Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου – Μέρος 7ο

Συνεχίζουμε τη δημοσίευση του 7ου μέρους του άρθρου του Ελισαίου Βαγενά «Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου», με τίτλο: «Η στρατιωτική ισχύς στον κόσμο των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων».

Στις συνθήκες των οξυμένων ανταγωνισμών ανάμεσα στα καπιταλι­στικά κράτη, όλο και μεγαλύτερη σημασία λαμβάνει η στρατιωτική ισχύς της κάθε αστικής τάξης. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Ρωσί­ας και της στρατιωτικής της επέμβασης στη Συρία. Η Ρωσία είναι σήμε­ρα, στη βάση διαφορετικών εκτιμήσεων, ανάμεσα στην 7η και τη 12η πα­γκόσμια θέση σε ό,τι αφορά την οικονομική ισχύ της. Την ίδια ώρα, έχο­ντας σημαντική στρατιωτική ισχύ, μπόρεσε ν’ ανατρέψει τους σχεδιασμούς πολύ ισχυρότερων οικονομικά δυνάμεων στη Συρία, στην οποία διακυβεύονταν σοβαρά οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα της ρωσικής αστικής τάξης.

Βλέπουμε πως οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες το 2019 υπο­λογίζονταν σε 1,917 τρισ. δολάρια, στο 2,2% του Παγκόσμιου ΑΕΠ, με αύξηση κατά 3,6% σε σχέση με το 2018 και κατά 7,2% σε σχέση με το 2010, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, εξαιτίας κυρίως των στρατιωτικών δαπανών κι επιχειρήσεων των ΗΠΑ και της Κίνας. Οι διεθνείς πωλήσεις όπλων αυξήθηκαν κατά 7,8% την περίοδο 2014-2018 ή κατά 20% σε σχέση με την περίοδο 2005-2009. Ασία και Μέση Ανατολή ήταν οι βασι­κοί εισαγωγείς παγκοσμίως.

Οι στρατιωτικές δαπάνες στις ΗΠΑ για το 2019, που παραμένει η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη του πλανήτη, υπολογίζεται ότι έφτα­σαν τα 732 δισ. δολάρια και ακολουθούν Κίνα (261), Ινδία (71,1), Ρωσία (65,1), Σαουδική Αραβία (61,9), Γαλλία (50,1), Γερμανία (49,3), Βρετανία (48,7), Ιαπωνία (47,6), Νότια Κορέα (43,9). Οι συνολικές στρατιωτικές δαπάνες και από τα 29 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ήταν 1035 δισεκατομμύ­ρια δολάρια το 2019.

Την περίοδο 2015-2019, οι ΗΠΑ παρέμειναν πρώτες στις εξαγωγές όπλων, κατέχοντας το 36%, με δεύτερη τη Ρωσία, ενώ ακολουθούν Γαλ­λία, Γερμανία, καθώς και η Κίνα.

Βασικό στοιχείο της στρατιωτικής ισχύος των ισχυρότερων στρατι­ωτικά δυνάμεων είναι οι πυρηνικοί εξοπλισμοί τους. Έτσι, οι πυρηνικές δυνάμεις εξακολουθούν να εκσυγχρονίζουν το πυρηνικό τους οπλοστά­σιο, αντικαθιστώντας παλιές κεφαλές. Οι 9 πυρηνικές δυνάμεις (Η ΠΑ με 5.800 πυρηνικές κεφαλές, Ρωσία με 6.375, Βρετανία με 215, Γαλλία με 290, Κίνα με 320, Ινδία με 150, Πακιστάν με 160, Ισραήλ με 90, Βό­ρεια Κορέα με 30-40) διαθέτουν συνολικά 13.400 πυρηνικά όπλα, έκτων οποίων το 90% ανήκουν σε ΗΠΑ και Ρωσία.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους τον Οκτώβρη του 2018 από τη Συνθήκη Πυρηνικών Δυνάμεων Μέσου Βεληνεκούς (ΙNTERMEDIATE- RANGE ΝUCLEAR FORCES TREATY/ΙΝΡ), που είχε υπογράφει με τη Σοβιετική Ένωση το Δεκέμβρη του 1987. Τα χρόνια αυτά αποσύρθηκε μεγάλος αριθμός πυραύλων εμβέλειας 500-5.500 χλμ. Ωστόσο, οι ΗΠΑ αποχώρη­σαν από την ΙΝF, με το πρόσχημα των ρωσικών πυραύλων 9m729 (SSC-8), επιρρίπτοντας ευθύνες στη Ρωσία, αναφέροντας πως από το 2016 και μετά ανέπτυξε περίπου 100 τέτοιους πυραύλους. Από τη μεριά της η ρωσική πλευρά απορρίπτει τις κατηγορίες, σημειώνοντας πως αυτοί οι συγκεκριμένοι εκσυγχρονισμένοι πύραυλοί της έχουν εμβέλεια κάτω των 500 χιλιομέτρων, και κατηγορεί τις ΗΠΑ για την εγκατάσταση της «Αντι­πυραυλικής Ασπίδας» σε Πολωνία, Ρουμανία, χρησιμοποιώντας εκτοξευτές ΜΚ-41, που μπορούν ν’ αξιοποιηθούν για την εκτόξευση επιθετι­κών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας.

Ο ανταγωνισμός κλιμακώνεται και οι δύο χώρες ανακοινώνουν αλλα­γές στο «πυρηνικό» στρατιωτικό δόγμα τους, ενώ οι ρωσικές Αρχές μι­λούν πλέον και για κατασκευή «υπερόπλων» hyprersonic και βλέπουμε να γίνονται εκατέρωθεν καταγγελίες για νέα είδη, όπως τα λέιζερ ή όπλα κλιματικών αλλαγών, και σε νέες σφαίρες χρήσης, όπως στο Διάστημα.

Οι ΗΠΑ αποσκοπούν να θέσουν και την Κίνα σε συμφωνία ελέγχου και περιορισμού των πυρηνικών, θεωρώντας την επικίνδυνο ανταγωνιστή, ενώ το βασικό ζήτημα που εξετάζεται στους πυρηνικούς εξοπλισμούς εί­ναι η ικανότητα του «πρώτου πλήγματος».

Η Συμφωνία «New Star» για τα πυρηνικά στρατηγικά όπλα (New Strategic Arms Reduction Treaty), που υπογράφηκε το 1991, ανανεώθη­κε το 2010 και λήγει το 2021.

Σημαντικό «εργαλείο» για τους πολεμικούς σχεδιασμούς των ισχυρό­τερων δυνάμεων είναι οι στρατιωτικές βάσεις εκτός συνόρων τους, όπου οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν πάνω από 700 βάσεις, διαφορετικής χρήσης, σε όλο τον κόσμο. Βάσεις εκτός συνόρων έχουν επίσης οι Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία, Ιταλία, Τουρκία, Κίνα, Ιαπωνία, Ινδία.

Βεβαίως, υπάρχουν πάρα πολλοί παράγοντες που υπολογίζονται στην κατάταξη της στρατιωτικής ισχύος, πέρα από τα πυρηνικά όπλα. Επιπλέον, η στρατιωτική ισχύς μιας χώρας δεν καθορίζεται ούτε μόνο από το σύνολο των πολεμικών δαπανών της, της αγοράς όπλων. Πα­ράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι το κατακτημένο μέγεθος των στρατιωτικών δυνάμεων, η τεχνολογική υπεροχή, η ισχυρή πολεμι­κή βιομηχανία, η δυνατότητα εκπαίδευσης και μετεκπαίδευσης στην πολεμική τέχνη και τις εκάστοτε νέες τεχνολογίες της, ο διαρκής εκσυγ­χρονισμός των στρατιωτικών μέσων και το υψηλό επίπεδο τεχνογνωσί­ας, που σε μερικά είδη όπλων απαιτεί πολυετή έρευνα και μεγάλη δαπά­νη, η ύπαρξη βάσεων εκτός συνόρων σε συνδυασμό με τον έλεγχο εδα­φών στρατηγικής σημασίας, η δυνατότητα συλλογής πληροφοριών, η δυνατότητα διεξαγωγής ανορθόδοξου πολέμου κ.ά. Σαφώς η στρατιωτι­κή ισχύς βρίσκεται σε συνάρτηση με την οικονομική ισχύ, αν και από μό­νη της, όπως φαίνεται και από τα παραπάνω, δε συνεπάγεται αυτόμα­τα και στρατιωτική ισχύ.

Οι εκτιμήσεις που αφορούν τη σημερινή κατάταξη ανάμεσα στις 20 ισχυρότερες στρατιωτικά χώρες έχει ως εξής: 1. ΗΠΑ, 2. Ρωσία, 3. Κίνα, 4. Ινδία, 5. Ιαπωνία, 6. Νότια Κορέα, 7. Γαλλία, 8. Ηνωμένο Βασίλειο, 9. Αίγυπτος, 10. Βραζιλία, 11. Τουρκία, 12. Ιταλία, 13. Γερμανία, 14. Ιράν, 15. Πακιστάν, 16. Ινδονησία, 17. Σαουδική Αραβία, 18. Ισραήλ, 19. Αυ­στραλία, 20. Ισπανία. Στη βάση αυτής της εκτίμησης, η Ελλάδα βρίσκε­ται στην 33η θέση.

Πρέπει να σημειωθεί πως οι πολεμικές επιχειρήσεις, οι ιμπεριαλιστι­κές αποστολές και πόλεμοι είναι στο DΝΑ του καπιταλισμού. Είναι έω­λες οι πασιφιστικές διακηρύξεις και τα αιτήματα του είδους «να στα­ματήσουμε τον πόλεμο», ενώ δρουν αποπροσανατολιστικά για το κί­νημα, όταν δε συνοδεύονται με συγκεκριμένα μέτρα, όπως, π.χ., ήταν από την εποχή του Λένιν ακόμα η πάλη ενάντια στις στρατιωτικές δα­πάνες στους προϋπολογισμούς των αστικών κρατών, η πάλη ενάντια στις ξένες βάσεις, στην αποθήκευση πυρηνικών όπλων, στην αποστο­λή στρατιωτικών δυνάμεων εκτός συνόρων, και, βέβαια, όταν δεν μπαί­νει ο στόχος της αποδέσμευσης των χωρών από τα ιμπεριαλιστικά σχέ­δια και οργανώσεις. Το ΚΚΕ, π.χ., έχει δείξει πως στις συνθήκες του κα­πιταλισμού, της συμμετοχής της χώρας στο ΝΑΤΟ, ακόμη και η αγορά των λεγάμενων «αμυντικών όπλων», όπως, π.χ., είναι τα αντιαεροπορικά-αντιβαλλιστικά συστήματα «Πάτριοτ», μπορεί ν’ αξιοποιηθεί για επι­θετικούς σκοπούς. Όπως συνέβη με την αποστολή συστοιχιών «Πάτρι­οτ» που είχαν στη διάθεσή τους οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και αποφασίστηκε να σταλούν στη Σαουδική Αραβία, ενταγμένοι στους επιθετι­κούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ή με την αποστολή πολεμι­κών πλοίων στα στενά του Ορμούζ, ενώ έχει τεθεί στο τραπέζι αποστο­λή στο Μάλι όπου πολεμούν γαλλικές και πολυεθνικές δυνάμεις κ.ο.κ. Δυστυχώς, υπάρχουν ΚΚ που, στο όνομα της «άμυνας» και του «πατρι­ωτισμού», συμμετέχοντας σε διάφορες «αριστερές» κυβερνήσεις, όπως, π.χ., το ΚΚ Βραζιλίας, το ΚΚ Ισπανίας, στήριξαν και ψήφισαν στρατιωτι­κές δαπάνες ή τα διάφορα προσχήματα που οι αστικές κυβερνήσεις χρη­σιμοποίησαν για ιμπεριαλιστικές αποστολές εκτός συνόρων τους, όπως, π.χ., το Γαλλικό ΚΚ.

Αύριο Τετάρτη 17 Μάρτη θα δημοσιευθεί το 8ο μέρος του άρθρου του Ελισαίου Βαγενά: «Για το διεθνές πολιτικό – στρατιωτικό πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου», με τίτλο: «Η συμμετοχή της αστικής τάξης της Ελλάδας στους ανταγωνισμούς».