Η Υγεία στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Η ιστοσελίδα ALT.GR παρουσιάζει σήμερα το σύστημα Υγείας στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (ΓΛΔ). Το σοσιαλιστικό κράτος στη ΓΛΔ με την κοινωνική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και μέσω του κεντρικού σχεδιασμού, ανάπτυξε τη σοσιαλιστική οικονομία, με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζονται οι υλικές προϋποθέσεις για την ικανοποίηση όλων των λαϊκών αναγκών. Μόνο η κοινωνική ιδιοκτησία στα βασικά και συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής μπορεί να εξασφαλίζει τη δυνατότητα της συνεχούς ανάπτυξης, με απαραίτητη βεβαίως προϋπόθεση την εφαρμογή του κεντρικού πανεθνικού σχεδιασμού. Σε αυτά τα πλαίσια ένα μέρος του παραγόμενου κοινωνικού προϊόντος, ως αποτέλεσμα της σοσιαλιστικά οργανωμένης παραγωγής, κατανέμεται για την ανάπτυξη της παιδείας, της υγείας, της προστασίας των παιδιών, των ηλικιωμένων, των ανίκανων προς εργασία, του αθλητισμού, του πολιτισμού. Η παροχή τους είναι υποχρέωση του σοσιαλιστικού κράτους.

Στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (ΓΛΔ), ολόκληρο το σύστημα υγείας ήταν κρατικά οργανωμένο. Οι γιατροί που εργάζονταν εκεί ήταν υπάλληλοι του κράτους. Όλοι οι εργαζόμενοι και τα μέλη των οικογενειών τους ήταν ασφαλισμένοι στις ενιαίες κοινωνικές ασφαλίσεις. Αυτές παρείχαν εντελώς δωρεάν φάρμακα, χωρίς περιορισμούς στη συνταγογράφηση. Κάθε επίσκεψη, κάθε θεραπεία ή εγχείριση όσο δαπανηρή και αν ήταν, κάθε αναρρωτική άδεια ήταν για τον ασθενή και τους οικείους του δωρεάν.

Κεντρικό όργανο ήταν το Υπουργείο  Υγιεινής, που δημιουργήθηκε το 1949. Σε όλους τους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών τους, παρεχόταν δωρεάν ιατρική περίθαλψη. Το 1970 υπήρχαν 626 νοσοκομεία, με 190.000 κρεβάτια ή 11,1 κρεβάτια ανά 1.000 κατοίκους. Σε σύγκριση με το 1950 υπήρχαν 187.200 κρεβάτια ή 10,2 κρεβάτια ανά 1.000 κατοίκους. Από τα νοσοκομεία τα 423 ήταν γενικά με 130.400 κρεβάτια, 111 πανεπιστημιακές κλινικές και κλινικές των ιατρικών Ακαδημιών με 18.700 κρεβάτια. Λειτουργούσαν επίσης νοσοκομεία σε 7 ινστιτούτα επιστημονικής έρευνας με 921 κρεβάτια, περισσότερα από 50 το 1969, νοσοκομεία για φυματικούς, θεραπευτήρια και τμήματα σε νοσοκομεία και αναρρωτήρια, 40 φρενοκομεία και τέλος 8.000 κρεβάτια το 1968, σε ανεξάρτητα μαιευτικά τμήματα. Το 1970 τους ασθενείς εξυπηρετούσαν 452 πολυκλινικές, ενώ υπήρχαν 180 το 1949 και 828 εξωτερικά ιατρεία, με 520 εξωτερικά ιατρεία το 1949. Υπήρχαν 1.096 συμβουλευτικά κέντρα για έγκυες γυναίκες και 10.000 συμβουλευτικά κέντρα για μητέρες. Υπήρχαν επίσης 178 σανατόρια και οίκοι ανάπαυσης που διέθεταν 18,2 χιλ. κρεβάτια για ανάπαυση των εργαζομένων.

Η πρόληψη των ασθενειών ήταν το πιο σημαντικό καθήκον όλων των υγειονομικών υπηρεσιών με τη βοήθεια μιας ενιαίας διαδικασίας από μέτρα προφύλαξης, έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης των ασθενειών, μετασθενικής φροντίδας και αποκατάστασης της υγείας, καθώς και της ενότητας της νοσοκομειακής και εξωνοσοκομειακής περίθαλψης. Ταυτόχρονα, επιδίωκαν την οργάνωση της ιατρικής περίθαλψης με τρόπο ώστε ο καθένας, είτε από τον τόπο της κατοικίας είτε από τον τόπο της δουλειάς του, να μπορούσε να καλέσει γρήγορα σε βοήθεια το γιατρό.

Η έγκαιρη παρακολούθηση ενός ορισμένου τμήματος του πληθυσμού ήταν για παράδειγμα η ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων, κατά προτεραιότητα στις επιχειρήσεις παραγωγής. Σε αυτή τη μορφή υπάγονταν και οι επιβεβλημένες από το νόμο ακτινογραφικές εξετάσεις του πληθυσμού, οι συμβουλευτικές εξετάσεις εγκύων και μητέρων και η προστασία των νέων, τα προστατευτικά εμβόλια.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Το κράτος διέθετε μεγάλα ποσά και για την παρασκευή καινούργιων αποτελεσματικότερων εμβολίων.

Η προαγωγή υγείας ήταν κοινωνικό καθήκον. Σημαντικοί φορείς αυτού του τομέα ήταν η Επιτροπή Υγιεινής Αγωγής της ΓΛΔ, καθώς και οι αντίστοιχες επιτροπές των διοικητικών περιφερειών και των νομών. Επιδίωξή τους ήταν να ανυψώσουν την προσωπική και κοινωνική ευθύνη για έναν υγιεινό τρόπο ζωής και μια διαμόρφωση του περιβάλλοντος που να προάγει την υγεία. Στην εκπλήρωση των καθηκόντων τους υποστηρίζονταν από το Γερμανικό Μουσείο Υγιεινής της ΓΛΔ στη Δρέσδη, στο οποίο ήταν ενσωματωμένη και μια επιχείρηση παραγωγής υλικού διδασκαλίας, καθώς και από κοινωνικές οργανώσεις, σχολεία, ραδιόφωνο, τηλεόραση.

Το 1970, ανά 1.000 κατοίκους το ποσοστό των γεννήσεων στην ΓΛΔ ήταν 13,9 και η συνολική θνησιμότητα 14,1. Η παιδική θνησιμότητα ήταν 18,8 ανά 1.000 βρέφη. Οι αντίστοιχοι αριθμοί για το 1949, ήταν 14,5, 13,4 καί 78,0 αντίστοιχα. Ο μέσος όρος ζωής ήταν 67,8 χρόνια για τους άντρες και 73,1 για τις γυναίκες.

Αυτή η στροφή προς την προφύλαξη και την προαγωγή της υγείας είχε ως συνέπεια τα τελευταία χρόνια στη ΓΛΔ να ανέβει το προσδόκιμο όριο ζωής. Είχαν περιοριστεί οι ειδικές αρρώστιες, η πρώιμη αναπηρία, η συχνότητα των ασθενειών και η συχνότητα της περιπλοκής των ασθενειών. Επίσης επιδιωκόταν η ενότητα της εξωνοσοκομειακής και νοσοκομειακής ιατρικής περίθαλψης.

Το 1970, η ΓΛΔ είχε 27.300 γιατρούς, δηλαδή ένα γιατρό ανά 626 κατοίκους, 7,3 χιλ. οδοντίατρους, 2.900 φαρμακοποιούς και 245,1 χιλ. βοηθητικό ιατρικό προσωπικό το 1969. Οι γιατροί εκπαιδεύονταν σε έξι ιατρικές Σχολές των πανεπιστημίων και σε 3 ιατρικές Ακαδημίες. Συνολικά το 1970 είχαν αποφοιτήσει 1,8 χιλ. γιατροί και οδοντίατροι.

Το νοσοκομείο και η πολυκλινική του νομού καθοδηγούσαν, ως κεντρικά ιδρύματα στον ειδικό τομέα, όλα τα κατώτερα ή παράλληλα υγειονομικά ιδρύματα του νομού και είχαν την ευθύνη για τη συνεχή επιμόρφωση των συνεργατών τους.

Η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη καλυπτόταν από ένα σύγχρονο κλιμακωτό σύστημα παροχής βασικών και ειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών. Αυτό στηριζόταν ιδιαίτερα στις πολυκλινικές και στους σταθμούς κοινοτικών νοσηλευτριών που ήταν διαμοιρασμένες σε ολόκληρη τη χώρα. Οι πολυκλινικές ήταν υγειονομικά κέντρα, δηλαδή Κέντρα Υγείας, όπου συνεργάζονταν γιατροί, τουλάχιστον έξι διαφορετικών ειδικοτήτων. Διέθεταν εκτός από τις αίθουσες εξέτασης και θεραπείας και από ένα διαγνωστικό εργαστήριο, ένα ακτινογραφικό τμήμα, ένα φαρμακείο και ένα τμήμα φυσιοθεραπείας.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη και θεραπεία βασιζόταν στην αρχή ότι έπρεπε να παρέχονται εκεί που ζουν και εργάζονται οι άνθρωποι. Για την εξωνοσοκομειακή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη φρόντιζαν δίπλα στις πολυκλινικές και τα εξωτερικά πολυ-ιατρεία και ιατρεία, δημόσιοι γιατροί και οδοντίατροι. Το σύστημα του οικογενειακού γιατρού συνέβαλλε στη σύσφιξη των σχέσεων εμπιστοσύνης ανάμεσα στο γιατρό και τον άρρωστο.

Σε πυκνοκατοικημένες περιοχές δημιουργούνταν στοματολογικές πολυκλινικές. Τα παιδιά υποβάλλονταν σε σχολικές οδοντιατρικές εξετάσεις και λειτουργούσαν και ιδιαίτερες οδοντιατρικές κλινικές για νέους. Η εισαγωγή φθορίου στο πόσιμο νερό, σε πολλές περιοχές, ήταν βέβαια ένα δαπανηρό αλλά και πολύ αποτελεσματικό μέτρο για την καταπολέμηση της τερηδόνας, με αυτό επιτεύχθηκε όμως, μείωση του σαπίσματος των δοντιών σε παιδιά κατά 70%.

Το νοσοκομειακό δίκτυο ήταν τόσο πυκνό, ώστε η απόσταση από τον τόπο κατοικίας ή της δουλειάς ως την πλησιέστερη κλινική να μην ήταν μεγαλύτερη από 20-25 χιλιόμετρα.

Η εργοστασιακή Πολυκλινική ιδρυόταν για τη βελτίωση της ιατρικής περίθαλψης των εργαζομένων της επιχείρησης και των κατοίκων που έμεναν τριγύρω από αυτήν.

Όλες οι επιχειρήσεις που είχαν πάνω από 4.000 εργαζόμενους διέθεταν δικές τους πολυκλινικές, με όλα τα σύγχρονα μέσα που είχαν ανάγκη οι γιατροί για τη θεραπεία των ασθενών.

Στην πολυκλινική κάθε εργοστασίου υπήρχε ένα κέντρο διάγνωσης, καθώς επίσης και σύγχρονα μηχανήματα οδοντιατρείου. Τα βασικότερα τμήματα της ιατρικής, όπως γενική ιατρική, παθολογία, χειρουργική, γυναικολογία, ωτορινολαρυγγολογικό και ορθοπεδικό τμήμα, αντιπροσωπεύονταν στην πολυκλινική. Με αυτόν τον τρόπο σε όλους τους σπουδαιότερους κλάδους, από την προληπτική προστασία της υγείας, τη φροντίδα σε περίπτωση ασθένειας και την περίθαλψη μετά την ανάρρωση, εξασφαλιζόταν ολόπλευρη ιατρική περίθαλψη.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Οι γιατροί και οι νοσοκόμες που δούλευαν σε πολυκλινική εργοστασίου υπάγονταν στο Υπουργείο Υγείας, όμως είχαν το δικαίωμα να κάνουν συστάσεις στην επιχείρηση και να ελέγχουν την πραγματοποίησή τους.

Οι υπηρεσίες της πολυκλινικής είχαν πολλές απασχολήσεις: Από τις προληπτικές εξετάσεις καρκίνου – εκτενή γυναικολογική περίθαλψη – όλες οι γυναίκες του εργοστασίου εξετάζονταν προληπτικά μια φορά το χρόνο – μέχρι αναλύσεις στον τόπο της εργασίας, γυμναστική στα διαλείμματα. Εκτός από αυτά, το εργοστάσιο διέθετε δική του σάουνα.

Οι υπηρεσίες των επιχειρήσεων φρόντιζαν ιδιαίτερα για την προστασία της υγείας των εργαζομένων με βαριά σωματική δουλειά σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, σκόνης, τοξικών υλών, θορύβου ή που δούλευαν με βάρδιες.

Θεσμοθετημένη ήταν και η συνδικαλιστική επιτροπή για την προστασία της εργασίας με αρμοδιότητα στον εντοπισμό των κινδύνων υγείας σε θέσεις εργασίας, των βλαβερών περιβαλλοντικών συνθηκών και την πάλη για την εξάλειψή τους. Ακόμη, τον έλεγχο των διευθυντών στα καθήκοντά τους για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας στον τόπο εργασίας, την εφαρμογή των μέτρων προστασίας.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Το κράτος χρηματοδοτούσε την ασφάλεια εργασίας και την υγιεινή στους τόπους εργασίας, στις λαϊκές επιχειρήσεις της ΓΛΔ.

Οι επιτροπές των συνδικάτων αποφάσιζαν και για ζητήματα θεραπείας και ποιος θα έπαιρνε αναρρωτική άδεια. Στην επιτροπή για τα ζητήματα θεραπείας έπαιρναν μέρος συνδικαλιστικά στελέχη μαζί με γιατρούς και απλούς έμπειρους εργαζόμενους.

Η κάθε επιτροπή είχε στη διάθεσή της θέσεις για προληπτικές άδειες θεραπείας σε σπίτια ανάπαυσης της επιχείρησης. Κατ’ αρχήν εκεί στέλνονταν εργάτες παραγωγής, εργαζόμενοι που έκαναν βαριές δουλειές ή που δούλευαν με βάρδιες και οι πολύτεκνες οικογένειες. Η διαμονή, που διαρκούσε τρεις εβδομάδες, ήταν για τους εργαζόμενους τελείως δωρεάν. Στο διάστημα αυτό έπαιρναν το 90% του μέσου μηνιάτικου μισθού και δωρεάν τα εισιτήρια για το ταξίδι.

Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία

Κοινωνική Πρόνοια

Για μια σειρά καθηκόντων κοινωνικής φροντίδας για τους εργαζόμενους υπεύθυνο ήταν το Υπουργείο Υγιεινής. Σε αυτά τα καθήκοντα ανήκαν ο προγραμματισμός και η οργάνωση νηπιαγωγείων και παιδικών σταθμών, η υποστήριξη πολύτεκνων οικογενειών, η αποκατάσταση αναπήρων, η φροντίδα για τους ηλικιωμένους, καθώς και η λύση βασικών κοινωνικοπολιτικών καθηκόντων σε συνεργασία με τις Κοινωνικές Ασφαλιστικές και άλλες κοινωνικές οργανώσεις. Το 60% των βρεφών είχε θέση σε βρεφικούς και το 86% των παιδιών σε παιδικούς σταθμούς. Η ολοήμερη φροντίδα από προσωπικό με ιατρικές και παιδαγωγικές γνώσεις ήταν δωρεάν.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...