Σύμφωνα με ανακοίνωση της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αρμενία και άλλων δημοσιευμάτων μεταξύ 12-20 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί η στρατιωτική άσκηση «Eagle Partner 2025» στην Αρμενία που θα «συμμετέχουν στρατιωτικοί από την ειρηνευτική ταξιαρχία των Ενόπλων Δυνάμεων της Δημοκρατίας της Αρμενίας, τον Στρατό Ευρώπης και Αφρικής των ΗΠΑ και την Εθνοφρουρά του Κάνσας.».
Σύμφωνα με την πρεσβεία των ΗΠΑ «Σκοπός της άσκησης είναι η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των μονάδων που συμμετέχουν σε διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές, η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στον έλεγχο και τις τακτικές επικοινωνίες και η βελτίωση της ετοιμότητας της ειρηνευτικής μονάδας των Ενόπλων Δυνάμεων της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Μονάδες που προετοιμάζονται για διεθνείς ειρηνευτικές επιχειρήσεις συμμετέχουν τακτικά σε παρόμοιες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και εκπαιδεύσεις με χώρες εταίρους.».
Οι προετοιμασίες για «ειρηνευτικές αποστολές» φυσικά έρχονται σε μια περίοδο που και στον Νότιο Καύκασο οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί, που εκφράζονται με έντονες παρεμβάσεις των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στην Αρμενία, στην «κρίση» των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας – Αζερμπαϊτζάν κλπ.
Είναι ενδεικτικό ότι πριν λίγες μέρες, σε μία ακόμα παρέμβαση – κρίκο στην αλυσίδα των εντεινόμενων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων στην κρίσιμη γεωπολιτικά περιοχή του Νότιου Καυκάσου, οι ΗΠΑ κατάθεσαν «πρόταση» να πάρουν τον έλεγχο του εμπορικού «Διαδρόμου Ζανγκεζούρ», ο οποίος προβλέπεται να συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον αζέρικο θύλακα Ναχιτσεβάν – και στη συνέχεια με την Τουρκία – διασχίζοντας την περιοχή Σιουνίκ της Αρμενίας.
Το ζήτημα του ελέγχου και της διαχείρισης του «Διαδρόμου Ζανγκεζούρ» αποτελεί βασικό «αγκάθι» στις εξελισσόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για την «εξομάλυνση» των σχέσεών τους, καθώς το Γερεβάν θέλει να έχει τον αποκλειστικό έλεγχό του, κάτι που αποκλείει το Μπακού.
Την αμερικανική «πρόταση» παρουσίασε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία Τομ Μπαράκ, επιβεβαιώνοντας τον πολύ ευρύτερο ρόλο που του έχει αναθέσει η Ουάσιγκτον στην περιοχή, καθώς είναι ταυτόχρονα ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για τη Συρία και αυτός που πραγματοποιεί τις επαφές στον Λίβανο για την αμερικανική απαίτηση να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους ο Μπαράκ είπε ότι Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν, με την εμπλοκή και της Τουρκίας, «τσακώνονται για έναν δρόμο 32 χιλιομέτρων (…) εδώ και δέκα χρόνια».
Ως «λύση» που θα δώσει ώθηση συνολικότερα στις διαπραγματεύσεις Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν παρουσίασε το να περάσει ο έλεγχος του στρατηγικής σημασίας διαδρόμου στις ίδιες τις ΗΠΑ: «Και τότε η Αμερική έρχεται και λέει: “Εντάξει, θα αναλάβουμε εμείς τη διαχείριση. Δώστε μας 32 χιλιόμετρα δρόμου με μίσθωση για 100 χρόνια και μπορείτε να τον μοιράζεστε με όλους», ανέφερε.
Σύμφωνα με ορισμένα ΜΜΕ, όπως το «Middle East Eye», η πρόταση προήλθε αρχικά από την Τουρκία και είχε λάβει προκαταρκτική έγκριση από το Γερεβάν και το Μπακού – κάτι που δεν επιβεβαιώθηκε ωστόσο από την Άγκυρα και διαψεύστηκε από την Αρμενία μετά τις δηλώσεις του Μπαράκ.
Υπενθυμίζεται ότι ρόλο «εγγυητή» διεκδικούσε να έχει κατά μήκος του «Διαδρόμου Ζανγκεζούρ» και η Ρωσία (κάτι που φαίνεται ωστόσο να απομακρύνεται στις τελευταίες διαπραγματεύσεις μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν), ενώ ενδεχόμενος έλεγχός του από τις ΗΠΑ απειλεί να διακόψει τη δυνατότητα χερσαίας διασύνδεσης μεταξύ Ρωσίας και Ιράν μέσω αρμενικού εδάφους.
Η Αρμενία «δεν έχει συζητήσει και δεν συζητά την εξωτερική ανάθεση της διαχείρισης του κυρίαρχου εδάφους της σε τρίτους. Κανένα τμήμα του εδάφους της Δημοκρατίας της Αρμενίας δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας ή της δικαιοδοσίας της», δήλωσε ο Ν. Μπαγκντασαριάν, εκπρόσωπος του Αρμένιου πρωθυπουργού Ν. Πασινιάν, μιλώντας στο κρατικό πρακτορείο «Armenpress» σχετικά με τις δηλώσεις του Τ. Μπαράκ.
Αναφορικά με την πρόταση του Αμερικανού διπλωμάτη για εκατονταετή μίσθωση του διαδρόμου από τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι «το εν λόγω λεξιλόγιο δεν είναι αποδεκτό για την Αρμενία». Επανέλαβε ότι το Γερεβάν «συζητά το θέμα της απεμπλοκής των περιφερειακών υποδομών αποκλειστικά στο πλαίσιο της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της δικαιοδοσίας της Αρμενίας», προσθέτοντας ότι μίσθωση εδαφών προβλέπεται μόνο για αγροτικές δραστηριότητες «και ως εκ τούτου, η επιλογή που ανέφερε ο πρέσβης των ΗΠΑ είναι αδύνατη».
Εκπρόσωπος της τουρκικής κυβέρνησης δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο «Ria Novosti» ότι η Αγκυρα δεν έχει ενημέρωση γι’ αυτές τις προτάσεις των ΗΠΑ, συνεπώς δεν μπορεί να τις σχολιάσει.
