Η πανδημία του κορονοϊού και οι προσπάθειες αντιμετώπισής του υγειονομικού αυτού προβλήματος, με σοβαρές οικονομικές διαστάσεις, αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης των χωρών. Στο πλαίσιο της Ευρωζώνης είναι σαφής η οικονομική αντίθεση που παρουσιάζεται ανάμεσα στις χώρες του λεγόμενου «Βορρά» και «Νότου» και στα μέτρα στήριξης των χωρών που έχουν πληγεί σοβαρά. Η αντιπαράθεση που εμφανίζεται ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα στην προσπάθεια αντιμετώπισης της πανδημίας στοχεύει στο ποια από τις δύο χώρες θα βγει περισσότερο κερδισμένη, σημειώνοντας τη μικρότερη ύφεση. Το θέμα είναι ότι ο Τραμπ ακολουθεί πολιτικές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν επικίνδυνες για την υγεία της ανθρωπότητας και οπισθοδρομικές, όταν μάλιστα συνοδεύονται από θεωρίες συνωμοσίας που τίποτα δεν έχουν να προσφέρουν στο «κοινό καλό».
Ο Τραμπ σε πρόσφατές του δηλώσεις ανακοίνωσε την αναστολή της χρηματοδότησης των ΗΠΑ στον ΠΟΥ – για μια προγραμματισμένη «περίοδο αξιολόγησης» 60 έως 90 ημερών για φερόμενους λάθους χειρισμούς κατά το ξέσπασμα του ιού στην Κίνα. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε ομάδα Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών εκδίδοντας ανακοίνωση, στην οποία αναφέρεται ότι ο ΠΟΥ βοήθησε το Πεκίνο να «καλύψει» την απειλή του νέου κορονοϊού. Επίσης, οι γερουσιαστές σε μια επιστολή προς τον Tedros Adhanom Ghebreyesus, το Γενικό Διευθυντή του ΠΟΥ, θέτουν υπό αμφισβήτηση, τη συνεχιζόμενη υποστήριξη των ΗΠΑ από τον ΠΟΥ, η οποία σήμερα αντιπροσωπεύει περίπου το 15% της χρηματοδότησης. Το 2019 οι ΗΠΑ συνέβαλαν περισσότερα από 400 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στον ΠΟΥ.
Αντιδράσεις έχουν προκληθεί από τον μεγαλύτερο ανταγωνιστή των ΗΠΑ την Κίνα, η οποία υποστηρίζει ότι αυτή η κίνηση εκ μέρους των ΗΠΑ θα αδυνατίσει τη συντονισμένη προσπάθεια που απαιτείται για τη μείωση της διασποράς του κορονοϊού. Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Zhao Lijian, ανέφερε ότι η Κίνα έχει προσφέρει 20 δις δολάρια για να στηρίξει την προσπάθεια του ΠΟΥ και κάλεσε τις ΗΠΑ να συνεχίσουν να τηρούν τις ευθύνες τους. Χαρακτήρισε ως «αναντικατάστατο» το ρόλο του ΠΟΥ και τον Γενικό Διευθυντή, ως ευρέως αναγνωρίσιμο. Ανέφερε μεταξύ άλλων ότι αυτή η απόφαση των ΗΠΑ θα αποδυναμώσει την ικανότητα του ΠΟΥ για το χειρισμό της πανδημίας, ιδιαίτερα για τα κράτη που η ικανότητά τους δεν είναι αναπτυγμένη.
Σειρά αντιδράσεις έχουν προκληθεί όμως και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με επιστήμονες και επιστημονικούς οργανισμούς να παίρνουν θέση ενάντια σε αυτή την κίνηση και να εγκαλούν τον Τραμπ να ανακαλέσει. Πιο συγκεκριμένα, η Αμερικανική Ιατρική Ένωση (AMA) κάλεσε τον Trump να επανεξετάσει, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως επικίνδυνο βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση. Ο Πρόεδρος της ΑΜΑ, δήλωσε, επίσης, ότι η καταπολέμηση μιας παγκόσμιας πανδημίας απαιτεί διεθνή συνεργασία και εξάρτηση από την επιστήμη και τα δεδομένα. Η περικοπή της χρηματοδότησης στον ΠΟΥ – αντί να επικεντρώνεται σε λύσεις – είναι μια επικίνδυνη κίνηση σε μια επισφαλή στιγμή για τον κόσμο “.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ότι «δεν ήταν η ώρα» για να μειωθεί η χρηματοδότηση στον ΠΟΥ, αντιθέτως χρειάζεται η διεθνή κοινότητα αυτή την ώρα να δείξει ενότητα και αλληλεγγύη για να σταματήσει ο ιός και οι καταστροφικές του συνέπειες».
Ο Διευθυντής του Παγκόσμιου Προγράμματος Υγείας στο αμερικανικό think tank του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, Thomas Bollyky, δήλωσε ότι η αναστολή χρηματοδότησης στον ΠΟΥ θα κάνει τους Αμερικανούς λιγότερο ασφαλείς και κάλεσε τον Τραμπ να επαναξετάσει αυτή την κίνηση.
Ο Amesh Adalja, ειδικός για τις μολυσματικές ασθένειες στο κέντρο υγείας Johns Hopkins University, ανέφερε για λάθη που έχει κάνει ο ΠΟΥ στο παρελθόν – αναφερόμενος στο ξέσπασμα του Έμπολα το 2013 και το 2014 στη Δυτική Αφρική – αλλά είπε ότι τυχόν μεταρρυθμίσεις πρέπει να περιμένουν, διότι η μέση μίας πανδημίας δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για κάτι τέτοιο. Ανέφερε μάλιστα και την ιδιαίτερη συμβολή του ΠΟΥ στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με το που ήταν ενεργός ο ιός σε κάθε χώρα του κόσμου, πράγμα που βοήθησε στην καθοδήγηση των αποφάσεων κάθε χώρας, όπως και τις ΗΠΑ σχετικά με το πότε θα ανοίξουν σύνορα.
Αυτές οι εξελίξεις αποδεικνύουν ότι όταν το ζήτημα της υγείας και της επιστήμης βρίσκεται στο χέρι των καπιταλιστών και των πολιτικών τους εκφραστών, οι μόνοι που είναι ζημιωμένοι είναι οι λαοί. Το θέμα, λοιπόν, είναι να πειστεί ο Τραμπ για τη χρηματοδότηση του ΠΟΥ ή το πώς θα υπάρξει πάλη για διεκδίκηση δημόσιου και δωρεάν συστήματος υγείας για το λαό; Ένα σύστημα που δεν θα καθιστά την υγεία εμπόρευμα, αλλά θα υποτάσσεται στις εκάστοτε ανάγκες. Πάντως, σε μια σειρά χώρες και στην Ελλάδα η διεκδίκηση από τους εργαζόμενους συνεχίζεται και σε αυτές τις συνθήκες δείχνοντας τον πραγματικό δρόμο ρήξης και ανατροπής αυτού του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος.
Φ.Κ.
