Εκκωφαντικός είναι ο κρότος με τον οποίο για πολλοστή φορά καταρρέουν τα αστικά παραμύθια περί δήθεν ασπίδας που προσφέρουν ΝΑΤΟ και ΕΕ απέναντι στις διεκδικήσεις της τουρκικής αστικής τάξης.
Ο γγ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ήταν αποκαλυπτικός όταν κατά τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε κλείνοντας τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα κλήθηκε να απαντήσει σε ερώτηση για το ζήτημα του casus belli που έθεσε ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης: «Εχουμε μια Συμμαχία με 32 κράτη, οπότε μπορεί να υπάρξουν διμερείς συνομιλίες (…) αλλά φυσικά δεν είμαι σχολιαστής»…
Επεσήμανε δε πως δικός του ρόλος είναι «να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για να διατηρήσω την ενότητα της Συμμαχίας. Και αυτό σημαίνει πως όταν υπάρχουν συζητήσεις ή μερικές φορές “ενοχλήσεις” μεταξύ των Συμμάχων, δεν σχολιάζω δημοσίως». Με την ίδια ειλικρίνεια πρόσθεσε ότι για την «ενότητα» προτάσσονται κάθε φορά οι πιο πρόσφορες διεργασίες, ανοιχτά ή και όχι, τονίζοντας πως στόχος είναι «να μπορώ να είμαι στα παρασκήνια»!
Στο μεταξύ, διαβεβαιώσεις ότι το παζάρι για την αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας εντός ΝΑΤΟ εντείνεται έδωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ και κατά τη δεύτερη μέρα της Συνόδου στην Αγκυρα, αφού την πρώτη μέρα είχε σημειώσει την «πολύ ιδιαίτερη σχέση» ΗΠΑ – Τουρκίας και ότι «ο κόσμος δεν γνωρίζει πόσο ισχυρή είναι στην πραγματικότητα» η Τουρκία. Απαντώντας σε νέα ερώτηση για το σίριαλ με τα F-35, και επιβεβαιώνοντας ξανά ότι παραμένει βασικό θέμα για τον εκσυγχρονισμό της τουρκικής πολεμικής μηχανής, είπε ότι ακόμα δεν υπάρχει «οριστική απόφαση», αλλά και ότι δεν παραβλέπεται πως ο Ερντογάν «μας έχει βοηθήσει με τόσους διαφορετικούς τρόπους».
Σημειωτέον, ήδη Ουάσιγκτον και Αγκυρα συζητούν και το πώς θα διαχειριστούν αντιρρήσεις που εκφράζονται εντός ΗΠΑ, ενώ προχωρά το διμερές αλισβερίσι για την τουρκική συνδρομή σε μια σειρά άλλα κρίσιμα μέτωπα της περιοχής, από τη Λιβύη και τον Καύκασο μέχρι τη Συρία και το Μεσανατολικό, στα οποία αναντίρρητα αναγνωρίζεται ο καθοριστικός ρόλος της Τουρκίας. Ενδεικτικό είναι αναλυτικό ρεπορτάζ της «Χουριέτ» σύμφωνα με το οποίο οι δύο πλευρές συζητούν πώς οι ρωσικοί S-400 θα απομακρυνθούν από την τουρκική επικράτεια (με επικρατέστερο σενάριο τη μεταβίβασή τους σε χώρα του Κόλπου), αφού κάτι τέτοιο αποτελεί προϋπόθεση για την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μέσω CAATSA. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αμερικανική πλευρά δεν δέχτηκε προτάσεις για «αποθήκευση υπό αμερικανική επιτήρηση» του ρωσικού συστήματος, αλλά με παραμονή τους σε τουρκικό έδαφος. Μάλιστα, για τις σχετικές συζητήσεις φέρεται να έχει ενημερωθεί και η Μόσχα, επειδή η ρωσο-τουρκική συμφωνία για την πώλησή τους περιλάμβανε ως όρο τη μεταβίβασή τους μόνο με ρωσική έγκριση. Αφού οριστικοποιηθεί η διαδικασία για την «απαλλαγή» της Τουρκίας από τους S-400, τότε – μεταδίδει η «Χουριέτ» – οι δύο πλευρές ιεραρχούν την παράδοση των 6 F-35 που έχει ήδη πληρώσει η Τουρκία και μετά την εξέταση της επιστροφής της και στο πρόγραμμα παραγωγής των F-35. Πάντως, «ταχύτερα» φαίνεται ότι προχωρά η υπόθεση για τη προμήθεια της Αγκυρας με τους (80 σε πρώτη φάση, από την «General Electric») κινητήρες που χρειάζονται για την εγχώρια κατασκευή του μαχητικού KAAN.
«Να τελειώσουμε τη δουλειά», λέει και ο Ερντογάν
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρ. Τ. Ερντογάν δεν έχασε την ευκαιρία να ανταποκριθεί (και) στις επισημάνσεις Μητσοτάκη για το «καλό κλίμα που θέλουμε να χτίσουμε» οι «δύο γειτονικές χώρες» και την προτροπή «να αφήσουμε πίσω μας» το «casus belli».
«Συμμερίζομαι και εγώ με τον Μητσοτάκη ότι θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματα στο Αιγαίο. Θεού θέλοντος, οι υπουργοί Εξωτερικών μας θα το συζητήσουν σε πρώτη φάση και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε κι εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε το θέμα αυτό», είπε ο Ερντογάν, που πρόσθεσε «ξεκάθαρα: H επίλυση του προβλήματος αυτών των υδάτων αποτελεί καθήκον των ηγετών». Προσπαθώντας δε να υποβαθμίσει το ζήτημα του casus belli, ανέφερε ότι «η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δε γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli» και επανήλθε στο ζουμί του θέματος: «Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».
Χτες το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε ότι «η Τουρκία υποστηρίζει τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, καθώς και την επίλυση των υφιστάμενων ζητημάτων μέσω εποικοδομητικού διαλόγου και σχέσεων καλής γειτονίας». Παράλληλα εκτίμησε ότι «η αποφυγή ρητορικής που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της έντασης θα συμβάλει θετικά στις διμερείς σχέσεις», καταλήγοντας βέβαια πως «οι τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις δεν αποτελούν απειλή για κανέναν που δεν αποτελεί απειλή γι’ αυτές».
«Ανανεωμένη δυναμική» και για το Κυπριακό
Εξίσου χαρακτηριστική είναι και η …ορμή που οι επαφές στην Αγκυρα πρόσθεσαν στις διεργασίες για τη διχοτόμηση της Κύπρου.
Μεταξύ άλλων ο οικοδεσπότης Τούρκος Πρόεδρος συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στους οποίους επεσήμανε πόσο η διασύνδεση των οικονομιών Τουρκίας και Ευρώπης «αυξάνει την ανταγωνιστική ισχύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης διεθνώς», θυμίζοντας ότι η Αγκυρα αναμένει οι νέες ρυθμίσεις που σχεδιάζει η ΕΕ για τις εμπορικές και επενδυτικές της σχέσεις να περιλαμβάνουν και την Τουρκία.
Από τη πλευρά τους οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σε σχετική κοινή τους ανάρτηση τόνισαν ότι «η Ευρωπαϊκή Ενωση και η Τουρκία είναι στρατηγικοί εταίροι και δεσμευόμαστε να ενισχύσουμε τη μεταξύ μας σχέση (…) σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικός, η εταιρική μας σχέση είναι σημαντικότερη από ποτέ (…) Πρέπει επίσης να εκμεταλλευτούμε την ανανεωμένη δυναμική για να προωθήσουμε μια λύση στο Κυπριακό».
Στη Λευκωσία, ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης εξέφρασε την προσδοκία η Αγκυρα «πραγματικά να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, γιατί μόνο από την Τουρκία πλέον εξαρτάται κατά πόσο θα υπάρξει πρόοδος». Υποστήριξε ακόμα ότι η ΕΕ είναι «ο μοναδικός δρώντας που μπορεί να προσφέρει στην Τουρκία κίνητρα και εργαλεία που την ενδιαφέρουν» για να σημειωθεί στις ευρωτουρκικές σχέσεις πρόοδος που θα είναι «σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη».
Νωρίτερα ο Κύπριος Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, είχε επιμείνει ότι «υπάρχει μια κινητικότητα στο Κυπριακό μετά από πάρα πολλά χρόνια, η οποία ξεκίνησε και με τις δικές μας επίμονες προσπάθειες».
Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»
