Τζέσε Όουενς: Ο αθλητής που χάλασε την ναζιστική προπαγάνδα

τζέσε όουενς

Όταν ένας Αφροαμερικανός αθλητής από το Οχάιο των ΗΠΑ, κατάφερε να χαλάσει την προπαγάνδα του Αδόλφου Χίτλερ, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου.

Σε μια περίοδο που στην Γερμανική εξουσία βρίσκονταν οι ναζί, η διεξαγωγή μια μεγάλης παγκοσμίως αθλητικής διοργάνωσης, όπως είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες, θα μπορούσαν εύκολα να γίνουν όπλο προπαγάνδας στα χέρια του Αδόλφου Χίτλερ.

Τα σχέδια του αυστριακής καταγωγής δικτάτορα θα χαλάσουν, όταν ένας Αφροαμερικανός αθλητής από το Οχάιο, θα κλέψει τα φώτα, αφού θα κατακτήσει τέσσερα χρυσά μετάλλια.

Η Ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Βερολίνου, ξεκίνησαν από την 1 Αυγούστου μέχρι και τις 16 Αυγούστου του 1936. Σε αυτούς συμμετείχαν 3.963 αθλητές εκ των οποίων, οι 3.362 ήταν άντρες και 331 γυναίκες από 49 διαφορετικές χώρες.

Η επιλογή του Βερολίνου με 46 ψήφους έναντι των 16 που είχε η Βαρκελώνη, έγινε στις 13 Μαΐου 1931, δηλαδή πριν οι ναζί πάρουν την εξουσία στην Γερμανία.

Ωστόσο Αυτή η επιλογή έδωσε στον Αδόλφο Χίτλερ και τους γερμανούς ναζί, να εκμεταλλευτούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως ένα προπαγανδιστικό όπλο, για να δείξουν την ανωτερότητα της λεγόμενης «Άριας Φυλής», σε σύγκριση με τον πληθυσμό του υπόλοιπου πλανήτη.

Το προφίλ του Τζέσε Όουενς

Ο Τζέσε Οούενς (ή Τζέιμς Κλίβελαντ Όουενς) γεννήθηκε στις 12 Σεπτέμβρη 1913, στην Όουκβιλντ της Αλαμπάμα και ήταν ο μικρότερος από τα 10 παιδία μια φτωχής οικογένειας, ενώ ο πατέρας του ήταν αγρότης. Το 1922 μετανάστευσαν στο Οχάιο για να βρουν μια καλύτερη ζωή.

Ο ίδιος από μικρή ηλικία δούλευε για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια του, ενώ το συνδύαζε με την φοίτηση του στο σχολείο. Από μικρή ηλικία ξεχώρισε στις αθλητικές του επιδόσεις και το 1933 διακρίνεται στους Εθνικούς Διασχολικούς Αγώνες, που έγιναν στο Σικάγο, καθώς κέρδισε τρείς πρωτιές.

Το ξεκίνημα των ρεκορ ως φοιτητής

Το ξεκίνημα στα ρεκόρ θα γίνει όταν πια ο Τζέσε, ως φοιτητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο, θα συμμετάσχει στου Πανεπιστημιακούς Αγώνες. Εκεί μέσα σε μια μέρα θα καταφέρει να πετύχει τρία ρεκόρ μέσα σε μία μέρα (25 Μαΐου 1935).

Το πρώτο θα είναι να ισοφαρίσει το παγκόσμιο ρεκόρ στις 100 γιάρδες με χρόνο 9.4’’. Το δεύτερο που θα πετύχει, είναι να καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ στα αγωνίσματα των 220 γιαρδών με χρόνο 20.3’’ και των 220 γιαρδών με εμπόδια κάνοντας 22.6’’ χρόνο. Το τελευταίο ρεκόρ που θα σπάσει θα είναι στο άλμα εις μήκος, εκεί που το άλμα του θα φτάσει τα 8,13 μέτρα.

τζέσε όουενς

Με αυτόν τον τρόπο θα γίνει και ο πρώτος άνθρωπος που θα περάσει τα 8 μέτρα, ρεκόρ που κατείχε μέχρι το 1960, εκεί που το κατέρριψε ο Ραλφ Μπόστον με 8,21.

Τα τέσσερα χρυσά μετάλλια στο Βερολίνο

Αυτές οι επιδόσεις του έδωσαν την επόμενη χρονιά (1936), μια θέση στην ολυμπιακή ομάδα των ΗΠΑ και κατάφερε να γράψει μια σημαντική σελίδα στην ιστορία του στίβου. Θα καταφέρει όχι μόνο να πάρει 4 χρυσά μετάλλια, αλλά θα γράψει δύο ολυμπιακά ρεκόρ και δύο παγκόσμια.

Το πρώτο ρεκόρ που θα γράψει, είναι το ολυμπιακό ρεκόρ στα 100 μέτρα με χρόνο 10.3’’. Το δεύτερο ολυμπιακό ρεκόρ θα είναι στα 200 μέτρα με χρόνο 20.7’’. Το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ δεν θα μπορούσε να είναι άλλο πέρα από αυτό που είχε κάνει και το 1935, στο άλμα εις μήκος με 8,06 (το 8,13 που είχε κάνει στου Πανεπιστημιακούς Αγώνες δεν είχε αναγνωριστεί ακόμα).

Το δεύτερο παγκόσμιο ρεκόρ δεν θα το πετύχει μόνος του, αφού θα είναι στο αγώνισμα της σκυταλοδρομίας 4Χ100 μέτρα, με την αμερικανική ομάδα να κάνει χρόνο 39.8’’.

Η απονομή μεταλλίων και η απουσία του Χίτλερ

Ο Αδόλφος Χίτλερ βλέποντας την ναζιστική προπαγάνδα του μέσω των Ολυμπιακών Αγώνων, να χαλάει από την επιτυχία του Όουενς, κατά την διάρκεια της απονομής τον μεταλλίων στον Αφροαμερικανό θα απουσιάσει από το στάδιο.

Με τους αμερικάνους να φροντίζουν να μεγαλοποιήσουν αυτό το γεγονός, κατασκευάζοντας την ιστορία ότι «ο αθλητής μας έκανε τον Φύρερ να φύγει από το στάδιο». Το μήνυμα που έστειλε όμως δεν είχε μόνο μια όψη.

Δεν ήταν μόνο ο Χίτλερ που έβλεπε τα είδωλα της Άριας Φυλής να χάνουν από έναν μαύρο αθλητή, αλλά και οι ίδιοι οι Αμερικανοί που βγήκαν ασπροπρόσωποι χάρη σ’ έναν μαύρο αθλητή.

Η επιστροφή και η αγνόηση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ

Όταν πλέον θα επιστρέψει στην Νέα Υόρκη, δεν θα είναι μόνο ο αθλητής που νίκησε τον δικτάτορα Χίτλερ, αλλά και ο θριαμβευτής που είχε αγνοηθεί από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Φραγκλίνο Ρούζβελτ, ο οποίος αρνήθηκε να τον συναντήσει.

Όπως είχε παρατηρήσει και ο Τζέσε Όουενς αργότερα, αν και έγινε γνωστός σε όλον τον πλανήτη ως ο αθλητής που ταπείνωσε τον Χίτλερ μέσα στην Γερμανία. Όπως δήλωσε «στη χώρα μου δεν με κάλεσα καν για να δώσω τα χέρια με τον πρόεδρο μας».

Ίσως η ενέργεια αυτή του Ρούζβελτ να οφειλόταν με μικροπολιτικούς λόγους, καθώς ο Όουενς είχε στρατευτεί στην υποστήριξη του υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών, Άλφ Λάντον στις προεδρικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1936.

Ο Τζέσε Όουενς ως καπνιστής, προσβλήθηκε από καρκίνο στους πνεύμονες και άφησε την τελευταία του πνοή στις 31 Μαρτίου 1980 στο Τούσον της Αριζόνα, σε ηλικία 66 ετών. Έμεινε στην ιστορία ως ο αθλητής πού κέρδισε την ναζιστική προπαγάνδα.

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Μωυσιάδης

Δείτε ακόμα...