Σε τροχιά ολοκλήρωσης της διαδικασίας έγκρισης μπαίνει η συμφωνία μεταξύ του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ για τον προϋπολογισμό του 2027. Πρόκειται για τον τελευταίο του τρέχοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021 – 2027, που στρώνει το έδαφος για τον επόμενο, ακόμα πιο αντιδραστικό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό 2028 – 2034, γύρω από τον οποίο εκτυλίχθηκε σκληρό παζάρι στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτώβρη, φέρνοντας στον «αφρό» τις αντιθέσεις των κρατών – μελών της ιμπεριαλιστικής ΕΕ. Τα στοιχεία για τον προϋπολογισμό του 2027 επιβεβαιώνουν ότι αποτελεί έναν καθαρόαιμο προϋπολογισμό πολεμικής προετοιμασίας, ιμπεριαλιστικής εμπλοκής και μπουκώματος των ευρωπαϊκών μονοπωλίων με «ζεστό» χρήμα που θα συνεχίσουν να πληρώνουν από την τσέπη τους οι λαοί.
Συγκεκριμένα, οι δεσμεύσεις για την «Ασφάλεια και Αμυνα» ανέρχονται σε 3,078 δισ. ευρώ. Από αυτά, 2,3 δισ. κατευθύνονται απευθείας στην αντιμετώπιση «αμυντικών προκλήσεων», δηλαδή στη γιγάντωση της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας και της επιθετικής ικανότητας του ευρωατλαντικού άξονα. Η πολεμική προετοιμασία διαπερνά και τους «πολιτικούς» τομείς του προϋπολογισμού, όπως γίνεται με την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της έρευνας, της τεχνολογίας και των υποδομών, ακόμα και του Διαστήματος. Αποτυπώνεται τέλος στη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, με 4 δισ. ευρώ «μη επιστρεπτέα» χρηματοδότηση, 2,2 δισ. ευρώ σε δάνεια και άνοιγμα του δρόμου για 90 δισ. ευρώ σε νέα δανειοδότηση για τη διετία 2026 – 2027.
Στην άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, ο προϋπολογισμός του 2027 υπηρετεί πιστά το δόγμα «Μία Ευρώπη – Μία Αγορά», που μεταφράζεται σε βάθεμα της εκμετάλλευσης, φτηνότερη εργατική δύναμη, «ευελιξία», ενταφιασμό των Συλλογικών Συμβάσεων και παραπέρα χτύπημα του εργατικού εισοδήματος για να θωρακίζεται η κερδοφορία του ευρωπαϊκού κεφαλαίου απέναντι στους ανταγωνιστές του. Αιχμή αποτελεί το λεγόμενο «28ο καθεστώς», ένα εργαλείο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των μονοπωλίων, που τους επιτρέπει να παρακάμπτουν ακόμα και τις ελάχιστες εθνικές νομοθεσίες, διευκολύνοντας τη μεταφορά κεφαλαίων και την ένταση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων.
Το ερώτημα βέβαια είναι πού θα βρεθούν αυτά τα δισεκατομμύρια και ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό, όταν μάλιστα οι συνολικές πληρωμές εκτοξεύονται στα 211,5 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 5% σε σχέση με το 2026. Οπως ομολογεί η Κομισιόν, επειδή ο προϋπολογισμός χρηματοδοτείται από «ιδίους πόρους» οι αυξημένες ανάγκες πληρωμών οδηγούν αυτόματα σε αύξηση των συνεισφορών των κρατών – μελών με βάση το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα. Με απλά λόγια, οι κυβερνήσεις καλούνται να εξασφαλίσουν τις χρηματοδοτήσεις για τα πολεμικά σχέδια και τις επιδοτήσεις των ομίλων από την άγρια φοροαφαίμαξη των λαών και από τις νέες περικοπές σε κρατικές δαπάνες που αφορούν ακόμα και τις πιο στοιχειώδεις λαϊκές ανάγκες.
Δίπλα σ’ αυτά, ο λαός καλείται να πληρώσει και το υπέρογκο κόστος του περίφημου Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο παρουσίαζαν όλοι ως «μάννα εξ ουρανού». Λόγω της αύξησης των επιτοκίων, το κόστος εξυπηρέτησης του δανεισμού φτάνει τα 9,9 δισ. ευρώ για το 2027, δηλαδή 4,9 δισ. ευρώ πάνω από όσα είχαν προϋπολογιστεί! Και αυτό είναι μόνο η αρχή, καθώς η αποπληρωμή του κεφαλαίου και των τόκων του Ταμείου Ανάκαμψης θα βαραίνει ασφυκτικά και τον επόμενο προϋπολογισμό 2028 – 2034. Την ίδια στιγμή η «ενεργειακή μετάβαση» και «ανθεκτικότητα» της ΕΕ αποτελούν χρυσοφόρο πεδίο για τους ενεργειακούς ομίλους και θηλιά στον λαιμό των λαϊκών νοικοκυριών.
Συνολικά ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2027 είναι κόλαφος για όσους σπέρνουν αυταπάτες περί «κοινωνικής Ευρώπης» και «φιλειρηνικής ΕΕ». Από το πρώτο μέχρι το τελευταίο σεντ ο σχεδιασμός αποδεικνύει ότι η ΕΕ είναι μια ιμπεριαλιστική ένωση, βαθιά αντιδραστική και εχθρική στους λαούς. Οι αντιθέσεις που εκφράζονται με αφορμή και τον προϋπολογισμό έχουν μεγάλο βάθος. Αφορούν το ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι από την «πίτα» των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων (π.χ. για τους εξοπλισμούς), αλλά και ποιος θα πληρώσει μεγαλύτερο κομμάτι από τα σπασμένα της εμπλοκής στον πόλεμο, του ανταγωνισμού με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα και μέσα στην ΕΕ. Οι αντιθέσεις αυτές δεν πρόκειται να εξαλειφθούν ακόμα κι αν υπάρξει συμβιβασμός για τον προϋπολογισμό, ο οποίος συμβιβασμός διαμορφώνει το έδαφος για τον επόμενο γύρο αντιπαράθεσης.
Η μπάλα επομένως βρίσκεται στο γήπεδο των λαών: Θα αποδεχτούν νέες θυσίες για την ανταγωνιστικότητα, τα κέρδη και τους πολέμους του ευρωενωσιακού κεφαλαίου; ‘Η θα οργανώσουν σε κάθε χώρα τη σύγκρουση με την πολιτική που στηρίζει και προωθεί τα συμφέροντά του, παλεύοντας για σύγχρονα δικαιώματα παντού και απεμπλοκή από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο; Οι εργατικές – λαϊκές κινητοποιήσεις σε μια σειρά χώρες της ΕΕ είναι το ελπιδοφόρο στοιχείο της εποχής. Επιβεβαιώνουν τη συσσωρευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον πόλεμο και τα αδιέξοδα που ανακυκλώνει η αντιλαϊκή πολιτική, με όλες τις εκδοχές της αστικής διαχείρισης.
Από τη θέση της στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα και τους ανταγωνισμούς με Κίνα και ΗΠΑ, η Ευρώπη βρίσκεται σε φάση αναταράξεων και την ίδια ώρα η πολεμική προετοιμασία και το ενδεχόμενο μιας νέας καπιταλιστικής κρίσης στενεύουν τα περιθώρια διαχείρισης και ενσωμάτωσης της λαϊκής δυσαρέσκειας. Σ’ αυτό το έδαφος διαμορφώνονται προϋποθέσεις για μεγάλη κίνηση εργατικών – λαϊκών μαζών. Το μέλλον και η διέξοδος για τους λαούς βρίσκονται στην αμφισβήτηση της ίδιας της καπιταλιστικής εξουσίας σε κάθε χώρα και στην πάλη για την ανατροπή της. Για να κατατίθενται οι θυσίες τους στο «ταμείο» της ικανοποίησης των δικών τους σύγχρονων αναγκών, όχι των πολέμων και της εκμετάλλευσης για τα κέρδη μιας χούφτας καπιταλιστών.
Το άρθρο αναδημοσιεύεται από τη στήλη “Αποκαλυπτικά” του Ριζοσπάστη, 12/11
