Τάγματα ασφαλείας μέρος 6ο

Τάγματα Ασφαλείας

Το ALT.GR δημοσιεύει το 6ο Μέρος της σειράς άρθρων, σχετικά με τα  “Τάγματα Ασφαλείας” με επιμέλεια του  Μ.Κ.

«Δράση» των ταγμάτων ασφαλείας στην Αθήνα και στις συνοικίες της

Ξεκινώντας πρέπει να αναφέρουμε ότι αρκεί μια βόλτα σε κάποια από τις συνοικίες της Αθήνας, ένα ξεφύλλισμα σε κάποιο βιβλίο ιστορίας που αναφέρεται στην περίοδο της κατοχής ή σε βιβλία με μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα της εποχής και μπορεί ο καθένας να βρει πολλά περιστατικά στα οποία τα τάγματα ασφαλείας συνεργάστηκαν με τα Γερμανικά στρατεύματα εναντίων Ελλήνων πατριωτών. Στην συνέχεια θα αναφερθώ σε κάποια που έπεσαν στην δικιά μου αντίληψη.

Στις 24 Σεπτεμβρίου του 1943 ο Μπουραντάς με το μηχανοκίνητο τμήμα του και με τις δυνάμεις της Ειδικής Ασφάλειας, πραγματοποίησαν επέμβαση στους χώρους του Πανεπιστημίου Αθήνας ενάντια στους φοιτητές. Κατά την διάρκεια της επέμβασης θα σκοτωθούν δύο φοιτητές και θα τραυματιστούν άλλοι 10.

Από τις 4-8 Μαρτίου του 1944 έλαβε χώρα η μάχη της Κοκκινιάς στην οποία συμμετείχαν μαζί με τις Γερμανικές δυνάμεις το μηχανοκίνητο τμήμα του Μπουραντά, τα τάγματα ασφαλείας αλλά και δυνάμεις της χωροφυλακής. Η Κοκκινιά δέχτηκε την επίθεση καθώς ήταν μία από τις περιοχές της Αθήνας όπου το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ κυριαρχούσαν. Μετά από μάχες που κράτησαν 4 ημέρες και στις οποίες το κύριο βάρος επωμίστηκε το 6ο σύνταγμα του ΕΛΑΣ, αλλά συμμετείχε σύσσωμος και ο λαός της Κοκκινιάς, οι Γερμανοί και οι ταγματασφαλίτες αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν ηττημένοι. Αυτό ήταν κάτι που δεν ξέχασαν και που σε μερικούς μήνες οδήγησε στο μπλόκο της Κοκκινιάς. Κατά την υποχώρησή τους πραγματοποίησαν εκτελέσεις συλληφθέντων πατριωτών στην πλατεία των Αγ. Αναργύρων ενώ πήραν μαζί τους και 300 αιχμαλώτους Κοκκινιώτες που τους οδήγησαν στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

Στις 15 και 16 Μαρτίου του 1944 πραγματοποιείται το μπλόκο της Καλογρέζας. Η συνοικία της Καλογρέζας είχε κι αυτή ισχυρό αντιστασιακό κίνημα και το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ διατηρούσαν μεγάλες δυνάμεις. Στην περιοχή είχαν προηγηθεί το Σεπτέμβρη του 43 οι συλλήψεις των τροχιοδρομικών και η απεργία των ανθρακωρύχων της Καλογρέζας. Οι ανθρακωρύχοι απέκλεισαν το τμήμα χωροφυλακής της Ν. Ιωνίας και ζητούσαν την απελευθέρωση των συλληφθέντων.

Εκτελεσθέντες στο μπλόκο Καλογρέζας

Κατά την διάρκεια του αποκλεισμού ο ταγματάρχης χωροφυλακής Αλεξόπουλος έδωσε εντολή και οι χωροφύλακες πυροβόλησαν εναντίον των διαδηλωτών σκοτώνοντας 3 και τραυματίζοντας 6 άτομα. Ο συγκεκριμένος ταγματάρχης ήταν και το πρώτο θύμα της ΟΠΛΑ λίγες ημέρες μετά. Η Καλογρέζα ήταν πια στο στόχαστρο των Γερμανών και των ταγματασφαλιτών και η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει. Το διάστημα που ακολούθησε μέχρι το μπλόκο οι ταγματασφαλίτες απλά συνέλεγαν στοιχεία για τα πλέον ενεργά μέλη των ανθρακωρύχων.

Συμμετείχαν στο μπλόκο περίπου 2000 ένοπλοι Γερμανοί, ταγματασφαλίτες, χωροφύλακες και η ειδική ασφάλεια με επικεφαλής τον διοικητή της Αλέξανδρο Λάμπου. Πριν ακόμη ξημερώσει η 15η Μάρτη η συνοικία είχε περικυκλωθεί. Συγκέντρωσαν όλους τους άνδρες άνω των 16 ετών. Στην συνέχεια προχώρησαν σε εκατοντάδες συλλήψεις, λεηλασίες και καταστροφές πολλών σπιτιών του συνοικισμού στα οποία έβαλαν φωτιά. Κουκουλοφόροι ταγματασφαλίτες επέλεξαν 22 άτομα από τους συλληφθέντες κυρίως εργάτες (ανάμεσά τους και ένας ιταλός) και τους εκτέλεσαν στο ρέμα του Ποδονίφτη. Οι εκτελεσθέντες (στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ της περιοχής) ήταν τα πλέον δυναμικά στελέχη των ανθρακωρύχων και οι πρωτεργάτες της απεργίας τους.

Οι δύο παραπάνω ενέργειες αποτέλεσαν και τις πρώτες ουσιαστικά πολεμικές επιθέσεις της προδοτικής κυβέρνησης Ράλλη εναντίον του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ αφού επέλεξαν να χτυπήσουν δύο από τα προπύργια του. Έτσι στην Κοκκινιά δόθηκε η πρώτη μάχη και στην Καλογρέζα έγινε το πρώτο μπλόκο από τα πολλά που ακολούθησαν.

Στις 5 Απριλίου του 1944 στην Αθήνα, Γερμανοί και συνεργάτες τους ταγματασφαλίτες, κρέμασαν 5 πατριώτες, ενώ στις 22 Απριλίου πάλι στην Αθήνα οι χωροφύλακες εκτέλεσαν 17 αγωνιστές.

Στις 6 Ιουλίου περίπου 4000 Γερμανοί και ταγματασφαλίτες συμμετείχαν στο μπλόκο του Περιστερίου. Στόχος και πάλι το ΕΑΜ και το ΚΚΕ που είχε μεγάλη δύναμη στην εργατούπολη. Διέταξαν όλους τους άντρες ηλικίας από 14 μέχρι και 70 ετών να συγκεντρωθούν στην περιοχή του Λόφου Αξιωματικών. Προχώρησαν σε 33 εκτελέσεις και συνέλαβαν μετά από υποδείξεις κουκουλοφόρων περισσότερα από 180 μέλη του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ. Τους περισσότερους από τους συλληφθέντες τους έστειλαν στο στρατόπεδο στο Χαϊδάρι.

Από εκεί 124 στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και από αυτούς μόλις 19 άτομα επέστρεψαν μετά τον πόλεμο.

Την ίδια μέρα σε επιχειρήσεις που πραγματοποίησαν τα τάγματα ασφαλείας μαζί με τις Γερμανικές δυνάμεις στην περιοχή των Λιοσίων προχώρησαν στην εκτέλεση περίπου 200 πατριωτών και στην λεηλασία και καταστροφή πολλών κατοικιών.

Στις 19 Ιουλίου του 1944 οι ταγματασφαλίτες σε μπλόκο που έκαναν στο Ζάππειο και συγκεκριμένα στο κέντρο Όασις εκτέλεσαν 65 άτομα.

Ηλέκτρα Αποστόλου

Στις 25 του ίδιου μήνα οι άνδρες της ειδικής ασφάλειας με επικεφαλής τον Παρθενίου συλλαμβάνουν την ηρωίδα της αντίστασης και στέλεχος της ΕΠΟΝ και του ΚΚΕ την Ηλέκτρα Αποστόλου. Μετά την σύλληψη την μετέφεραν στο ξενοδοχείο Κρυστάλ όπου ήταν το ανακριτικό κέντρο της ειδικής ασφάλειας. Εκεί ο ίδιος ο Λάμπου, και ο επικεφαλής ομάδας Παρθενίου την υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια. Αφού δεν κατάφεραν να αποσπάσουν καμία πληροφορία την δολοφόνησαν πέταξαν το φρικτά παραμορφωμένο πτώμα της έξω από το ξενοδοχείο Κρυστάλ στις 26 Ιουλίου.

Το ΕΑΜ υποσχέθηκε εκδίκηση. Για αρκετές ημέρες έβρισκαν στην Αθήνα πτώματα βασανιστών και γερμανοτσολιάδων τα οποία είχαν καρφιτσωμένο ένα χαρτάκι που έγραφε Ηλέκτρα1, Ηλέκτρα 2, κλπ. Οι ενέργειες αυτές ως επί το πλείστον έγιναν από την ΟΠΛΑ.

Και φτάνουμε στον Αύγουστο του 1944

Ο μήνας αυτός ήταν ο πλέον τραγικός μήνας στις συνοικίες της Αθήνας. Οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους οι ταγματασφαλίτες έκαναν μπλόκα σε πολλές περιοχές της πρωτεύουσας. Η αγριότητα που επέδειξαν ήταν πρωτοφανή με αποτέλεσμα πολλές εκατοντάδες αγωνιστών να οδηγηθούν σε εκτέλεση και ακόμη περισσότεροι στα στρατόπεδα του Χαϊδαρίου και στο Γουδί και από εκεί στα ναζιστικά

στρατόπεδα ανά την Ευρώπη όπου οι περισσότεροι βρήκαν τραγικό θάνατο. Οι λεηλασίες, οι καταστροφές που θα υποστούν χιλιάδες σπίτια σε συνοικίες της Αθήνας και του Πειραιά είναι τεράστιες. Ας δούμε επιγραμματικά μερικά από αυτά.

Στις 7 Αυγούστου του 1944 τα μπλόκα συνεχίζονταν στις συνοικίες της Αθήνας που κυριαρχούσε ο ΕΛΑΣ. Οι Γερμανοί με την βοήθεια 800 ταγματασφαλιτών κύκλωσαν τη συνοικία του Βύρωνα στην Αθήνα. Διέταξαν όλους τους κατοίκους να συγκεντρωθούν στην πλατεία του Βύρωνα. Ομάδες του ΕΛΑΣ προσπάθησαν να ανοίξουν δρόμο για να διαφύγουν οι συγκεντρωμένοι πατριώτες. Οι Γερμανοί όμως είχαν βαρύ οπλισμό και τελικά ο ΕΛΑΣ αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Οι Γερμανοί είχαν έναν αξιωματικό νεκρό και πολλούς τραυματίες, ο ΕΛΑΣ δύο νεκρούς και πάρα πολλούς τραυματίες. Στην συνέχεια οι Γερμανοί προχώρησαν σε 1100 συλλήψεις αντρών και γυναικών ενώ οι κουκουλοφόροι γερμανοτσολιάδες υπέδειξαν 10 άοπλους ΕΛΑΣίτες τους οποίους και εκτέλεσαν στην πλατεία. Ο 11ος νεκρός ήταν ο 20χρονος γραμματέας της ΕΠΟΝ Βύρωνα Παναγιώτης Κασσιμάτης που επιχείρησε να αναλάβει την ευθύνη για τον θάνατο του Γερμανού αξιωματικού ώστε να ελευθερώσουν οι Γερμανοί τους υπόλοιπους. Τελικά εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους 10.

Εκτελεσθέντες στο μπλόκο του Βύρωνα

Στις 9 και 10 Αυγούστου του 1944. Οι Γερμανοί πραγματοποίησαν επιδρομές στις συνοικίες Δουργούτι – Κατσιπόδι και Φάρο της Αθήνας (Νέος Κόσμος και Δάφνη). Από τα χαράματα οι περιοχές περικυκλώθηκαν από Γερμανούς και ταγματασφαλίτες. Οι άντρες πάνω από 16 και μέχρι 60 ετών διατάχτηκαν να συγκεντρωθούν σε τρία σημεία (εργοστάσιο Καίσαρη στη Λ. Συγγρού, στην Αρμένικη εκκλησία Άγιος Γρηγόριος και στην πλατεία του Φάρου). Πάνω από 1200 πατριώτες συγκεντρώθηκαν στα σημεία αυτά Οι κουκουλοφόροι υποδείκνυαν τους Έλληνες πατριώτες και οι Γερμανοί με τους ταγματασφαλίτες τους συγκέντρωναν χτυπώντας τους και ζητώντας τους να καταδώσουν άλλους μήπως και σωθούν χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Δουργούτι την εποχή της κατοχής

Στον Φάρο ο ταγματασφαλίτης Ανθυπασπιστής Γεώργιος Ζαχαρόπουλος είχε το πρόσταγμα. Με δικές του εντολές στην πλατεία του Φάρου εκτελέστηκαν 80 αγωνιστές, άλλοι 40 εκτελέστηκαν στο εργοστάσιο Καίσαρη και 70 ακόμη στην Αρμένικη εκκλησία και στους γύρω δρόμους. Η επίθεση του ΕΛΑΣ Καλλιθέας ανάγκασε τους Γερμανούς και τους γερμανοτσολιάδες να υποχωρήσουν φοβούμενοι μήπως ο ΕΛΑΣ συγκεντρώσει μεγαλύτερες δυνάμεις και τους επιτεθεί μέσα στη νύχτα. Φεύγοντας όμως πήραν μαζί τους αρκετούς αιχμαλώτους.

Ξημερώματα 17 Αυγούστου 1944. Μέσα σε λίγα λεπτά όλη η Κοκκινιά περικυκλώθηκε βάση σχεδίου. Όλα τα περάσματα που οδηγούσαν προς Κερατσίνι, Πειραιά, Αιγάλεω είχαν μπλοκαριστεί. Περίπου 4000 οπλισμένοι Γερμανοί και ταγματασφαλίτες (διαθέτοντας βαρύ οπλισμό) έλαβαν μέρος στην επιχείρηση.. Πρωταγωνιστές ο Πλυτζανόπουλος που είχε το γενικό πρόσταγμα στους ταγματασφαλίτες και ο Μπουραντάς με το μηχανοκίνητο τμήμα της ασφάλειας. Οι γνωστοί στην περιοχή προδότες Μπατράνης, Βακαλόπουλος, Βερύκογλου, Ιωαννίδης, τα αδέρφια Κασσιδιάρη, ο Σγούρης και ο γιος του είχαν φορέσει από νωρίς τις κουκούλες. Είχε φτάσει η ώρα να εκδικηθούν για την ήττα τους στη μάχη της Κοκκινιάς.

Στην πλατεία Οσίας Ξένης συγκεντρώθηκαν χιλιάδες άνδρες της Κοκκινιάς από 14 ετών και πάνω. Οι κουκουλοφόροι υποδείκνυαν ποιοι ήταν αυτοί που έπρεπε να συλλάβουν οι Γερμανοί. Μετά την σύλληψη τους βασάνιζαν για να μαρτυρήσουν χωρίς επιτυχία. Κάποιοι εκτελέσθηκαν επί τόπου. 72 οδηγήθηκαν στην μάντρα του ταπητουργίου κοντά στην Οσία Ξένη όπου τους εκτέλεσαν, άλλοι 42 εκτελέστηκαν στη μάνδρα στ’ Αρμένικα και 40 στο Σκιστό. Στους εκτελεσθέντες έριξαν βενζίνη και τους έκαψαν. Την ώρα των μαζικών εκτελέσεων κάποιος από τους προδότες ενημέρωσε τους Γερμανούς ότι σε ένα κρησφύγετο στα Αρμένικα κρυβόταν μία ομάδα του εφεδρικού ΕΛΑΣ. Οι δυνάμεις των Γερμανών επιτέθηκαν με λύσσα και από τα 90 σπίτια στα Αρμένικα του Καραβά έκαψαν τα 80 (ο λόγος που η συνοικία ονομάζεται σήμερα και Καμένα). Ανάμεσα στους Ελασίτες η 18χρονη Διαμάντω Κουμπάκη. Οι Γερμανοί την συνέλαβαν, την βασάνισαν και την εκτέλεσαν. Συνολικά καθ’ όλη την διάρκεια του μπλόκου ο αριθμός των νεκρών ξεπέρασε τους 200. Τα σπίτια που κάηκαν κατά πολύ τα 100. Άγνωστος ο αριθμός όσων λεηλατήθηκαν. Συνολικά συνέλαβαν και έκλεισαν στο στρατόπεδο στο Χαϊδάρι 8000, ενώ 1000 από αυτούς μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα στην Γερμανία από όπου γύρισαν ελάχιστοι.

Χαρακτικό του Τάσσου για το μπλόκο της Νίκαιας

Πολλές είναι οι ιστορίες που λέγονται μέχρι και σήμερα στην περιοχή για τις χιλιάδες χρυσές λίρες που δόθηκαν σε ταγματασφαλίτες και Γερμανούς από συγγενείς συλληφθέντων για να αφεθούν ελεύθεροι οι δικοί τους άνθρωποι. Πολλές και οι ιστορίες ηρωισμού πέρα από αυτήν της Κουμπάκη. Ο γραμματέας της ΚΟΒ Κιλικιάνων του ΚΚΕ Αποστόλης δεν μίλησε παρ’ όλο που τον κομμάτιασαν ζωντανό. Το ίδιο και ο Παναγιώτης Ασμάνης που τον σκότωσε με τα ίδια του τα χέρια ο Πλυτζανόπουλος. Ο ΕΛΑΣίτης Στέλιος Καζακίδης που του έβγαλαν το μάτι με την ξιφολόγχη για να προδώσει συναγωνιστές και αφού δεν κατάφεραν τίποτα τον εκτέλεσαν και άλλοι πολλοί.

Λίγες μέρες αργότερα στις 24 Σεπτέμβρη 1944 ο λαός της Κοκκινιάς, αλλά και της Αθήνας και του Πειραιά βγήκε στους δρόμους για να αποδώσει τιμές στους ηρωικούς νεκρούς του μπλόκου αλλά βρέθηκε και πάλι κάτω από τα πυρά των κατακτητών, με αποτέλεσμα στον κατάλογο των απωλειών να προστεθούν 9 νεκροί και 32 τραυματίες.

Την ίδια μέρα οι γνωστοί ταγματασφαλίτες της οικογένειας Παπαγεωργίου μαζί με μέλη της ομάδας Χ έστησαν μπλόκα σε Βύρωνα, Παγκράτι και Καισαριανή. Ομάδες του ΕΛΑΣ τους επιτέθηκαν και τους ανάγκασαν να υποχωρήσουν αφού πρώτα όμως έκαψαν μαγαζιά στην περιοχή.

Την επόμενη μέρα 18 Αυγούστου του 1944 οι Μπουραντάδες, η ειδική ασφάλεια και λοιποί ταγματασφαλίτες μαζί με Γερμανικές ενισχύσεις πραγματοποίησαν το μπλόκο της Καισαριανής. Συνέλαβαν 35 άτομα και εκτέλεσαν 8 στην πλατεία της Καισαριανής. Πρώτη και μοναδική εκτέλεση στην πλατεία της πόλης αφού όλες οι υπόλοιπες έγιναν στο σκοπευτήριο.

Στις 28 Αυγούστου του 1944 έλαβε χώρα το μπλόκο της Καλλιθέας και η πυρπόληση της προσφυγικής γειτονιάς στα Παλιά Σφαγεία. Νωρίς τα ξημερώματα Γερμανοί και ταγματασφαλίτες απέκλεισαν όλη την περιοχή. Κάλεσαν όλους τους άντρες από 14 μέχρι 65 ετών να συγκεντρωθούν στο γήπεδο της Καλλιθέας. Ο προδότης κουκουλοφόρος υποδείκνυε όσους γνώριζε ότι ήταν στον ΕΑΜ στην ΕΠΟΝ και στον ΕΛΑΣ τοποθετώντας το πιστόλι του στον κρόταφό τους. Συνολικά εκτέλεσαν 30 άτομα. Τα 22 στο γήπεδο και 8 στην περιοχή των Σφαγείων. Δεν «ικανοποιήθηκαν» από τους σκοτωμούς και προχώρησαν σε λεηλασίες σε μεγάλο αριθμό σπιτιών πολλά από τα οποία τα έκαψαν.

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1944. στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής οι Γερμανοί εκτελούν 50 πατριώτες, ανάμεσά τους και ένα 12χρονο παιδί που είχαν συλλάβει σε όλα τα παραπάνω μπλόκα.

Στις 29 Σεπτεμβρίου του 1944 Γερμανικές δυνάμεις μαζί με ομάδες ταγματασφαλιτών απέκλεισαν την περιοχή του Αγ. Γεωργίου στο Αιγάλεω. Πάνω από 100 Αιγαλεώτες θα εκτελεστούν από τους Γερμανούς ενώ ο συνοικισμός του Αγίου Γεωργίου δίπλα στην σημερινή λεωφόρο Κηφισού καταστράφηκε ολοσχερώς.

…………

Επιμέλεια Μ.Κ.

Συνεχίζεται….

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...