Πολλές ιστορίες, πλούσια μαχητική δράση αλλά και συγκίνηση περιελάμβανε το χθεσινό πρόγραμμα κατά τη συνάντηση μεταξύ παλαιών και νέων σειρών φαντάρων στο «Χώρο φαντάρων και αξιωματικών ενάντια στον πόλεμο» που φιλοξενεί το 51ο Φεστιβάλ ΚΝΕ – «Οδηγητή».
Αναμνήσεις και δράσεις που έγραψαν ιστορία, σκηνικά πολύ…στρατιωτικά κι ένα μακρύ νήμα που ενώνει την δράση των κομμουνιστών από “σειρές” με διψήφιο νούμερο μέχρι αυτούς που υπηρετούν σήμερα τη θητεία τους και εξασφάλισαν άδεια για να βρίσκονται στο Φεστιβάλ.
Στην χθεσινή συνάντηση έδωσαν τον τόνο οι τέσσερις ομιλητές που ένωσαν τις ιστορίες του από την τουρκική εισβολή και κατοχή της Κύπρου, στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας μέχρι σήμερα.
«Γυρίστε μας πίσω. Δεν υπηρετούμε το ΝΑΤΟ»
Την συζήτηση άνοιξε ο Νίκος Γαρδίκης, ο οποίος αφού καλωσόρισε όλες τις “σειρές” στάθηκε στη δύναμη που έχει η οργανωμένη δράση, η αλύγιστη στάση και μέσα στις μονάδες, το πόσα μπορούν να καταφέρουν οι φαντάροι που υπηρετούν τη θητεία τους κάτω από όλες τις συνθήκες.
Μας μετέφερε στο 1999 και τον ΝΑΤΟϊκό βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας όπου βρέθηκε να υπηρετεί Ναύτης στο Α/Τ “Θεμιστοκλής”.
“Η είδηση διαδόθηκε πολύ πριν την επίσημη διαταγή… Το αντιτορπιλικό «Θεμιστοκλής» θα απέπλεε για την εμπόλεμη Αδριατική Θάλασσα υπό τις διαταγές του Αμερικανού ναυάρχου. Ατελείωτες συζητήσεις στα καταστρώματα. Στις συζητήσεις τα βράδια εντάχθηκαν σχεδόν όλοι οι ναύτες του αντιτορπιλικού, κοντά 120 στρατεύσιμοι.
Μετά την επιστολή μου ακολούθησαν κι άλλες, κύμα συμπαράστασης, έντονες συζητήσεις και δράσεις. Η αντίδραση στη συμμετοχή του πλοίου απομονώνει τη διοίκηση. Παίρνουν θάρρος υπαξιωματικοί και αξιωματικοί. Οι ανθυπασπιστές ενημερώνουν τον κυβερνήτη ότι δεν θα «γεμίσουν». Σε καμία περίπτωση δεν θα βομβαρδίσουν τη Γιουγκοσλαβία! Οι επιστολές του πληρώματος πολλαπλασιάζονται. Ναύτες, υπαξιωματικοί… Ενας υποπλοίαρχος δηλώνει ότι δεν ακολουθεί”.
«Εκφράζω την κατηγορηματική μου αντίθεση στην υποχρεωτική συμμετοχή μου, με οποιονδήποτε άμεσο ή έμμεσο τρόπο, στην υλοποίηση ή διευκόλυνση των εγκληματικών δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ. Την αντίθεσή μου στο να γίνω συνεργός στο έγκλημα, στο αιματοκύλισμα του λαού της Γιουγκοσλαβίας, που διαπράττουν οι πραγματικοί τρομοκράτες, των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Γι’ αυτό, αρνούμαι. Δεν δέχομαι να μπω υπό δύο σημαίες. Η σημαία του ΝΑΤΟ δεν μου ταιριάζει, όπως δεν ταιριάζει σε κανένα ελληνόπουλο. Εχω σημαία! Εχω πυξίδα!».
Στην ομιλία του ξεχώρισε η στιγμή του απόπλου του πλοίου απ’ το Ναύσταθμο Σαλαμίνας:
“Ξημέρωμα 21ης Απρίλη 1999. Ολο το πλήρωμα στα καταστρώματα παραταγμένο. Η Κυνοσούρα είναι γεμάτη λαό. Συγγενείς, φίλοι, εργάτες, πανό. Την ησυχία της αυγής σκίζουν τα συνθήματα από την ακτή.
«ΚΑΝΕΝΑΣ ΦΑΝΤΑΡΟΣ ΣΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΠΟΛΕΜΑΜΕ ΓΙΑ ΗΠΑ – ΓΕΡΜΑΝΙΑ». Αυτό το σύνθημα που το ακούγαμε πεντακάθαρα έμεινε στη συνείδηση κάθε ναύτη και υπαξιωματικού.
«Γυρίστε μας πίσω. Δεν υπηρετούμε το ΝΑΤΟ».
Οι αντιδράσεις συνεχίστηκαν στα νερά της Αδριατικής και στο Μπάρι της Ιταλίας, μέχρι που τελείωσε ο πόλεμος. Έτσι κατάφεραν οι ναύτες το αντιτορπιλικό «Θεμιστοκλής» να πλέει βουβό, απείθαρχο, άπραγο και κυρίως με παγωμένα πυροβόλα και εκτοξευτήρες πυραύλων”.
Ο Νίκος έκλεισε την ομιλία του με τους στίχους του Μπρέχτ απ’ το “Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου” σημειώνοντας ότι μπορεί να έχεις τις πιο σύγχρονες πολεμικές μηχανές, τα πιο σύγχρονα οπλικά συστήματα αλλά αυτά τα χειρίζονται άνθρωποι, οι οποίοι “ξέρουν να σκέφτονται”.
“Έμαθα την Ιστορία του ΚΚΕ και των κομμουνιστών και ακολούθησα την πορεία τους”
Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Κώστας Δρόσος, πολεμιστής της Κύπρου το 1974, τιμημένος με το “Μετάλλιο Εξαίρετων Πράξεων”. Σίγουρα απ’ τις πιο παλιές σειρές στο χώρο ο Δρόσος, αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα κομμουνιστή – πολεμιστή που βρέθηκε μέσα σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες και στάθηκε όρθιος.
Στην ομιλία του περιέγραψε εκείνες τις στιγμές που βρέθηκε να υπηρετεί στην Κύπρο στα Τεθωρακισμένα:
“Τον Σεπτέμβρη του 1973 στάλθηκα στην Κύπρο, παρά τη θέλησή μου, να υπηρετήσω το υπόλοιπο της στρατιωτικής μου θητείας.
Να πω εδώ, ότι εγώ τότε δεν είχα σχέση με το Κόμμα. Είχα, όμως, διαπαιδαγωγηθεί παρακολουθώντας τις διηγήσεις των γονιών μου και τις συζητήσεις τους με συγχωριανούς, για τον ηρωισμό των ανταρτών κατά τη διάρκεια της εποποιίας του ΔΣΕ, στα ορεινά χωριά της Φωκίδας και της Φθιώτιδας. «Από τα μικρά μου πόδια» έμαθα την Ιστορία του ΚΚΕ και των κομμουνιστών και ακολούθησα την πορεία τους.
Στις 15 Ιούλη 1974, μέρα αναχώρησης από την Κύπρο για επιστροφή στην Ελλάδα, μας ανακοινώθηκε από τον διοικητή της 21ης Επιλαρχίας Αναγνώρισης Κύπρου ότι το ταξίδι μας αναβάλλεται.
Η μονάδα αυτή των τεθωρακισμένων (Τ/Θ) που υπηρετούσα, μαζί με τους καταδρομείς της «Εθνικής Φρουράς» (ΕΦ) Κύπρου και με εντολή της χουντικής κυβέρνησης της Ελλάδας, πραγματοποίησαν το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου και της κυβέρνησής του. Εγώ είχα παραδώσει την προηγούμενη μέρα οπλισμό, άρμα και καθήκοντα Επιλοχία Ίλης που εκτελούσα, οπότε έμεινα στο στρατόπεδο.
Στις 20 προς 21 Ιούλη το βράδυ ήρθαν 14 αεροπλάνα από την Κρήτη με δυνάμεις καταδρομών. Στις 3 η ώρα τα ξημερώματα έγινα μάρτυρας ενός τραγικού γεγονότος.
Ευρισκόμενος κοντά στο αεροδρόμιο, άκουσα τον βόμβο των αεροπλάνων και ταυτόχρονα αντιαεροπορικά πυρά. Τα τρία πρώτα χτυπήθηκαν. Ένα έπεσε φλεγόμενο. Την άλλη μέρα ρωτήσαμε γιατί δεν είχαμε ειδοποιηθεί και η απάντηση που πήραμε ήταν πως «οι επικοινωνίες είχαν μπλοκάρει, λόγω παλαιότητας». Τη μέρα όμως μια χαρά λειτουργούσαν, μέχρι που φτάσαμε εμείς στο αεροδρόμιο και πήραμε θέσεις μάχης. Τη νύχτα μπλόκαραν; Διάχυτη ήταν η αντίληψη, μεταξύ αξιωματικών κυρίως, που είχαν πληροφόρηση, ότι ήταν έργο των «συμμάχων» Αμερικανών, που όχι μόνο ανέχτηκαν την εισβολή, αλλά βοήθησαν και στο πεδίο τους Τούρκους.
Στις 2 Αυγούστου ένας ουλαμός αρμάτων, 3 Μ47 και 1 Μ113, έπεσαν σε ενέδρα της ΕΦ στον Κόρνο. Οι Τούρκοι τα εγκατέλειψαν και όσοι σώθηκαν, έφυγαν. Στο σημείο πήγαν Έλληνες υπαξιωματικοί εκπαιδευμένοι, αφού τα ίδια είχαμε και στην Ελλάδα. Παρέλαβαν τα δύο άθικτα και τα μετέφεραν στη Σκυλλούρα, ένα χωριό κοντά στη Μόρφου.
Εκεί έστειλαν και μένα, όπου ο διοικητής, ίλαρχος Χαραλάμπους, με διέταξε να αναλάβω αρχηγός πληρώματος του Μ47. Μου έδωσε μάλιστα και την ευκαιρία να πω γνώμη για το υπόλοιπο πλήρωμα.
Είμαστε καλυμμένοι μέσα στη Σκυλλούρα, που οι κάτοικοί της την είχαν εγκαταλείψει. Στις 15 Αυγούστου, 3 η ώρα το μεσημέρι, βλέπουμε ένα τουρκικό Μ47 απέναντί μας στα 70 μέτρα. Πίσω του ένα Μ113 αποβιβάζει στρατιώτες. Χωρίς δεύτερη σκέψη ρίχνουμε στο Μ47 και το ανατινάζουμε. Ευτυχώς δεν μας εντόπισαν, λόγω των πυκνών καπνών που έβγαιναν από φλεγόμενη καλαμιά, εξαιτίας των οποίων και εμείς δεν τους είχαμε δει νωρίτερα.
Εμείς δεν χωρούσαμε στα στενά του χωριού και η μόνη μας διέξοδος ήταν προς το γήπεδο. Φτάνοντας εκεί πέσαμε πάνω σε 15 τουλάχιστον τουρκικά άρματα. Τώρα τι κάνουμε; Σκεπτόμενος πως έχουμε τουρκικό τανκ με τα διακριτικά του, δίνω εντολή στον οδηγό να μπει μέσα τους και να ακολουθήσει κοινή πορεία. Ο πυροβολητής να στρέψει το πυροβόλο προς Φιλιά (ύψωμα), όπως οι Τούρκοι.
Στην παράταξη που μπήκαμε, είχαμε έναν στα δεξιά μας. Μόλις καλυφθήκαμε, τον χτυπήσαμε. Αυτό προκάλεσε αναστάτωση και όλοι γύρισαν στο γήπεδο. Μαζί τους και εμείς. Τα ίδια επαναλαμβάνονταν για δύο ώρες ανταρτοπόλεμου περίπου. Όταν μας πήραν είδηση έριχναν όλοι μαζί, αλλά είχαμε απομακρυνθεί αρκετά και δεν μας πέτυχαν.
Η τουρκική εισβολή ήταν σχεδιασμένη και προετοιμασμένη από νωρίτερα και εν γνώσει του ΝΑΤΟ και των Αμερικανών. Οι Κύπριοι, με τον υποτυπώδη εξοπλισμό που είχαν, δεν μπορούσαν να κάνουν κάτι παραπάνω. Η χουντική κυβέρνηση της Ελλάδας απέσυρε την ελληνική μεραρχία από το νησί το 1967, διευκολύνοντας έτσι τους Τούρκους. Οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν βρώμικο ρόλο εναντίον μας”.
Οι ομιλίες έκλεισαν με τον Λάζαρο Ανδρόπουλο, μέλος του Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας που υπηρέτησε το 1980 και τον Γιώργο Κολλάρο, που υπηρετεί τη θητεία του στην ΕΛΔΥΚ σήμερα.
Ο Λάζαρος, στάθηκε στη σημασία της διεκδίκησης των δικαιωμάτων των φαντάρων, απ’ την πρώτη κιόλας μέρα στο στρατόπεδο και ανέφερε την δική του εμπειρία με την εξασφάλιση της διακίνησης του Ριζοσπάστη στη μονάδα του αλλά και την απόκτηση βιβλίων και διάβασμα στον ελεύθερο χρόνο.
“Παρουσιάστηκα στην 124 Πτέρυγα Βασικής Εκπαίδευσης στην Τρίπολη, 27 Νοέμβρη 1980 ενώ αργότερα ως “χαρακτηρισμένος” κομμουνιστής βρέθηκα στο Βίτσι. Στη μονάδα υπήρχε αρκετός κόσμος που ήταν με δυσμενή μετάθεση λόγω πολιτικών πεποιθήσεων.
Στη μονάδα λόγω των δύσκολων καιρικών συνθηκών, αφού ήταν σε υψόμετρο 2.050 μέτρα, η έξοδος ήταν πολυτέλεια για μας τους μακρινούς, αφού έπρεπε να διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχείο και η Καστοριά ήταν η πόλη με πολύ ακριβά ξενοδοχεία, με τα περισσότερα αυτοκίνητα και με το 50% των περιπτέρων να μην διακινεί Ριζοσπάστη, με το έτσι θέλω.
Συζητήσαμε με τα υπόλοιπα παιδιά ότι πρέπει να οργανώσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Απευθυνθήκαμε σε εκδοτικούς οίκους και μας έστειλα δωρεάν βιβλία και έτσι φτιάξαμε βιβλιοθήκη, όπου έρχονταν και τα μόνιμα στελέχη να δανείζονται βιβλία.
Ενημέρωση είχαμε μόνο από την τηλεόραση. Αποφασίσαμε με τους πολιτικοποιημένους σμηνίτες, ότι πρέπει να σπάσει η μονοτονία της ενημέρωσης μόνο από την τηλεόραση, ότι κάτι πρέπει να κάνουμε για να εξασφαλίσουμε ενημέρωση με την παρουσία εφημερίδων στη μονάδα.
Μετά από συζήτηση αποφασίσαμε να αξιοποιούμε το ΡΕΟ που κατέβαινε τρεις φορές τη βδομάδα στην Καστοριά για αγορές τροφίμων. Το κόστος μας απασχόλησε, αλλά είπαμε να καταχτήσουμε στην αρχή να φέρνουμε αρκετές εφημερίδες και στην πορεία βλέπουμε.
Ξεκινήσαμε λοιπόν με Έθνος, Ελευθεροτυπία, Ριζοσπάστη, Νέα, Καθημερινή ή Βήμα. Οι εφημερίδες ήταν στα τραπέζια του ΚΨΜ, δεν αντέδρασε κανείς από τη διοίκηση, αντίθετα τα μόνιμα στελέχη όταν έμαθαν ότι έχουμε εφημερίδες, ερχόντουσαν για διάβασμα. Η παρουσία των εφημερίδων στη μονάδα κατοχυρώθηκε, είχαμε όμως στερέψει οικονομικά και αποφασίσαμε με τα υπόλοιπα παιδιά να περιορίσουμε τα φύλλα, ώσπου η μοναδική εφημερίδα που αγοράζαμε ήταν ο Ριζοσπάστης”.
Ο φαντάρος της ΕΛΔΥΚ Γ. Κολλάρος καταχειροκροτούμενος μετέφερε ζωντανή πείρα από την οργάνωση διεκδίκησης των φαντάρων, των δικαιωμάτων μέσα στα στρατόπεδα όπως το αναφαίρετο της διατύπωσης των απόψεών τους.
“Οι φαντάροι πρέπει να είμαστε μαχητικοί και αποφασιστικοί στη δράση μας” τόνισε και υπογράμμισε τη σημασία ανάδειξης όλων των ζητημάτων όπως των θεμάτων διαβίωσης στα στρατόπεδα. Ιδιαίτερα στάθηκε στη συγκρότηση επιτροπής φαντάρων που έγινε με έναυσμα τον προβληματισμό για τις εξελίξεις και τη συζήτηση για τη στήριξη του παλαιστινιακού λαού.
“Εχουμε το δικαίωμα να λέμε την άποψή μας” σημείωσε και εξήγησε πως η συγκρότηση ήρθε ως απάντηση σε άδικες τιμωρίες. Αυτές έγιναν σημείο συζήτησης ανάμεσα στους φαντάρους, που συλλογικά αποφάσισαν τη δημιουργία επιτροπής που να αντιπροσωπεύει τις ανάγκες τους, όπως την ελεύθερη έκφραση.
“Καταφέραμε να παρθούν πίσω οι άδικες και καταχρηστικές ποινές” τόνισε.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε άλλες πρωτοβουλίες της επιτροπής όπως τη “Βραδιά Οπλίτη” που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, αλλά και την επικείμενη διοργάνωση τουρνουά ποδοσφαίρου αφιερωμένου στην Παλαιστίνη.
“Μπορούν το επόμενο διάστημα να εκφραστούν πιο μαζικά τα αιτήματα των φαντάρων σε κάθε μονάδα και το κύριο, που είναι η απεμπλοκή της χώρας από τους ΝΑΤΟικούς σχεδιασμούς” τόνισε κλείνοντας την παρέμβασή του.
