Ο ρόλος και η θέση της Ελλάδας (Μέρος Β’)
Στο πρώτο μέρος του παρόντος άρθρου είδαμε την στρατηγική αξία της Τουρκίας σε σχέση με τους διαχρονικούς, μακροπρόθεσμους στόχους του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, πέραν των όποιων οικονομικών- υλικών δεσμών της Ένωσης με τη γείτονα χώρα. Σε αυτό το μέρος, με βάση το άρθρο του Ύπατου Εκπρόσωπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Ζ. Μπορέλ, για τις σχέσεις ΕΕ και Τουρκίας, θα εξετάσουμε πώς βλέπει η ΕΕ το ρόλο και τη θέση της Ελλάδας στο ευρωτουρκικό πλαίσιο.
«Όταν ανέλαβα τις ευθύνες μου ως Ύπατος Εκπρόσωπος πριν από ένα χρόνο, η σχέση της ΕΕ με την Τουρκία βρισκόταν ήδη σε καθοδική πορεία… Η αντιπαράθεση για την εκμετάλλευση των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν η σπίθα, σε συνδυασμό με μακροχρόνιες διαφωνίες για τον έλεγχο των θαλάσσιων χώρων μεταξύ των ενδιαφερόμενων παράκτιων κρατών)… η συνεχής ανάπτυξη τουρκικών ερευνητικών σκαφών, είτε σε ύδατα που γειτνιάζουν με την Κύπρο είτε την Ελλάδα, δημιούργησε ένα πολύ αρνητικό περιβάλλον που εμπόδισε την ανάπτυξη μια θετικής ατζέντας.»

Με εμφανή προκλητικότητα ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και αυτά της Κύπρου, όπως μπορεί κανείς να παρατηρήσει στην παρέμβαση του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ, η τουρκική αμφισβήτηση και οι παραβιάσεις στα ελληνικά χωρικά ύδατα, η ελληνική υφαλοκρηπίδα και η κυπριακή ΑΟΖ αναφέρονται ως «αντιπαράθεση» για την εκμετάλλευση των πόρων, «διαφωνία» για τον έλεγχο των θαλασσίων χώρων, ύδατα που «γειτνιάζουν». Με χίλιους δυο τρόπους μπορεί να τα περιγράψει ο Ζ. Μπορέλ χωρίς να τα πει όπως είναι και όπως πρέπει. Αν σκεφτούμε και πως χρόνια τώρα, οι ελληνικές κυβερνήσεις, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία, διατυμπάνιζαν σε όλους τους τόνους πως η ΕΕ, αποτελεί παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας για την ελληνική επικράτεια και την περιοχή. Ακόμα και μέχρι την τελευταία Σύνοδο Κορυφής η ελληνική κυβέρνηση, που όλα συνηγορούσαν στην απόφαση κοροϊδία περί «κυρώσεων», εκτίθονταν ανεπανόρθωτα, μαζί της και το σύνολο του αστικού πολιτικού συστήματος. Μικρή σημασία έχει βέβαια ότι είναι εκτεθειμένη η κυβέρνηση και τα αστικά κόμματα, ως προς τη στάση των «εταίρων». Το πρόβλημα είναι ότι τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα είναι εκτεθειμένα όσο ποτέ.
«Το Μάρτιο του 2020, είχαμε μια μεγάλη κρίση. Επίσης, μέσω της ισχυρής κινητοποίησης των ΜΜΕ, οι ανώτατες αρχές της Τουρκίας ενθάρρυναν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες να προχωρήσουν προς τα ελληνικά σύνορα και να προσπαθήσουν να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ελληνικές αρχές απάντησαν με αποφασιστικότητα αποκρούοντας την προώθηση και η ΕΕ αντέδρασε με πλήρη πολιτική αλληλεγγύη… Κατόπιν αιτήματος της Τουρκίας, η ΕΕ παρείχε διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων στήριξης των προσφύγων που φιλοξενεί η Τουρκία.»

Έχει πολύ ενδιαφέρον, με αφορμή το μεταναστευτικό, το πώς ο Ζ. Μπορέλ ξαφνικά είδε επικράτεια και σύνορα. Ο εγκλωβισμός χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών στην επικράτεια, η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών-προσφυγικών ροών από όλες τις πλευρές, οι οποίες προέκυψαν ως αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και της αστάθειας στις εμπόλεμες χώρες, με την «υπογραφή» και της ΕΕ, επιβεβαίωσαν πως τα σύνορα της Ελλάδας αναγνωρίζονται κατά το δοκούν. Επιβεβαίωσαν πως η κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα, το αυτονόητο δικαίωμα προστασίας και υπεράσπισής τους, υπάρχουν για τους καπιταλιστές μόνο όταν εξυπηρετούνται τα συμφέροντά τους. Τα αμφισβητούμενα ύδατα και οι γκρίζες ζώνες, έδωσαν τη θέση τους στα «σύνορα της Ευρώπης» και «σύνορα της ΕΕ».
«Η ΕΕ επεκτείνει το ανοικτό χέρι στην Τουρκία ελπίζοντας ότι θα την αδράξει, και η ημερήσια διάταξη που παρουσίασαν οι ηγέτες της ΕΕ είναι σαφής… Αυτό θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας μέσω της διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο. Αλλά για να συμβούν αυτά, πρέπει να σταματήσουν ενέργειες που μπορεί να θεωρηθούν επιθετικές ή αντίθετες προς τα συμφέροντα της ΕΕ… Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να επιστρέψουμε σε ειλικρινείς και αποτελεσματικούς διαλόγους και προσπάθειες, καθώς και σε ισχυρή δέσμευση και δέσμευση από όλες τις πλευρές, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ που πλήττονται περισσότερο».
Το 2020 μας χαιρετά, προμηνύοντας δυσάρεστες εξελίξεις, οι οποίες επιτάσσουν την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα για ανατροπή της κατάστασης. Όπως αναφέρθηκε και στο πρώτο μέρος του άρθρου, η αξία της εταιρικής σχέσης Τουρκίας – ΕΕ είναι δεδομένη και για τις δύο πλευρές, όσο δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και οι ανειρήνευτες αντιθέσεις δεν έχουν φτάσει σε επίπεδο τέτοιο που να οδηγηθούμε σε νέες σοβαρές γεωπολιτικές εξελίξεις και ανακατατάξεις. Σε αυτό το πλαίσιο και με αυτούς τους όρους, για την ΕΕ ο «διάλογος» και η «δέσμευση από όλες τις πλευρές» ακολουθεί τις ανάγκες του κεφαλαίου στην περιοχή. Η ελληνική κυβέρνηση υπηρετεί μακροπρόθεσμούς στόχους του ελληνικού κεφαλαίου, δεμένη στις στοχεύσεις του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και με αυτήν την ατζέντα θα παζαρέψει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στις συζητήσεις που σπρώχνουν οι «εταίροι» τις δύο πλευρές το 2021.

Η Ελλάδα δρα ως προκεχωρημένο φυλάκιο της ΕΕ στα Νοτιοανατολικά της σύνορα, αποτελεί στρατηγικό παράγοντα για τα ευρωενωσιακά συμφέροντα στην περιοχή. Ο ρόλος της, δυστυχώς , είναι αναγνωρισμένος και με την αξία που έχει η χώρα μας για το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Αυτό είναι και βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα της ελληνικής αστικής τάξης, το οποίο έρχεται σε σύγκρουση με τις επιδιώξεις του τουρκικού κεφαλαίου στην περιοχή. Η Ελλάδα και ως διαμεσολαβητής της ΕΕ, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, του ευρωατλαντικού τόξου συνολικά, με τρίτους στην Ανατολική Μεσόγειο, βρίσκεται στο έλεος της συνεκμετάλλευσης και συνδιαχείρισης, των πόρων της, για λογαριασμό των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων.
Με στόχους ξένους για τα εργατικά λαϊκά συμφέροντα, με συμβαλλόμενα μέρη- εκπροσώπους των καπιταλιστών, σε τραπέζια ιμπεριαλιστικών παζαριών, δεν χωρά αναμονή για θετικά αποτελέσματα και εφησυχασμός. Σε κάθε περίπτωση και το νέο έτος επιφυλάσσει νέους κινδύνους και νέες συγκρούσεις. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει εξάλλου ότι και να τα βρουν, με το πετσόκομμα των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων που θα στερήσει πολύτιμους πόρους στην εργατική τάξη της χώρας μας, η τουρκική επιθετικότητα, οι επιλογές των ελλήνων καπιταλιστών, ο ανειρήνευτος ανταγωνισμός των ισχυρότερων καπιταλιστικών κρατών και των πολυεθνικών, όλοι οι όροι της ανασφάλειας, της αστάθειας και του πολέμου παραμένουν.
Οπλιζόμαστε με την υπομονή που απαιτείται μπροστά στις νέες εξελίξεις, την επιμονή που απαιτείται στο αγώνα για την υπεράσπιση των εργατικών λαϊκών συμφερόντων και δικαιωμάτων. Με τη δύναμη της γνώσης και την ισχύ του οργανωμένου αγώνα αποχαιρετούμε και αυτή τη χρονιά όπως πρέπει, με το κεφάλι ψηλά!
Καλή χρονιά σε όλους και καλή δύναμη στους στρατευμένους!
Πανούσης Αλέξης
Απόφοιτος του μεταπτυχιακού Γεωπολιτικής Ανάλυσης,
Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Διεθνούς Ασφάλειας



