Τα αντικρουόμενα συμφέροντα μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, κυρίως μεταξύ ΗΠΑ – ΕΕ, επανήλθαν στο προσκήνιο μετά τις εκκλήσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ προς τους «συμμάχους» του ΝΑΤΟ να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ για να συνοδεύουν τάνκερ και εμπορικά πλοία.
«Ανησυχώντας» ότι θα μείνουν εκτός στη μοιρασιά πληρώνοντας το «κόστος» μιας κλιμάκωσης που θίγει επιχειρηματικά και άλλα ευρωπαϊκά συμφέροντα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, οι Ευρωπαίοι εξετάζουν άλλα σχέδια για να παραμείνουν ανοιχτά και ασφαλή τα Στενά, από τα οποία διέρχεται το 1/5 των υδρογονανθράκων που προορίζονται για τις διεθνείς αγορές, επηρεάζοντας κυρίως τις ασιατικές και ευρωπαϊκές οικονομίες.
Οπως εκφράστηκε και κατά την προχθεσινή Σύνοδο των ΥΠΕΞ στις Βρυξέλλες, η ΕΕ παραπονιέται που οι ΗΠΑ δεν συμπεριέλαβαν τους Ευρωπαίους στην απόφαση για την έναρξη της επίθεσης στο Ιράν και στους ευρύτερους σχεδιασμούς για την «επόμενη μέρα», ενώ παράλληλα επιδιώκεται να προχωρήσει δικά της γεωπολιτικά σχέδια στην περιοχή.
Το θέμα του πολέμου στο Ιράν και ο ενεργειακός ανεφοδιασμός θα βρεθούν στην κορυφή της ατζέντας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αύριο Πέμπτη.
ΕΕ: Η επιχείρηση «Ασπίδες» παραμένει «προς το παρόν» στην Ερυθρά Θάλασσα
«Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης» και «κανείς δεν θέλει να εμπλακεί ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο», ισχυρίστηκε η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κ. Κάλας.
Οι ΥΠΕΞ της ΕΕ εξέφρασαν «σαφή επιθυμία να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή “Aspides”» με περισσότερα ναυτικά μέσα από τα κράτη – μέλη προκειμένου να συνεχίσει να επιχειρεί στην Ερυθρά Θάλασσα κατά των Χούθι, χωρίς ωστόσο να υπάρχει προς το παρόν διάθεση για επέκταση της εντολής της στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε η Κάλας στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο.
Παράλληλα οι ΥΠΕΞ και τα κράτη – μέλη διεξάγουν διαπραγματεύσεις «σε πολύ αρχικό στάδιο» και «χαρτογραφούν» άλλες πιθανές επιλογές για ασφαλή διέλευση τάνκερ και εμπορικών πλοίων από τα Στενά.
Η ΕΕ – συνέχισε η Κάλας – δίνει έμφαση στις «διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή», και σε αυτό το πλαίσιο οι ΥΠΕΞ είχαν γεύμα εργασίας με τον ομόλογό τους της Ινδίας για να εξετάσουν πιθανές πρωτοβουλίες. Νωρίτερα ο Ινδός ΥΠΕΞ είχε συνομιλίες με την ιρανική πλευρά που «έχουν αποφέρει κάποια αποτελέσματα», για τη ναυσιπλοΐα από το Ορμούζ.
«Προς το παρόν τα κράτη – μέλη δεν επιθυμούν να αλλάξουν την εντολή αυτής της επιχείρησης (σ.σ. “Ασπίδες”), ειδικά επειδή και η Ερυθρά Θάλασσα εξακολουθεί να είναι σημαντική. Επομένως, κανείς δεν είναι διατεθειμένος να θέσει τους πολίτες του σε κίνδυνο στα Στενά του Ορμούζ. Πρέπει να βρούμε διπλωματικές λύσεις για να διατηρήσουμε ανοιχτά τα Στενά, ώστε να μην αντιμετωπίσουμε κρίση στα τρόφιμα, στα λιπάσματα, αλλά και ενεργειακή κρίση», είπε η Κάλας και πρόσθεσε ότι η ΕΕ διαβουλεύεται με κυβερνήσεις στη Μέση Ανατολή για το πώς θα «τερματιστεί» η σύγκρουση.
«Χρειαζόμαστε πληροφόρηση σχετικά με το πότε θεωρείται ότι έχουν επιτευχθεί οι στρατιωτικοί στόχοι» των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δήλωσε από την πλευρά του ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γ. Βάντεφουλ. «Ασφαλή ναυσιπλοΐα μπορούμε τελικά να εγγυηθούμε μόνο στο πλαίσιο μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας», αλλά κάτι τέτοιο «απαιτεί υπομονή». Θα χρειαστούν συμφωνίες με κράτη του Κόλπου και συμμετοχή του Ιράν προκειμένου να διασφαλιστεί η διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, συνέχισε.
«Δεν είμαστε μέρος της σύγκρουσης, και ως εκ τούτου η Γαλλία δεν θα συμμετάσχει ποτέ σε επιχειρήσεις για το άνοιγμα ή την απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ στο παρόν πλαίσιο», είπε από την πλευρά του ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν, συμπληρώνοντας ότι «μόλις η κατάσταση ηρεμήσει, είμαστε έτοιμοι, μαζί με άλλα έθνη, να αναλάβουμε ευθύνη για ένα σύστημα συνοδείας».
«Φυσικά και είμαστε σύμμαχοι με τις ΗΠΑ»
«Φυσικά και είμαστε σύμμαχοι με την Αμερική, αλλά πραγματικά δεν κατανοούμε τις κινήσεις τους τον τελευταίο καιρό», σημείωσε η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, αναφερόμενη στη διάσταση συμφερόντων με τις ΗΠΑ.
Για τον πόλεμο των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν «το κύριο επιχείρημα των ευρωπαϊκών χωρών είναι ότι δεν ζητήθηκε η γνώμη μας για την έναρξη αυτού του πολέμου. Στην πραγματικότητα, συνέβη το αντίθετο. Υπήρχαν πολλοί Ευρωπαίοι που προσπαθούσαν να πείσουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην ξεκινήσουν τον πόλεμο», είπε.
Ενδεικτικά, ο Εσθονός ΥΠΕΞ Μ. Τσάκνα δήλωσε ότι οι «σύμμαχοι των ΗΠΑ» στην Ευρώπη θέλουν να κατανοήσουν τους «στρατηγικούς στόχους» του Τραμπ. «Ποιο θα είναι το σχέδιο;».
Ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και επικεφαλής της «Λέγκα», Μ. Σαλβίνι, κάλεσε την κυβέρνηση να κοιτάξει «τα εθνικά μας συμφέροντα», υπογραμμίζοντας ότι ο Τραμπ «μας ενημέρωσε όταν είχε ήδη συμβεί» η επίθεση κατά του Ιράν: «Δεν πρόκειται για πόλεμό μας, δεν είμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία ή με το Ιράν. Αν στέλναμε πολεμικά πλοία σε εμπόλεμη περιοχή, θα σήμαινε ότι πλησιάζουμε σε Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εγκρίνω, λοιπόν, την προσεκτική γραμμή της κυβέρνησής μας».
Η ΕΕ, συνέχισε η Κάλας, είναι πρόθυμη «να επενδύσει στη διατλαντική εταιρική σχέση, η οποία έχει υποστεί σοβαρές πιέσεις». «Ας δούμε λοιπόν τι μπορούμε να κάνουμε μαζί. Και αν η συμμετοχή μας είναι απαραίτητη σε κάποια θέματα, αναμένουμε να ζητηθεί η γνώμη μας», κατέληξε.
Συζητήσεις με τον ΟΗΕ για πιθανή πρωτοβουλία του στο Ορμούζ
Η ΕΕ βρίσκεται σε συνομιλίες με τον ΟΗΕ για μια πρωτοβουλία που θα διασφαλίζει τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, χρησιμοποιώντας ως μοντέλο τη συμφωνία για τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία, η οποία προβλέπει την εξαγωγή σιτηρών, λιπασμάτων κ.ά. μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Εκπρόσωπος του ΟΗΕ παραδέχτηκε ότι γίνονται συζητήσεις για μια πιθανή πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του Οργανισμού, αλλά προειδοποίησε ότι «τα διακυβεύματα είναι πολύ υψηλά» και θα συνεχίσει να εργάζεται «διακριτικά».
Εξάλλου, χθες ο γγ του ΟΗΕ Αντ. Γκουτέρες επρόκειτο να μεταβεί στις Βρυξέλλες για συζητήσεις με αξιωματούχους της ΕΕ, ενώ αύριο Πέμπτη θα συμμετάσχει σε άτυπη συζήτηση με τους 27 ηγέτες που θα συμμετέχουν στη Σύνοδο Κορυφής.
Τραμπ: «Δεν χρειαζόμαστε τη βοήθειά τους»
Σε ανάρτησή του στο «Truth Social» ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ στρέφει τα πυρά του στους «συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ» επειδή «δεν θέλουν να εμπλακούν στη στρατιωτική μας επιχείρηση κατά του τρομοκρατικού καθεστώτος του Ιράν στη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι σχεδόν κάθε χώρα συμφωνεί απόλυτα με αυτό που κάνουμε και ότι δεν μπορεί να επιτραπεί στο Ιράν, με κανέναν τρόπο ή μορφή, να έχει πυρηνικά όπλα».
Επανέλαβε ότι πάντα θεωρούσε το ΝΑΤΟ «μονόπλευρο», με τις ΗΠΑ να ξοδεύουν «εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια» για να …προστατεύουν άλλες χώρες.
Λόγω της «στρατιωτικής επιτυχίας» των ΗΠΑ στο Ιράν «δεν “χρειαζόμαστε” πλέον ούτε επιθυμούμε τη βοήθεια των χωρών του ΝΑΤΟ – ΔΕΝ ΤΗ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΑΝ ΠΟΤΕ!». Το ίδιο ισχύει για την Ιαπωνία, την Αυστραλία ή τη Νότια Κορέα, συμπλήρωσε.
Σε άλλες δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο είπε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να επανεξετάσουν τη συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ, επικρίνοντας τους «συμμάχους» για το ότι δεν βοήθησαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι «σίγουρα κάτι που πρέπει να σκεφτούμε», είπε ο Τραμπ και υποστήριξε ότι «οι ΗΠΑ δεν ήταν υποχρεωμένες να βοηθήσουν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Εμείς τους βοηθάμε, εκείνοι δεν μας βοήθησαν και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ κακό για το ΝΑΤΟ».
