«Επιστροφή στις Ρίζες σημαίνει σχεδιασμός του Μέλλοντος και επιστροφή στο Αιώνιο, το Αληθινό. Είναι η αρχέγονη μουσική, μπολιασμένη με σύγχρονες αληθινές πληροφορίες, αλλά δουλεμένες».
Ο Γιάννης Μαρκόπουλος γεννήθηκε πριν από 83 χρόνια, την 18 Μάρτη του 1939, στο Ηράκλειο της Κρήτης, από γονείς παλαιών οικογενειών του νησιού
Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και είχε υπηρετήσει και ως νομάρχης σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, ενώ η μητέρα του έπαιζε κιθάρα και τραγουδούσε.
Ο ίδιος είχε πει σε συνέντευξή του:
Ήμασταν αστικό σπίτι. Ο πατέρας μου ήταν δικηγόρος και είχε διατελέσει νομάρχης σε πολλά μέρη στην Ελλάδα. Η μητέρα μου έπιανε την κιθάρα και τραγουδούσε. Στην Κατοχή σχετίζονταν με τους Κούνδουρους, τη μεγάλη, γνωστή οικογένεια που μεταφέρθηκε στον Άγιο Νικόλαο. Ο Νίκος Κούνδουρος είναι μακρινός συγγενής μου, εκτός από συνεργάτης μου, αλλά και αυτός που με παρέλαβε κυριολεκτικά από το πλοίο της γραμμής όταν έφτασα στην πρωτεύουσα.
Στη Φιλαρμονική της Ιεράπετρας πήρε τα πρώτα μουσικά μαθήματα, μαθαίνοντας κλαρίνο και βιολί. Οι πρώτες του επιδράσεις προέρχονται από την τοπική μουσική με τους γρήγορους χορούς και τα επαναλαμβανόμενα μικρά μοτίβα τους, από την κλασική μουσική, καθώς και από τη μουσική της ευρύτερης ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα της κοντινής Αιγύπτου.
Για τις μουσικές του σπουδές είχε αναφέρει:
Οι μουσικές μου σπουδές ξεκινούν στα έντεκά μου χρόνια, όταν ο αδερφός του πατέρα μου γίνεται δήμαρχος. Το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να φτιάξει μια μπάντα. Παραγγέλνει τα όργανα, έρχεται κι ένας καλός δάσκαλος, ο Σερέπετσης, ωραίος, αριστερός, μαθητής του Καλομοίρη και του Κωνσταντινίδη, μα δεν πάτησε κανένας! Πιάνουν τον πατέρα μου και του λένε «Στείλε τον Γιαννάκη να μάθει κάνα όργανο, γιατί όλοι στην Κάτω Μερά φοβούνται μην πάθουν πνευμονία, καθώς θα φυσάνε τα όργανα». Πήγα, λοιπόν, ως μέλος μιας τεράστιας, αγαπημένης συμμορίας νεαρών που κοιτάζαμε να κάνουμε δύο κινήσεις: πρώτον, να παίζουμε πόλεμο με την Κάτω Μερά, αλλά ταυτόχρονα να παίζουμε και να βρίσκουμε τραγούδια δικά μας, και δεύτερον, και σημαντικότερο, να βοηθάμε τους γέρους. Στη Φιλαρμονική έκατσα μέχρι τα 16-17 μου, μαθαίνοντας κλαρίνο και βιολί. Ο Σερέπετσης κατάλαβε την κλίση μου, όταν στα 12 μου έφτιαξα τη μελωδία από τα μετέπειτα «Μαλαματένια λόγια», θέλοντας να γράψω κάλαντα! Είχα γράψει και στίχους: «Κι εσύ, Χριστέ μου, τώρα θα ανασάνεις που εγεννήθηκες πολύ μικρός…».
Το 1956, σε ηλικία 17 ετών, έρχεται στην Αθήνα και συνεχίζει τις σπουδές του με τον συνθέτη Γεώργιο Σκλάβο και τον καθηγητή του βιολιού Joseph Bustidui. Την ίδια εποχή εισάγεται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο για κοινωνικές και φιλοσοφικές σπουδές, ενώ παράλληλα συνθέτει για το θέατρο, τον κινηματογράφο και το χορό.
Το 1963 βραβεύεται για την μουσική του στις Μικρές Αφροδίτες του Νίκου Κούνδουρου από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τον ίδιο χρόνο ανεβαίνουν από νέα χορευτικά σύνολα τα μουσικά του έργα Θησέας (χορόδραμα), Χιροσίμα (σουίτα μπαλέτου) και τα Τρία σκίτσα για χορό.
Όλη η ταινία Μικρές Αφροδίτες με τη μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου.
Ο Αντρειωμένος από το χορόδραμα Θησέας, σε ποίηση Δημήτρη Χριστοδούλου. Ερμηνεύει η Μαίρη Δαλάκου
Μετά την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, τον Απρίλη του 1967, ο Γιάννης Μαρκόπουλος αναχωρεί στο Λονδίνο. Εκεί εμπλουτίζει τις μουσικές του γνώσεις με την Αγγλίδα συνθέτρια Elisabeth Lutyens.
Συνθέτει την κοσμική καντάτα Ήλιος ο πρώτος, σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη ενώ γράφει και τη μουσική για τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη για το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν).
Όλο το άλμπουμ. Ερμηνεύουν η Μαρία Δημητριάδη, ο Σταύρος Πασπαράκης και Χορωδία γυναικών, που αποτελείται από μέλη της χορωδίας Αινιάν. Αφηγείται ο Γιάννης Φέρτης
Κι εδώ το Κάτω στης μαργαρίτας τ’αλωνάκι, με τη Μαρία Δημητριάδη
Πέρα μέσα στα χρυσά νταριά
κοιμούνται αγοροκόριτσα.
Ο ύπνος τους μυρίζει πυρκαγιά.
Στα δόντια τους
ο ήλιος σπαρταράει.
Παράλληλα ολοκληρώνει τη μουσική τελετή Ιδού ο Νυμφίος, έργο που κρατά ανέκδοτο, εκτός ενός τμήματος, του περίφημου Ζάβαρα-κάτρα-νέμια, που αποτελεί ένα τα πιο διάσημα κομμάτια του, το οποίο τραγούδησε μαζί με τον Τζον Λένον σε μία συναυλία διαμαρτυρίας.
Εδώ το Ζάβαρα-κάτρα-νέμια, με ερμηνευτή το Νίκο Ξυλούρη.
Την ίδια περίοδο γνωρίζεται με τους συνθέτες Ιάννη Ξενάκη και Γιάννη Χρήστου και έρχεται σε επαφή με τα πλέον πρωτοποριακά μουσικά έργα.
Στο Λονδίνο συνθέτει ακόμα τους Χρησμούς, για συμφωνική ορχήστρα και τους πρώτους Πυρρίχιους χορούς Α, Β, Γ, (από τους 24 που ολοκλήρωσε το 2001), οι οποίοι παίζονται το 1968, από την ορχήστρα Concertante του Λονδίνου στο Queen Elizabeth Hall. Τότε γράφει και τη μουσική για την Τρικυμία του Σαίξπηρ, που ανεβαίνει από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, σε σκηνοθεσία David Jones.
Το 1969 επιστρέφει στην Αθήνα για να συμβάλει με τα έργα του στην πορεία για την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Δημιουργεί μια νέα κίνηση για την τέχνη και τη χρησιμότητά της και αναζητεί την βαθύτερη ενότητα του ανθρώπου με το φυσικό και κοινωνικό του περιβάλλον.
Με την είσοδο της δεκαετίας του ’70, υλοποιεί το μουσικό του όραμα: καταθέτει μουσικά έργα που χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους ως νέα πρόταση και τομή για τη μέχρι τότε ελληνική μουσική πραγματικότητα· έργα με ενότητα της αισθητικής και της φιλοσοφικής άποψης του συνθέτη ως προς τις θεμελιακές αρχές τους, με το καθένα όμως από αυτά να είναι διαφορετικό. Ιδρύει ένα νέο και ιδιόμορφο ορχηστικό σχήμα, καθιερώνοντας, με τις συνθέσεις του, την ουσία της μουσικής συμβίωσης και τους συσχετισμούς έκφρασης μεταξύ συμφωνικών και τοπικών οργάνων, μέσω του μελωδικού και ρυθμικού του ορίζοντα, των αρμονικών του δομών και των ηχοχρωμάτων της διάφανης ενορχήστρωσής του. Παράλληλα, προτείνει εμφατικά την «Επιστροφή στις Ρίζες», εννοώντας τον «σχεδιασμό του μέλλοντος, με ενδοσκόπηση, μελέτη και πλησίασμα των άφθαρτων πηγών της ζωντανής τέχνης του κόσμου και επιλεγμένες σύγχρονες πληροφορίες τέχνης». Η πρότασή του αυτή παίρνει τις διαστάσεις ενός κινήματος τέχνης.
Λίγο αργότερα ιδρύει την ορχήστρα Παλίντονος αρμονία, που αποτελείται από όργανα συμφωνικά και ελληνικά. Παρουσιάζει τα έργα του στο στούντιο Λήδρα και αργότερα στη μπουάτ “Κύτταρο”. Διδάσκει τον τρόπο της ερμηνείας της μουσικής και των τραγουδιών του, στην αισθητική κατεύθυνση που πάντοτε επιζητούσε. Μαζί με τα θεατρικά στιγμιότυπα και τον εικαστικό διάκοσμο στήνει μια πολύτροπη μουσική παράσταση. Διανοούμενοι και φοιτητές γεμίζουν καθημερινά τους χώρους της δραστηριότητάς του, παρά τα εμπόδια της τότε εξουσίας. Τα τραγούδια του, όπως οι Οχτροί, τα Λόγια και τα χρόνια, τα Χίλια μύρια κύματα, η Λένγκω (Ελλάδα), ο Γίγαντας, το Κάτω στης Μαργαρίτας το αλωνάκι, το Καφενείον η Ελλάς, το Ο τόπος μας είναι κλειστός, τα Παραπονεμένα λόγια, το Μιλώ για τα παιδιά μου και πολλά άλλα, γίνονται σύμβολα και μύθοι. Το ίδιο άλλωστε συμβαίνει με τα μουσικά του έργα Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Ο Στράτης ο Θαλασσινός ανάμεσα στους Αγάπανθους, Ήλιος ο Πρώτος, Χρονικό, Ιθαγένεια, Οροπέδιο, Θητεία και Μετανάστες, σε ποίηση και στίχους Σολωμού, Σεφέρη, Ελύτη, Κ.Χ. Μύρη, Μιχ. Κατσαρού, Ελευθερίου, Σκούρτη, Θεοδωρίδη αλλά και δικούς του.
Το 1970 κυκλοφόρησε ο δίσκος του «Χρονικό», σε ποίηση Κ. Χ. Μύρη (Κώστα Γεωργουσόπουλου). Ο δίσκος αυτός του Γιάννη Μαρκόπουλου είναι ένα μουσικό ιστόρημα που περιγράφει με μοναδικό τρόπο επιλεγμένες στιγμές της Ελληνικής ιστορίας από π.Χ. μέχρι το 1946.
Γράφτηκε το 1969, την περίοδο της Χούντας και λογοκρίθηκε. Στην επανέκδοσή του σε CD συμπληρώθηκαν και τα τραγούδια που είχαν αφαιρεθεί στην αρχική LP έκδοση. Θεωρείται σταθμός στην εργογραφία του συνθέτη, γιατί σηματοδοτεί την αρχή της συνεργασίας του με τον αξέχαστο Νίκο Ξυλούρη.
Το “Χρονικό” πραγματικά συντάραξε τον κόσμο τότε τόσο με τη μουσική του όσο και με τους ρωμαλέους και αλληγορικούς στίχους του. Έδωσε δύναμη στους φοιτητές και γενικότερα στους νέους ανθρώπους, να αγωνιστούν ενάντια στη δικτατορία. Στιχουργός ήτανε ο γνωστός κριτικός του θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος που υπέγραφε με το ψευδώνυμο Κ.Χ. Μύρης, για ευνοήτους λόγους.
Εκτός από τον αξεπέραστο Ξυλούρη, στο δίσκο τραγουδάει και η Μαρία Δημητριάδη, αλλά και ο ίδιος ο συνθέτης. Εκτός από τα κλασικά όργανα, ο συνθέτης χρησιμοποιεί Κρητική λύρα, Ηπειρώτικα κλαρίνα και Αιγαιοπελαγίτικο σαντούρι.
Πίσω από το «χρονικό», την αναφορά, δηλαδή, σε συγκεκριμένες στιγμές και εποχές της ελληνικής ιστορίας, σε μια δεύτερη ανάγνωση αναδύονται μηνύματα τα οποία λειτούργησαν συνθηματικά και ανατρεπτικά στο ακροατήριο της εποχής της επταετίας.
Ίσως η μεγάλη απήχηση που είχε το έργο να οφείλεται και σε αυτόν τον παράγοντα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι στίχοι από το τραγούδι “π.Χ. (ο γίγαντας)” που αναφέρονται στο μύθο του Προμηθέα αλλά μπορούν να ερμηνευτούν και διαφορετικά:
“γεμίσανε τα φυσερά λυτρωτικό αγέρα /
κατέβηκεν ο γίγαντας μ’ ένα δαδί στο χέρι /
έριξε φώτα στις σπηλιές…”
και παρακάτω “πρωί πρωί τον πιάσανε τον γίγαντα και πάνε…”.
Όμοια π.χ. το τραγούδι 1940 και οι στίχοι
“Πόσα χρόνια δίσεκτα μέσα σε μιαν ώρα /
βάσταξες αδάκρυτη Μάνα Παναγιά /
Πόσα βόλια σπείρανε, γιε μου, σε μιαν ώρα /
και σε μαρμαρώσανε στην ξερολιθιά…” –
“…μέρα αναστάσιμη κι ο λαός θα παίζει /
τα πολλά τραγούδια του για την λευτεριά”.
Όλο το άλμπουμ
Με τα έργα του «Ιθαγένεια» (1970) σε στίχους Κ. Χ. Μύρη και «Ριζίτικα» (1971) με ερμηνευτή τον Νίκο Ξυλούρη, εδραιώνει τις αντιλήψεις του για την ελληνική μουσική, που συνοψίζονται στο σύνθημα «επιστροφή στις ρίζες», που «δε σημαίνει παραδοσιολαγνεία, συντήρηση ή πολύ περισσότερο οπισθοδρόμηση, αλλά δυναμική πορεία προς το μέλλον, με αφετηρία την εμπειρία από το παλιό και δοκιμασμένο παραδοσιακό υλικό», όπως σημειώνει ο εθνομουσικολόγος Γιώργος Αμαργιανάκης.
«Ιθαγένεια»
«Ριζίτικα»
Το 1974, ο Γιάννης Μαρκόπουλος στο δίσκο του «Θητεία», μας παρουσιάζει για πρώτη φορά δύο πολύ σημαντικούς τραγουδιστές, τον Κρητικό λυράρη Χαράλαμπο Γαργανουράκη και την Τάνια Τσανακλίδου που κάνουν το ντεμπούτο τους στο χώρο της δισκογραφίας. Μαζί τους και ο εξαιρετικός Λάκης Χαλκιάς, ο οποίος είχε συμμετάσχει στην αμέσως προηγούμενη δουλειά του συνθέτη, τον «Στράτη θαλασσινό». Σημειωτέον ότι η “Θητεία” είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά ένα χρόνο νωρίτερα με τον Νίκο Ξυλούρη, ο οποίος είχε παρουσιάσει τα τραγούδια “ζωντανά” στη μπουάτ “Λήδρα” στην Πλάκα.
Η αρχική κυκλοφορία του δίσκου πέρασε όπως ήταν αυτονόητο εκείνα τα χρόνια και από τα φίλτρα της λογοκρισίας και κάποιες λέξεις ή φράσεις από τους πρωτότυπους στίχους του Ελευθερίου κόπηκαν και υποχρεώθηκαν να αντικατασταθούν. Αργότερα, οι στίχοι «αποκαταστάθηκαν», στις συναυλιακές παρουσιάσεις καθώς και μέσω επανεκτελέσεων κάποιων τραγουδιών σε επόμενες δισκογραφικές δουλειές του Μαρκόπουλου.
Το άλμπουμ άφησε μνημειώδη τραγούδια με τους αλληγορικούς στίχους του Ελευθερίου και τις περίτεχνες κλίμακες του Μαρκόπουλου.
Ένα έργο, σημείο αναφοράς μέσα από τους διαχρονικούς του συμβολισμούς.
Κι εδώ ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του άλμπουμ, Μαλαματένια Λόγια
Και στ ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια
θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή
πώς έγινε με τούτο τον αιώνα
και γύρισε καπάκι η ζωή
πώς το φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή
Την ίδια χρονιά παρουσιάζει και το έργο του «Μετανάστες» σε στίχους του Γιώργου Σκούρτη με βασικούς ερμηνευτές τη Βίκυ Μοσχολιού και το Λάκη Χαλκιά. Βασικό του θέμα είναι η μετανάστευση, το οποίο ακόμα και στα μέσα της δεκαετίας του ’70 ήταν επίκαιρο. Ένα θέμα που μετά την καπιταλιστική κρίση του 2010 παραμένει ζωντανό…
Το 1974 παρουσιάζει και το έργο «Θεσσαλικός κύκλος», σε στίχους το Κώστα Βίρβου.
Το 1976 παρουσιάζει το «Οροπέδιο». Ποίηση Μιχάλης Κατσαρός.
Το 1976 συνθέτει τη μουσική για την τηλεοπτική σειρά του ΒΒC Who pays the Ferryman?, και η επιτυχία του μουσικού θέματος παραμένει στην κορυφή του βρετανικού Hit-Parade για μήνες, ενώ κάνει τον συνθέτη διεθνώς γνωστό.
Το 1977 παρουσιάζονται ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ. Ο Σολωμός εμπνεύστηκε από την συγκλονιστική ιστορία της Εξόδου και έγραψε ένα από τα κορυφαία έργα του, αν όχι το σημαντικότερο, που αναφέρεται ακριβώς σε αυτό το τραγικό γεγονός. Το έργο είναι φυσικά οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, μία σύνθεση επική και συνάμα λυρική με πολλές φιλοσοφικές προεκτάσεις, που αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα όχι μόνο της Ελληνικής αλλά και της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας. Πρέπει φυσικά να σημειωθεί ότι το ποίημα του Σολωμού έμεινε ημιτελές και εκδόθηκε μετά το θάνατο του Εθνικού μας ποιητή από το μαθητή του, γνωστό συγγραφέα και μεταφραστή, Ιάκωβο Πολυλά.
Έναν αιώνα περίπου μετά την πρώτη έκδοση του ποιήματος και συγκεκριμένα το 1963 ένας νεαρός συνθέτης 24 ετών ξεκίνησε δειλά δειλά τη μελοποίηση μέρους του ποιήματος την οποία ολοκλήρωσε 14 χρόνια αργότερα το 1977. Ο συνθέτης ήταν βέβαια ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Ο Μαρκόπουλος έδωσε τελικά στο έργο τη μορφή λαϊκής λειτουργίας και το παρουσίασε για πρώτη φορά το 1977 στο γήπεδο του Παναθηναϊκού αφού δεν του παραχωρήθηκε άλλος χώρος. Ο συνθέτης είχε δηλώσει ότι ήταν μεγάλη τιμή για τον ίδιο να κατέβει ο Εθνικός μας ποιητής μπροστά σε 22 χιλιάδες νέους.
Στο δίσκο συμμετείχαν ο Νίκος Ξυλούρης, ο Λάκης Χαλκιάς, ο Ηλίας Κλωναρίδης, η μεγάλη ηθοποιός Ειρήνη Παππά ως αφηγήτρια, η χορωδία Πρεβέζης και περίπου 20 μουσικοί. Την ενορχήστρωση και τη διεύθυνση της ορχήστρας είχε αναλάβει ο συνθέτης. Η έκδοση του δίσκου έγινε και η καταγραφή διήρκεσε περίπου δυόμιση μήνες. Το έργο παρουσιάστηκε δεκάδες φορές στη συνέχεια σε πολλά μέρη της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Το 1979 παρουσιάζει το ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, με ερμηνευτή το Γιώργο Νταλάρα.
Στα επόμενα χρόνια δίνει πολλές συναυλίες στο εξωτερικό και ο Μαρκόπουλος πραγματοποιεί αλλεπάλληλα ταξίδια ανά τον κόσμο. Επισκέπτεται διαδοχικά, δίνοντας συναυλίες με τα έργα του, τη Νέα Υόρκη, τη Φιλαδέλφεια, το Σικάγο, το Σαν Φρανσίσκο, το Τορόντο, το Μόντρεαλ, τη Στοκχόλμη, το Άμστερνταμ, τη Νάπολη, το Παρίσι, το Βερολίνο, το Μόναχο, τη Φρανκφούρτη, τις Βρυξέλλες, το Λονδίνο καθώς και διάφορες πόλεις της Ρωσίας και της Αυστραλίας. Στην καλλιτεχνική του παραγωγή, βέβαια, σημαντική θέση έχει η μουσική του για το θέατρο και τον κινηματογράφο: μουσική για έργα του Ευριπίδη, του Αριστοφάνη, του Μενάνδρου, του Σαίξπηρ, του Τσέχωφ, του Μπέκετ αλλά και σύγχρονων Ελλήνων δραματουργών, και για ταινίες του Κούνδουρου, του Ντασέν, του Κοσμάτου, του Μανουσάκη, του Σκαλενάκη, του Γρηγορίου και άλλων.
Το 1980 ενώνεται και στη ζωή με την τραγουδίστρια και συνεργάτιδά του Βασιλική Λαβίνα. Γεννιέται η κόρη τους Ελένη. Για μια περίοδο ο συνθέτης αποζητεί μια πιο ιδιωτική ζωή με την οικογένειά του, ενώ ξεκινά η προετοιμασία του για το άνοιγμα ενός νέου κεφαλαίου στη μουσική του: στον κορμό των νέων συνθέσεών του εμφανίζονται μελωδικά ξεσπάσματα στηριγμένα στην εκτεταμένη πολυτονικότητα της αρμονικής του δομής –καρποί της φαντασίας του–, που ενισχύονται από το πάθος μιας ανεξάντλητης ζωτικότητας. Από τις συνθέσεις αυτής της περιόδου σημειώνουμε έργα μουσικής δωματίου, τέσσερα κουαρτέτα, δύο σονάτες, πέντε κομμάτια για βιολί και πιάνο. Από τα έργα ενόργανης μουσικής, το Κονσέρτο-Ραψωδία για λύρα και συμφωνική ορχήστρα, τα Μητρώα για ορχήστρα εγχόρδων, τη Συμφωνία της Ίασης, επίσης δύο ορατόρια και δύο κύκλους τραγουδιών. Το 1994 συνθέτει ένα από τα πιο σημαντικά του έργα, τη Λειτουργία του Ορφέα –για φωνή, χορωδία και ορχήστρα–, που απευθύνεται φιλοσοφικά στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση. Ακολουθούν η Ανα-γέννηση Κρήτη ανάμεσα σε Βενετιά και Πόλη, μουσικό ταξίδι σε 4 ενότητες, η όπερα Ερωτόκριτος και Αρετή, τα Σχήματα σε κίνηση, κονσέρτο για πιάνο εμπνευσμένο από τον Πυθαγόρα, τα Ευήλια τοπία, φαντασία για σόλο φλάουτο, ο Νόμος της Θαλπωρής, ορατόριο-μουσικό θέαμα για φωνές, χορωδία, ορχήστρα πνευστών, μπαλέτο και εικόνες, 16 Πυρρίχιοι χοροί 1980-2001, Τρίπτυχο για φλάουτο έγχορδα και άρπα (2007).
Το έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου είναι σπουδαίο και δίκαια συγκαταλέγεται ανάμεσα στους κορυφαίους Έλληνες μουσικούς. Ένα αφιέρωμα για το Γιάννη Μαρκόπουλο πάντα θα είναι «λίγο» μπροστά στην προσφορά του. Ανήκει στους ελάχιστους που η Αθανασία τον έχει αγκαλιάσει αν και είναι εν ζωή και να συνεχίσει να είναι γιατί πάντα έχει κάτι να προσφέρει, να δώσει στην ελληνική μουσική.
Δυο μεγάλες στιγμές που θα μείνουν χαραγμένες μέσα μου, η πρώτη στο Κύτταρο το 1979, με το Γιώργο Νταλάρα και η δεύτερη φέτος στις 15 του Φλεβάρη που παρουσιάστηκε το εμβληματικό έργο «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» σε ποίηση Διονυσίου Σολωμού και μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου στο θέατρο «Ολύμπια», στη συναυλία που διοργάνωσε η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ. Με διαφορά πάνω από 40 χρόνια, δυο μεγάλες στιγμές.
Κλείνοντας αυτό το αφιέρωμα, κάποια τραγούδια του Γιάννη Μαρκόπουλου, που αγαπώ ιδιαίτερα, αδικώντας τόσα και τόσα άλλα…
Όλοι θα συναντηθούμε, από το ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Αραπιάς Άτι, από τους ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΥΣ
«Ἀραπιᾶς ἄτι, Γάλλου νοῦς, βόλι Τουρκιᾶς, τόπ’ Ἄγγλου!
Πέλαγο μέγα πολεμᾷ, βαρεῖ τὸ καλυβάκι·
Το τηλέφωνο, από το ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΚΥΚΛΟ
Η Φάμπρικα, από το έργο του ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ
Άκουσε φίλε εμιγκρέ
ο χρόνος είναι χρήμα
με τους εργάτες μη μιλάς
την ώρα σου να την κρατάς
το γιο σου μην το λησμονάς
πεινάει κι είναι κρίμα
Πόσα χρόνια δίσεκτα από το ΧΡΟΝΙΚΟ
Κλείνω με το εμβληματικό, Προσκυνώ τη χάρη σου Λαέ μου, από το έργο ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ
Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου,
σκύβω το κεφάλι στα μαρτύριά σου
και θαυμάζω λαέ μου τα έργα σου.
Ματώνεις τη σκέψη σου,
ματώνεις τα νύχια σου λαέ μου
για να βγάλεις τον άρτο τον επιούσιο.
Σύνταξη – Επιμέλεια: Γιάννης Αγγέλου
Πηγές: www.rizospastis.gr, sciencearchives.wordpress.com, www.lifo.gr, www.tralala.gr, www.2020mag.gr, www.sansimera.gr,
