15 χρόνια από το «φευγιό» του ιστορικού ηγέτη του ΚΚΕ Χαρίλαου Φλωράκη: Μια ζωή στην πρώτη γραμμή

Χαρίλαος Φλωράκης

Ολόκληρη η ζωή του Χαρίλαου Φλωράκη ταυτίζεται με την πορεία του ΚΚΕ, το οποίο υπηρέτησε επί 76 ολόκληρα χρόνια. Από 15χρονος ΟΚΝίτης μέχρι και Α’ Γραμματέας και Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του. Ταυτίζεται με τις μεγαλύτερες στιγμές του λαϊκού μας κινήματος: Με τον αγώνα του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, με την ηρωική πάλη του λαού κατά των Εγγλέζων και της ντόπιας αστικής κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου το Δεκέμβρη του 1944, με την ένδοξη δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) κατά της εγχώριας αστικής τάξης και των Αγγλοαμερικανών συμμάχων της. Ταυτίζεται με την ιστορία των διώξεων, των φυλακίσεων και των εκτελεστικών αποσπασμάτων που οδηγήθηκαν χιλιάδες παιδιά του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Μέλος της ΟΚΝΕ από το 1929, το 1933 μπαίνει στη Σχολή Τηλεγραφητών των ΤΤΤ (Τηλεγραφίας – Ταχυδρομείων – Τηλεφωνίας), παίρνοντας μέρος και στην ιστορική απεργία των «Τριατατικών». Στο σύλλογο των ΤΤΤ εκλέγεται γραμματέας και το 1934 προσλαμβάνεται ως τηλεγραφητής, οπότε και αρχίζει η περιπλάνηση «μεταθέσεων» από πόλη σε πόλη, εξαιτίας της συνδικαλιστικής του δράσης. Σε όποια πόλη κι αν βρεθεί, θα επιδιώξει και θα έχει σύνδεση με πυρήνες παράνομων κομμουνιστών.

Στις αρχές του Ιούνη του 1941 γίνεται μέλος του ΚΚΕ, τον Μάη του 1942 περνάει στην παρανομία και τον Δεκέμβρη του ίδιου έτους ανεβαίνει στο βουνό. Το 1943-1945 αναλαμβάνει, διαδοχικά, λοχαγός και ταγματάρχης του ΕΛΑΣ, παίρνει μέρος στον Δεκέμβρη του 1944 και τον Οκτώβρη του 1945 συλλαμβάνεται.

Τον Γενάρη του 1946 αμνηστεύεται από την κυβέρνηση Σοφούλη και τον Δεκέμβρη ανεβαίνει στο βουνό, στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Συμμετέχει σε δεκάδες μάχες, επικεφαλής στρατιωτικών ομάδων του ΔΣΕ. Ορίζεται στην αρχή αντισυνταγματάρχης και τον Νοέμβρη του ’48 συνταγματάρχης του Δημοκρατικού Στρατού, ενώ μετά τη μάχη του Καρπενησίου τον Γενάρη του ’49 γίνεται υποστράτηγος.

«Δε φοβηθήκατε το θάνατο;» τον ρωτούσαν. «Ασφαλώς και τον φοβηθήκαμε», απαντούσε. «Ποιος δε λογαριάζει τη ζωή του; Μόνο ο τρελός ή ο άδειος από συναισθήματα μπορεί να μην φοβηθεί το θάνατο. Αλλά εκείνο, που διακρίνει τον κομμουνιστή, είναι ότι βρίσκει τη δύναμη, όταν χρειαστεί, να θυσιάζει ό,τι πιο πολύτιμο έχει, ξεπερνώντας και το φόβο του θανάτου».

Την άνοιξη του 1949 αναδεικνύεται αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ και στη συνέχεια τακτικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Τον Σεπτέμβρη περνάει στην ΕΣΣΔ, όπου φοιτά και ολοκληρώνει τις σπουδές του στη Στρατιωτική Ακαδημία Φρούνζε.

Στις 5 του Απρίλη του 1954 επιστρέφει παράνομα στην Ελλάδα. Συλλαμβάνεται στις 27 του Ιούλη, ενώ τον Μάη του 1960 ξεκινά έπειτα από αρκετές αναβολές η μεγάλη δίκη του στο στρατοδικείο. Στη μεγάλη δίκη του 1960 ξαναζωντάνεψαν η ατρόμητη στάση κομμουνιστών – κατηγορουμένων προηγούμενων χρόνων, η σθεναρή υπεράσπιση του ΚΚΕ, της πατριωτικής – διεθνιστικής προσφοράς του και των αρχών του, που μετέτρεπαν τους κατηγορουμένους σε κατηγόρους.

Η απολογία στη δίκη με τις κατασκευασμένες κατηγορίες περί κατασκοπείας

Αντικρούοντας την κατηγορία της διενέργειας κατασκοπίας υπέρ ξένης δύναμης, μαζί με τους συγκατηγορουμένους του συντρόφους Ρούλα Κουκούλου, Κώστα Λουλέ, Αύρα Παρτσαλίδου και άλλους, ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης είπε στην απολογία του ανάμεσα σε άλλα:

«Βεβαίως τα Κομμουνιστικά Κόμματα έχουν σχέσεις μεταξύ τους. Μας συνδέουν κοινή ιδεολογία, κοινά ιδανικά, η φιλία και η συναδέλφωση των λαών μας, έχουμε κοινό αντίπαλο, τον ιμπεριαλισμό. Και μόνο αυτό επιβάλλει τη διεθνή αλληλεγγύη μας. Αλλά υπάρχουν και προβλήματα που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με γνώμονα τα κακώς νοούμενα συμφέροντα μιας χώρας. Παράδειγμα το Κυπριακό, στο οποίο οι Άγγλοι και οι Τούρκοι κομμουνιστές αντιτάχθηκαν στις απόψεις των κυβερνήσεων των χωρών τους. Η επίσημη Αγγλία και η Τουρκία τούς είπαν προδότες, αλλά στην πραγματικότητα η στάση τους ήταν και σωστή και εθνική. Να γιατί ο διεθνισμός μας δεν έρχεται σε αντίθεση με την αγάπη μας προς την πατρίδα και τα συμφέροντά της. Το 1957 μαζεύτηκαν στη Μόσχα αντιπρόσωποι 64 Κομμουνιστικών Κομμάτων και διακήρυξαν ότι βασικό καθήκον των κομμουνιστών είναι η υπεράσπιση της ειρήνης. Ποιος αμφισβητεί ότι αυτό είναι και εθνικό μας καθήκον;».

Στις 20 του Απρίλη 1966 αποφυλακίζεται με όρους. Συλλαμβάνεται και πάλι ανήμερα του απριλιανού πραξικοπήματος και εξορίζεται μέχρι και την άνοιξη του 1971.

Μετά τη διάσπαση του Κόμματος(1968) ο Χαρίλαος συμμετέχει και συμβάλλει αποφασιστικά στη μάχη για την επικράτηση των Αποφάσεων της 12ης Ολομέλειας. Τον Ιούνη του 1972, η 16η Ολομέλεια τον εκλέγει μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Στη 17η Ολομέλεια, τον Δεκέμβρη, εκλέγεται Α’ Γραμματέας της ΚΕ του Κόμματος και επανεκλέγεται στο 10ο Συνέδριο (1978), στο 11ο (1982) και στο 12ο (1987).

Στην “Ελεύθερη Πατρίδα”, εφημερίδα που εξέδιδε το ΚΚΕ στο εξωτερικό, στην έκδοση της 27ης Σεπτέμβρη 1973, το πρωτοσέλιδο είχε ομιλία του Χαρίλαου Φλωράκη στις 22 Σεπτέμβρη 1973 σε εργατική συγκέντρωση στη Στουτγάρδη.

“Οι αλλαγές σήμερα στην Ελλάδα σημαδεύουν δυο δρόμους: Το δρόμο της αδιάλλακτης πάλης για την ανατροπή της χούντας και την εξασφάλιση της κυριαρχίας του λαού και το δρόμο του συμβιβασμού στα πλαίσια του χουντικού συντάγματος. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας απορρίπτει πλήρως το δεύτερο δρόμο, γιατί είναι ο δρόμος προσαρμογής στα δεσμά της χούντας.”

Μετά την πτώση της Χούντας

Από τις πιο χαρακτηριστικές περιόδους, που αναδείχνεται η συμβολή του Χαρίλαου Φλωράκη, είναι η νομιμοποίηση του ΚΚΕ το 1974, ύστερα από 27 χρόνια παρανομίας και πολλά χρόνια απουσίας των Κομματικών Οργανώσεων από την Ελλάδα. Τότε ο Χαρίλαος Φλωράκης ηγήθηκε του ΚΚΕ, του Κόμματος που ήρθε στη νομιμότητα έχοντας στερηθεί τη φυσιολογική διαδοχικότητα δύο γενεών στην ανάπτυξή του. Τη μια, από τα δολοφονικά χτυπήματα του πολέμου και των κατοπινών διωγμών, την άλλη, λόγω της διάλυσης των Κομματικών Οργανώσεων.

«Πρέπει να αναπληρώσουμε αυτό το κενό γρήγορα», έλεγε συνεχώς το 1974, προσβλέποντας στην ανάπτυξη της ΚΝΕ, και έχοντας εμπιστοσύνη στη νεολαία.

Σε αυτές τις συνθήκες ο Χαρίλαος Φλωράκης συνέβαλε στη γρήγορη προσαρμογή του Κόμματος στις νέες συνθήκες και απαιτήσεις, στην ενότητα του παλιού με το καινούριο. Στην αξιοποίηση των έμπειρων στελεχών, αλλά και στην αποφασιστική προσπάθεια να διαμορφωθεί μια νέα γενιά στελεχών στο ΚΚΕ.

Επιβεβαίωσε, ότι η συμβολή ενός κορυφαίου στελέχους δεν κρίνεται μόνο από τη δική του προσφορά, αλλά κυρίως κρίνεται από την προσπάθειά του να ανεβαίνει η συλλογικότητα και η διαδοχή των γενεών.

Όταν άρχισε η αντεπανάσταση στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, στη διάρκειά της και μετά, τότε που ακόμη και επιφανείς ηγέτες πολλών Κομμουνιστικών Κομμάτων υποχώρησαν και αναδιπλώθηκαν, ο Χαρίλαος Φλωράκης αποτέλεσε μια από τις εξαιρέσεις του κανόνα. Έμεινε όρθιος, υπεράσπισε το ΚΚΕ, κόντρα σε εκείνους που μεθόδευαν τη διάλυση του ΚΚΕ στο όνομα της «ανανέωσης», που σήμαινε την προσαρμογή του ΚΚΕ στο σύστημα. Ο Χαρίλαος δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι ήταν δυνατό να γίνει και το παραμικρό θετικό σε τούτο τον τόπο, δίχως την ύπαρξη του ΚΚΕ.

«Ούτε εμείς, σύντροφοι, ούτε εσείς, ούτε κανένας άλλος έχει δικαίωμα να διαλύσει ένα κόμμα που δεν ίδρυσε. Το ΚΚΕ το ίδρυσε η πρωτοπορία του ελληνικού λαού. Η πρωτοπορία της εργατικής τάξης. Οι μπροστάρηδες του εργατικού κινήματος. Και από τότε – το 1918 – στηρίχτηκε και στηρίζεται πάνω σε αίμα, σε κόκαλα, σε κορμιά και σε ψυχές αγωνιστών. Όλοι αυτοί μας εξουσιοδότησαν να το διαλύσουμε;».

Αυτά έγραφε το καλοκαίρι του 1990 ο Χαρίλαος Φλωράκης, σχετικά με όσους επιχείρησαν τη διάλυση του ΚΚΕ – με μοχλό τον τότε ΣΥΝ – και συμπλήρωνε στις αρχές του 1992:

«Τι είναι αυτά που λέτε, σύντροφοι; Επειδή, δηλαδή, διαλύθηκε η Σοβιετική Ένωση, και σαν καθεστώς και σαν κρατική υπόσταση, εμείς οι υπόλοιποι κομμουνιστές θα πρέπει να αυτοκτονήσουμε; Αντί να μας ατσαλώσει το πισωγύρισμα, προτείνετε αβασάνιστα να ρίξουμε κι εμείς νερό στο μύλο του ιμπεριαλισμού – αλλάζοντας την ιδεολογία μας, την πολιτική μας, τα οράματά μας, την ιστορία μας, τη διεθνιστική αλληλεγγύη, την επαναστατικότητά μας, ακόμη και τ’ όνομά μας;…».

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι στο αποχαιρετιστήριο που συνέταξε το Σεπτέμβρη του 1994 και παρέδωσε στην ηγεσία του Κόμματος, δεν αναφέρεται γενικά στο ΚΚΕ, δεν αφήνει το «βιος του» γενικά στο ΚΚΕ, αλλά έγραψε: «Ο,τι βιός είχα το έχω δώσει στο Κόμμα – στο Κόμμα, στο ΚΚΕ με τα γνωστά σύμβολά του, τη Μαρξιστική – Λενινιστική ιδεολογία του, το πρόγραμμά του και τις αρχές του».

Ο Χαρίλαος Φλωράκης υπερασπίστηκε την προσφορά του σοσιαλιστικού συστήματος, ιδιαίτερα της Σοβιετικής Ένωσης, στα κοινωνικά δικαιώματα των λαών, στην ειρήνη, στην πάλη για έναν κόσμο απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Γνώρισε από κοντά τη φροντίδα τους ως πολιτικός πρόσφυγας, αλλά και τη διεθνιστική συνεισφορά τους στα επαναστατικά και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα των λαών.

Είχε βαθύτατη πεποίθηση ότι ο σοσιαλισμός θα έρθει ό,τι και να γίνει, ότι είναι το μέλλον της ανθρωπότητας, γιατί, όπως έλεγε, «ο καπιταλισμός οξύνει και δεν μπορεί να λύσει τα λαϊκά προβλήματα».

«Σύντροφοι, αν υπάρχει κάποιος ανάμεσά σας, που να βιάζεται περισσότερο από όλους τους άλλους να δει το σοσιαλισμό στον τόπο μας, σίγουρα αυτός είμαι εγώ. Πάλεψα 75 χρόνια για το σοσιαλισμό και τώρα που φεύγω, φυσικό και ανθρώπινο είναι να λαχταρώ να τον δω, προτού κλείσω τα μάτια – ενώ όλοι εσείς είστε κατά πολύ νεότεροι και έχετε βάσιμες ελπίδες να τον δείτε. Παρά ταύτα, ούτε τρομαγμένος είμαι, ούτε απελπισμένος. Θα φύγω με τη βεβαιότητα ότι ο σοσιαλισμός – όσες αναποδιές και όσα πισωγυρίσματα κι αν υπάρξουν – τελικά θα φτάσει. Έτσι προχωρούν οι λαοί, έτσι βαδίζει η Ιστορία. Καμία αυτοκρατορία, καμία αντίδραση και καμία αντεπανάσταση δεν υπήρξε αιώνια. Γιατί οι μπροστάρηδες των λαών και των εποχών – όπως είμαστε και οι κομμουνιστές – ποτέ δε σταύρωσαν, όσο βαριά κι αν ήταν η ήττα, τα χέρια. Πάντα έβρισκαν τρόπους να ξαναβάζουν μπροστά τις τροχαλίες της Ιστορίας. Άλλωστε, σύντροφοι, τίποτε δεν πάει χαμένο. Και μη σας πιάνει πανικός ότι όλα χάθηκαν με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Όσα κι αν ξηλώσει η αντεπανάσταση, κάτι θα μείνει. Κι αυτό που θα μείνει είναι το προζύμι, η μαγιά, για ένα νέο – για πολλά νέα και δυναμικότερα ξεκινήματα…» (Ιδιόχειρες σημειώσεις του Χαρίλαου Φλωράκη. Από το βιβλίο «Χαρίλαος Φλωράκης – Ο Λαϊκός Ηγέτης» Β` τόμος, σελ. 686).

Σημαντική στιγμή στην πολύχρονη πορεία του, η απονομή του βραβείου Λένιν το Σεπτέμβρη του 1984 από την Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και η βράβευσή του με το Παράσημο Φιλίας των Λαών από την Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία.

Όλα τα χρόνια που ακολούθησαν, ο Χαρίλαος Φλωράκης συνέχισε να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Με το κύρος που διέθετε στην ελληνική κοινωνία και την πείρα του, με το πείσμα του και τον σοφό του λόγο, παρέμεινε πάντοτε στήριγμα για ολόκληρο το Κόμμα και σε κάθε του επιλογή.

Ομιλία του Χ. Φλωράκη για τα 80 χρόνια απ’ την ίδρυση του ΚΚΕ

Στην ομιλία του στην εναρκτήρια πανηγυρική εκδήλωση για τα 80χρονα του ΚΚΕ το 1998 έλεγε:

«Πολλοί αναρωτιούνται: Πού οφείλεται αυτό το κουράγιο και αυτή η αντοχή την οποία δείχνει; Το ΚΚΕ άντεξε και αντέχει γιατί εκφράζει τα συμφέροντα των εργαζομένων, γιατί εκφράζει τους πόθους και τις ελπίδες τους για μια άσπρη μέρα, για μια δίκαιη κοινωνία.

Αντέχει γιατί στην ιστορία της Ελλάδας και του ελληνικού λαού το ΚΚΕ είναι ένα Κόμμα τελείως διαφορετικό απ’ όλα τα άλλα πολιτικά κόμματα της χώρας μας.

Το ΚΚΕ δεν είναι απλώς ένα κοινοβουλευτικό κόμμα, όπως τα άλλα που υπηρετούν και υπερασπίζονται το αστικό καθεστώς.

Το ΚΚΕ είναι το επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης και όλων των εργαζομένων της χώρας μας που στοχεύει πολύ μακριά. Στοχεύει σε μία κοινωνία σοσιαλιστική και τελικά σε μια αταξική κομμουνιστική κοινωνία.

Ταυτόχρονα, το Κομμουνιστικό Κόμμα πρωτοστατεί στους αγώνες των εργαζομένων για τα ζωτικά τους συμφέροντα και γενικά είναι ένα γνήσιο πατριωτικό κόμμα. Αυτά τα βεβαιώνει η 80χρονη ιστορία του και οι αμέτρητες θυσίες του.

Και μέσα από τον αγώνα αυτό και τις εμπειρίες που φέρνει, οι εργάτες, οι φτωχοί αγρότες, οι επαγγελματίες, οι υπάλληλοι και η προοδευτική διανόηση πείθονται πως η ριζική λύση είναι ο σοσιαλισμός, που είναι και ο στρατηγικός στόχος του ΚΚΕ.

Κανένα αστικό κόμμα, αλλά και όλα μαζί τα αστικά κόμματα, δεν έχουν μια παρόμοια συνεχή πορεία και δράση. Πόσα κόμματα δε γεννήθηκαν από το 1918 μέχρι σήμερα; Υπάρχει κανένα; Όλα διαλύθηκαν. Δεν έχουν δώσει και ούτε μπορεί να δώσουν τόσο πολλές και μεγάλες θυσίες για μια καλύτερη ζωή του εργαζόμενου λαού…»


Στις 22 Μάη 2005 έφυγε από τη ζωή ο Χαρίλαος Φλωράκης. Χιλιάδες σύντροφοι από όλη την Ελλάδα μετέτρεψαν την κηδεία του σε µια μεγάλη κατακόκκινη συγκέντρωση.

Ένα χρόνο αργότερα (Ιούνης 2006) το ΚΚΕ δημιούργησε το Επιμορφωτικό Κέντρο Χαρίλαος Φλωράκης στο σπίτι όπου έζησε ο κουμουνιστής ηγέτης. Το Κέντρο δημιουργήθηκε µε στόχο την έρευνα και τη μελέτη της Ιστορίας του ΚΚΕ, του εργατικού και λαϊκού κινήματος, του Διεθνούς Κομουνιστικού Κινήματος και σημαντικών σταθμών της σύγχρονης Ιστορίας.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...