “Chevron” και με την κυβέρνηση της Κύπρου, προκειμένου να διερευνήσουμε τις ευκαιρίες για την ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων της Κύπρου. Και μετά υπάρχει και η Αίγυπτος. Ολες αυτές οι χώρες εργάζονται σε παρόμοιους πόρους, με μεγάλες δυνατότητες. Αλλά επειδή το φυσικό αέριο είναι ένα μεταβατικό καύσιμο, η πραγματική πρόκληση είναι πώς θα φέρουμε αυτό το προϊόν στην αγορά το συντομότερο δυνατόν», δείχνοντας προς επιτάχυνση διαδικασιών και αποφάσεων και σε ό,τι αφορά τα Ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό.
Τόνισε δε ότι στην Ουάσιγκτον «υποστηρίζουμε πολύ τη μεγάλη υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας», ενώ χαιρέτισε και το έργο «GREGY» για την ηλεκτρική διασύνδεση της Αιγύπτου με την Ελλάδα με υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο, με δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς Ενέργειας.
Δεν περνά απαρατήρητος ο …ενθουσιασμός του Πάιατ και για τον «Κάθετο Διάδρομο» μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία και Ουκρανία, μέσα από τη σύνδεση υφιστάμενων αλλά και νέων ευρωπαϊκών υποδομών μεταφοράς φυσικού αερίου και LNG. «Είναι το όνειρο της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Ολόκληρη η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει αυτήν την ιδέα», τόνισε, αφού «σκοπός αυτού του Διαδρόμου είναι να δημιουργήσει μια ενεργειακή διαδρομή από την Ελλάδα μέχρι την Ουκρανία και την Κεντρική Ευρώπη» με στόχο «την ανεξαρτησία της από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες». Ο «Κάθετος Διάδρομος» θα διασφαλίσει επίσης ότι «η Ρωσία και η “Gazprom” δεν θα είναι σε θέση να αποκτήσουν έσοδα από τις εξαγωγές Ενέργειας τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούν για να κατασκευάζουν βόμβες και πυραύλους», πρόσθεσε ο Πάιατ, δείχνοντας ότι τα σχέδια για μπίζνες και ο πόλεμος αλληλοσυμπληρώνονται.
Μιλώντας και για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας, σημείωσε ότι «αυτό συμβαίνει ήδη μέσω του “Νότιου Διαδρόμου” μεταφοράς φυσικού αερίου (σ.σ. από την Κασπία, μέσω Τουρκίας, στην Ελλάδα και στις ευρωπαϊκές αγορές) και του αγωγού IGB (σ.σ. αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας), ο οποίος εξαρτάται από τη συνεργασία μεταξύ της τουρκικής BOTAS και της ΔΕΣΦΑ, και δεν θα υπήρχε χωρίς αυτήν τη συνεργασία».
Καθώς οι μπίζνες αυτές πάνε χέρι – χέρι με διευθετήσεις, ο Πάιατ δήλωσε «εντυπωσιασμένος από την ηγεσία του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη για τη σταθεροποίηση των σχέσεων με την Τουρκία». « Ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης και ο υφυπουργός Κ. Φραγκογιάννης έχουν κάνει επίσης πολύ καλή δουλειά στους τομείς οικονομικής συνεργασίας. Αυτά τα σχέδια θα εξελιχθούν με βάση τα “σήματα” της αγοράς και τις συνολικές πολιτικές σχέσεις, και αυτό είναι στα χέρια των ηγετών», συνέχισε ο Πάιατ, την ώρα που οι εξελίξεις «τρέχουν». Αλλωστε οι δύο πλευρές κανονίζουν την επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών τον Νοέμβρη στην Αθήνα, και τον Γενάρη τη σύγκληση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Εκεί, όπως έλεγε την Κυριακή ο Γεραπετρίτης στην «Καθημερινή», Μητσοτάκης και Ερντογάν, εάν συμφωνήσουν ότι οι συνθήκες είναι κατάλληλες και υπάρχει κοινό πλαίσιο συζήτησης, θα δώσουν «ειδική εντολή» για να αρχίσουν οι «ουσιαστικές συζητήσεις».
«Απολύτως κρίσιμος» ο ρόλος της Τουρκίας για την «αποσύνδεση από τη ρωσική Ενέργεια»
Στο μεταξύ ο Πάιατ ανέδειξε τον ρόλο που μπορεί να αναλάβει η τουρκική αστική τάξη για την υλοποίηση κρίσιμων γεωστρατηγικών επιδιώξεων των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ και στη συνάντηση που οργάνωσε χτες στην Κωνσταντινούπολη η αμερικανική «δεξαμενή σκέψης» «Atlantic Council».
Επεσήμανε ότι «από το 2022 η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της πολύ πιο γρήγορα από ό,τι θα είχε προβλέψει κανείς εκείνη την εποχή. Το ρωσικό αέριο έχει μειωθεί από το 45% της προμήθειας της ΕΕ το 2021 σε μόλις 15% πέρυσι», προσθέτοντας: «Η ικανότητα εισαγωγής και επαναεριοποίησης του LNG της Τουρκίας έπαιξε έναν απολύτως κρίσιμο ρόλο σε αυτήν την άνευ προηγουμένου αποσύνδεση και θα συνεχίσει να το κάνει, καθώς επιπλέον δυναμικότητα διατίθεται εδώ στη χώρα». Ξεχωρίζοντας μπίζνες που η τουρκική κυβέρνηση «κλείνει» τη μία μετά την άλλη με αμερικανικά και άλλα «δυτικά» ενεργειακά μονοπώλια, τόνισε ότι «πρόσφατα μακροπρόθεσμα συμβόλαια της Τουρκίας με την “Total” και τη “Shell”, μεγάλο μέρος των οποίων θα αποτελείται από LNG αμερικανικής προέλευσης, μαζί με το συμβόλαιο χωρητικότητας της “Venture Global” στο FSRU της Αλεξανδρούπολης, επιβεβαιώνουν το πώς δείχνουν όλο και περισσότερο οι παγκόσμιες ενεργειακές εταιρείες σε αυτό το τμήμα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ως κρίσιμου ενεργειακού κόμβου».
Επεσήμανε δε ότι «ο ρόλος της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης για το φυσικό αέριο της Κασπίας από το Αζερμπαϊτζάν, και ελπίζουμε στο εγγύς μέλλον και το Τουρκμενιστάν, θα παραμείνει ζωτικής σημασίας (…) Τουρκία και Ηνωμένες Πολιτείες μοιράζονται τον στόχο να βοηθήσουν την περιοχή της Κεντρικής Ασίας να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης κρίσιμων ορυκτών».
Και υπογράμμισε ότι Τουρκία και ΗΠΑ «μοιράζονται επίσης την έντονη επιθυμία να δουν και πάλι ροή πετρελαίου από το Ιράκ μέσω του αγωγού Ιράκ – Τουρκίας, ένα μήνυμα που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επαναλάβει στα υψηλότερα επίπεδα με τους φίλους μας στη Βαγδάτη και θα συνεχίσουν να το κάνουν», για να καταλήξει: «Η ενεργειακή σημασία αυτής της περιοχής δεν περιορίζεται στα ορυκτά καύσιμα (…) η Τουρκία αναδείχθηκε ηγέτης στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αποδεικνύοντας ότι η καθαρή Ενέργεια και η ασφαλής ενέργεια μπορούν να πάνε χέρι – χέρι».
