Η επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, μετά από πολύ σύνθετες διαπραγματεύσεις, ήδη πριν καν υπογραφεί επίσημα αναδεικνύει τον εύθραυστο χαρακτήρα της, αφού τα «αγκάθια» και τα «θολά σημεία» τη χαρακτηρίζουν, προετοιμάζοντας στην ουσία την επόμενη φάση κλιμάκωσης της σύγκρουσης, στο έδαφος της τεράστιας όξυνσης του ανταγωνισμού για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Ενώ δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί η συμφωνία, καταγράφονται ήδη οι διαφορές στην ερμηνεία της. Πέρα από την κατάπαυση πυρός που περιλαμβάνει τον Λίβανο και το Ισραήλ δεν την αποδέχεται, το ζήτημα του στρατηγικού περάσματος των Στενών του Ορμούζ, το καθεστώς λειτουργίας τους και η μετάθεση κρίσιμων ανοιχτών ζητημάτων για επόμενες φάσεις των παζαριών, όπως είναι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, εμπεριέχουν το «σπέρμα» της νέας αντιπαράθεσης.
Βέβαια η κάθε πλευρά προβάλλει αυτό που θεωρεί επιτυχία και ειδικά το Ιράν, που έχει τον ντε φάκτο έλεγχο των Στενών, είναι σε καλύτερη θέση στο παζάρι, μετά από όλο αυτό το χάος που προκάλεσε η επίθεση των ΗΠΑ – Ισραήλ. Πάντως τα ιρανικά ΜΜΕ θεωρούν ότι έχει γίνει άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια από το βράδυ της 15ης Ιούνη.
Ο τηλεοπτικός σταθμός «Press TV» σε αποκλειστικό ρεπορτάζ μετέδωσε την είδηση της ανεμπόδιστης διέλευσης τουλάχιστον 3 ιρανικών τάνκερ γεμάτων πετρέλαιο και άλλων 2 εμπορικών πλοίων που μετέφεραν «απαραίτητα εμπορεύματα» από λιμάνια της χώρας ήδη από το βράδυ της Δευτέρας. Η εξέλιξη ερμηνεύτηκε ως ντε φάκτο άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, κάτι που είχε θεωρηθεί από Ιρανούς αξιωματούχους βασική προϋπόθεση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Θεωρήθηκε άμεσο αποτέλεσμα της συμφωνίας που υπογράφηκε ηλεκτρονικά στις 15 Ιούνη από τους ηγέτες ΗΠΑ και Ιράν και αναμένεται να υπογραφεί σε πολυτελές ξενοδοχείο του Μπιούργκενστοκ της Ελβετίας την Παρασκευή 19 Ιούνη, από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και τον πρόεδρο της ιρανικής Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Το βράδυ της Δευτέρας ο Βανς δήλωσε στο «Fox News» ότι το Ιράν δεν θα επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς επίσης ότι δεν θα λάβει μέρος των παγωμένων πόρων, σε αντάλλαγμα για την υπογραφή της συμφωνίας. Διευκρίνισε έτσι πως το Ιράν θα λάβει χρήματα μόνο αφού κάνει βήματα για να εξαλείψει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει. «Αν δούμε τους Ιρανούς να αναλαμβάνουν π.χ. δράση για την εξάλειψη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού τους, τότε ναι, θα ακολουθήσει χαλάρωση των κυρώσεων. Αν δούμε τους Ιρανούς να αναλαμβάνουν δράση για να επιτρέψουν το είδος του καθεστώτος επαλήθευσης που χρειαζόμαστε για να γνωρίζουμε ότι δεν πρόκειται να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα, ναι, θα ακολουθήσει χαλάρωση των κυρώσεων», είπε, προειδοποιώντας: «Αν δεν κάνουν τα σωστά πράγματα, αν δεν επιτρέψουν το καθεστώς επαλήθευσης, δεν θα έχουν ποτέ τα χρήματα για να ξαναχτίσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα εξαρχής… Δεν θα λάβουν ποτέ ούτε ένα δολάριο από τον Αμερικανό φορολογούμενο. Ποτέ!».
Και άλλες διαπραγματεύσεις μετά το μνημόνιο
Στο μεταξύ, η Γραμματεία των Ιρανών «Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης» προειδοποίησε πως η τελική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν αναβάλλεται «μέχρι η άλλη πλευρά να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει υπό το μνημόνιο». Με αυτόν τον τρόπο αναφέρθηκε στον νέο γύρο διαπραγμάτευσης (λέγεται ότι θα είναι 60 ημερών) που αναμένεται στη Γενεύη, μετά την υπογραφή του μνημονίου.
Το ίδιο υποστήριξε στη συνέχεια και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, που δήλωσε ότι ο πρώτος γύρος των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ για την επίλυση των υπόλοιπων διαφορών θα ξεκινήσει την Παρασκευή, αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης στη Γενεύη. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ διευκρίνισε ότι οι επερχόμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ θα χωριστούν σε δύο στάδια: Το πρώτο θα καλύψει ζητήματα όπως το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ και η ανοικοδόμηση μετά τον βομβαρδισμό των υποδομών του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το επόμενο στάδιο θα καλύψει τα ζητήματα των πυρηνικών και την άρση των κυρώσεων, που θα επιλυθούν σε μια τελική συμφωνία.
Ιρανός ταξίαρχος Καάνι: Δεν υπολόγισαν καλά…
Χτες στην Τεχεράνη ο επικεφαλής των επίλεκτων δυνάμεων «Κουντς» των Ιρανών «Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης», ταξίαρχος Εσμαήλ Καάνι, εκτίμησε ότι «ο τρίτος επιβεβλημένος πόλεμος στο Ιράν» δυσφήμισε τις ΗΠΑ και επιτάχυνε τη διαδικασία κατάρρευσης του ισραηλινού καθεστώτος. Ο Ιρανός ταξίαρχος ανέφερε επίσης πως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φλεβάρη πιστεύοντας ότι θα τους έδινε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν και να αποδυναμώσουν τις «ομάδες αντίστασης» σε Λίβανο και Ιράν, «μην υπολογίζοντας σωστά την αποφασιστικότητά τους».
Πρόσθεσε δε πως τα «κινήματα αντίστασης» κατέληξαν ανεξάρτητα ότι «στη μάχη κατά της Αμερικής πρέπει να αναλάβουμε την πρωτοβουλία και να μην επιτρέψουμε στην Ισλαμική Δημοκρατία να αντιμετωπίσει δυσκολίες», τονίζοντας ότι η απόφαση ελήφθη από τις ίδιες τις ομάδες, «χωρίς να τους ρωτήσει κανείς ούτε μια λέξη».
Σταδιακή πτώση στις τιμές πετρελαίου
Η είδηση της διέλευσης ιρανικών τάνκερ σε περιοχές που είχαν αποκλειστεί από τις ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στο διπλωματικό πεδίο, φάνηκε να οδηγεί σε κάποια πτώση στις τιμές του πετρελαίου.
Η τιμή του βρετανικού αργού πετρελαίου Brent έπεσε χτες κατά 3,8% και διαμορφώθηκε στα 79,99 δολάρια το βαρέλι.
Η τιμή στο αμερικανικό αργό πετρέλαιο Δυτικού Τέξας έπεσε κατά 3,9%, με την τιμή του βαρελιού να διαμορφώνεται στα 77,61 δολάρια.
Λίγες ώρες αργότερα η καταριανή εταιρεία «QatarEnergy» ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να ξαναρχίσει πολύ σύντομα την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Ras Laffan και ότι θα μπορούσε να φτάσει σε πλήρη παραγωγική ικανότητα μέσα σε έναν μήνα, εξαιρουμένων δύο κατεστραμμένων γραμμών παραγωγής.
