Η κατοικία στην πρώην ΕΣΣΔ: Aπό τον Ριζοσπαστικό Κονστρουκτιβισμό στον νεο_μπρουταλισμό

Το ΑΛΤ.gr ξεκινά σήμερα αφιέρωμα με θέμα «κατοικία στη Σοβιετική Ένωση».

Η παροχή από το σοσιαλιστικό κράτος παντού μέχρι το πιο απομακρυσμένο «ξεχασμένο» χωριό, αξιοπρεπούς -μόνιμης και παραθεριστικής, στέγασης αποτελεί ένα ενιαίο σύνολο με την πεμπτουσία του πρώτου στον κόσμο κράτους της εργατικής τάξης τις εργασιακές και κοινωνικές κατακτήσεις των λαών της Σοβιετικής Ένωσης, που αποπειράθηκαν ένα πέταγμα στους ουρανούς για να “ανθρωπέψει ο άνθρωπος”: με τις πάμφθηνες έως δωρεάν υπηρεσίες, κρατικό υγειονομικό σύστημα, καθολική δημόσια υποχρεωτική Κοινωνική Ασφάλιση και Ασφάλεια, καθορισμένο χρόνο εργασίας με πλήρη δικαιώματα,  ιδιαίτερη φροντίδα για την εργαζόμενη γυναίκα και το παιδί κλπ.

Επίκαιρο και αναγκαίο σήμερα όσο ποτέ

essd

Η αστική προπαγάνδα, διαχρονικά, ένα από τα τσιτάτα που έσπερνε και σπέρνει ακόμη, για να συκοφαντήσει το σοσιαλισμό και την προσφορά του ήταν το: «Οι κομμουνιστές θα σας πάρουν τα σπίτια». Η αλήθεια βέβαια είναι ακριβώς η αντίθετη.

Οι αστοί, ακολουθώντας τα βήματα του ναζί υπουργού προπαγάνδας -«Όσο μεγαλύτερο το ψέμα, και όσο περισσότερο επαναλαμβάνεται, τόσο πιο πιστευτό γίνεται» (Πάουλ Γιόζεφ Γκαίμπελς).

Ο καπιταλισμός μπορεί να «περηφανεύεται» για τα εκατομμύρια άστεγους και κολασμένους, των απαστραπτουσών μεγαλουπόλεών του, των φαβέλων και παραγκουπόλεων, των bairro alto και των quartieri spagnoli.

Στην πρώην ΕΣΣΔ και στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες του υπαρκτού –ανώριμου σοσιαλισμού, το κράτος θεωρούσε στοιχειώδη υποχρέωσή του την εξασφάλιση – παραχώρηση κατοικίας για όλους τους πολίτες, ενώ στο πλαίσιο της σχεδιοποιημένης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, υλοποιούνταν συνεχώς και προγράμματα βελτίωσης των συνθηκών στέγασης.

essd

Ένας ακόμη μύθος είναι πως οι σοβιετικοί πολίτες έμεναν σε «άθλια κουτιά», ο ένας πάνω στον άλλον όπου όλα ήταν κοινόχρηστα και έλειπε το λεγόμενο privacy.

Δυο διατάγματα για την ιδιοκτησία

1918 (Διάταγμα της Πανρωσικής Εκτελεστικής Επιτροπής)

  • Όλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας πάνω στο έδαφος, το υπέδαφος, το νερό, τα δάση… καταργούνται για πάντα.
  • Το δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας καταργείται χωρίς εξαίρεση για όλα τα οικόπεδα μέσα στα όρια αστικών περιοχών, είτε έχουν χτιστεί είτε όχι, είτε ανήκουν σε ιδιώτες, επιχειρήσεις ή οργανισμούς.
  • Σε πόλεις πάνω των 10.000 κατοίκων, το δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας καταργείται για όλα τα χτίσματα και τα οικόπεδα που ξεπερνούν σε τιμή ή αποδίδουν μεγαλύτερο κέρδος από αυτό που ορίζουν τα τοπικά όργανα εξουσίας.
  • Σε πόλεις πάνω από 10.000 κατοίκους, δικαίωμα κατασκευής έχουν μόνο οι τοπικές αρχές. Στις πόλεις με μικρότερο πληθυσμό το δικαίωμα αυτό μπορεί να παραχωρείται σε ιδιώτες, με απόφαση αρχών.

1992 (Διάταγμα Γέλτσιν «περί ελεύθερου εμπορίου»)

  • Οι αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών ή ιδιωτών και επιχειρήσεων επιτρέπονται σε οποιαδήποτε περιοχή. Εξαιρούνται μόνο:
  • Οι αμαξιτοί δρόμοι
  • Οι υπόγειοι σταθμοί του μετρό
  • Οικόπεδα που συνορεύουν με κυβερνητικά και διοικητικά κτίρια.

Κάθε τετραγωνικό μέτρο στις πόλεις μετατρέπεται πλέον σε εμπορεύσιμο προϊόν.
Εδώ και 30 χρόνια η ταχύτητα των αλλαγών στο δομημένο περιβάλλον είναι ιλιγγιώδης.

Ειδικά στη Μόσχα, η μεγάλη αρχιτεκτονική καταστροφή ταυτίστηκε με τον Γιούρι Λούζκοφ δήμαρχο της πόλης για 18 χρόνια (από τις ανατροπές ως το 2010), εκλεγμένος με …95% την πρώτη φορά, 70% και 75% στις δύο επόμενες δημοτικές εκλογές. 
Η δισεκατομμυριούχος σύζυγος του Λούζκοφ, που ξεκίνησε ως απλή βιομηχανική εργάτρια, είναι η πλουσιότερη γυναίκα της Ρωσίας και μία από τις πλουσιότερες στον κόσμο.
Μεταξύ άλλων, έχει μια τεράστια τεχνική εταιρεία που σχεδόν μονοπωλούσε την ανέγερση μεγάλων συγκροτημάτων στη Μόσχα, ενώ ο Λούζκοφ καθαιρέθηκε με διάταγμα του τότε προέδρου Μεντβέντεφ το 2010 με την «υποψία» της διαφθοράς.

Από τότε άρχισαν να συντάσσονται λίστες με διατηρητέα και ένα είδος point system για την αξιολόγηση των κτιρίων ανάλογα με την αρχιτεκτονική και ιστορική σημασία τους.
Όμως η «διάσωση» εξαρτάται αποκλειστικά από την ιδιωτική πρωτοβουλία και συγκεκριμένα από τη μετασοβιετική μαφιόζικη ελίτ τόσο στη Μόσχα όσο και στην αχανή της περιφέρεια.
Ο γκανγκστερικός καπιταλισμός έχει γίνει πιο ορθολογικός. Οι χθεσινοί γκάνγκστερ είναι σήμερα ευυπόληπτοι επιχειρηματίες – και μην ξεχνάμε ότι η Μόσχα έχει περισσότερους δισεκατομμυριούχους από όσους η Νέα Υόρκη.

essd

-|συνεχίζεται|-
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαγιάννης

Δείτε ακόμα...