«Πράσινο φως» και από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής Γερουσίας (όπως έχει ήδη συμβεί και με την αντίστοιχη Επιτροπή της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων) έλαβε το νομοσχέδιο με τον τίτλο «Eastern Mediterranean Gateway Act», ως βήμα περαιτέρω υλοποίησης του «Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act», που το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε το 2019, διαμηνύοντας την αποφασιστικότητά τους «να αμυνθούν εναντίον κακόβουλων επιρροών στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή» (όπου ως «κακόβουλες επιρροές» περιγράφονται καταρχήν Πεκίνο και Μόσχα).
Και μπορεί η κυβέρνηση να έσπευσε διά στόματος (υπουργού Ενέργειας και Περιβάλλοντος) Σταύρου Παπασταύρου να μιλήσει για «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στη στρατηγική σημασία που διαδραματίζει η Ανατολική Μεσόγειος» ως χώρος …«σταθερότητας, ενεργειακής ασφάλειας και ευημερίας», η αλήθεια όμως είναι εντελώς διαφορετική: Η εμπειρία της γύρω περιοχής (από αυτή των «αιματοβαμμένων» Βαλκανίων μέχρι τις όλο και περισσότερες ισοπεδωμένες περιοχές χωρών της Μέσης Ανατολής, βεβαιώνει ότι η «σταθερότητα» που εγγυώνται οι εκπρόσωποι των μονοπωλίων, ισοδυναμεί μόνο με σχέδια πολύπλευρα επικίνδυνα για τους λαούς.
Καθόλου τυχαία, το νέο νομοσχέδιο προβλέπει όχι απλά ότι η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί κρίσιμο κόμβο που μπορεί να ενώσει Ευρώπη – Ασία – Αφρική, αλλά και την ανάγκη οι ΗΠΑ να στηρίξουν τη διασφάλιση ενεργειακών υποδομών και υποδομών μεταφορών, πρωτοβουλιών διασυνδεσιμότητας και άλλες μορφές περιφερειακής ολοκλήρωσης, περιλαμβανομένων και αμυντικών συνεργασιών.
Επαναλαμβάνεται ρητά το αυξημένο «βάρος» της Ανατολικής Μεσογείου ως στρατηγικού κόμβου για τον υπό διαμόρφωση Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας Μέσης Ανατολής (India Middle East Corridor – IMEC) και διευκρινίζεται στοχευμένα ότι αυτό δεν αφορά σύναψη και επέκταση επενδυτικών συνεργασιών ή / και σχημάτων, αλλά και συμμαχιών για τη στρατιωτική υπεράσπιση των επενδύσεων αυτών – την ανάγκη άλλωστε για αυτό μαρτυρά ο νέος πόλεμος που ξέσπασε τον Φλεβάρη στην περιοχή, όπου επανειλημμένα έγιναν στόχοι ενεργειακές υποδομές τεράστιου βεληνεκούς για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Επιπλέον, καθόλου τυχαία, στο νέο νομοσχέδιο επανέρχεται ρητά η ειδική αξία που έχει το κέντρο ασφάλειας CYCLOPS («Cyprus Center for Land, Open-seas and Port Security»), που ΗΠΑ – Κύπρος εγκαινίασαν το 2022, για την παροχή εκπαίδευσης σε τομείς όπως οι τελωνειακοί έλεγχοι και έλεγχοι εξαγωγών, λιμενικής και θαλάσσιας ασφάλειας, διαχείρισης ΧΒΡΠ-Ε (χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών, πυρηνικών και εκρηκτικών) υλικών, κυβερνοασφάλειας.
Το 2024 οι τομείς δράσης του Κέντρου επεκτάθηκαν, ενώ πλέον λέγεται «πρότυπο Εκπαιδευτικό Κέντρο» που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα της ανάγκης για παροχή εξειδικευμένων εκπαιδεύσεων στους τομείς της αντιμετώπισης της «τρομοκρατίας», της παράνομης διασποράς όπλων μαζικής καταστροφής, με ειδίκευση και σε ζητήματα «μη διάδοσης πυρηνικών όπλων», με «εξειδίκευση για το υπόλοιπο της περιοχής»…
Τρόποι να λυθούν «γεωπολιτικές εντάσεις»
Την ολοένα και πιο κρίσιμη αξία που αποκτά η Ανατολική Μεσόγειος για την υλοποίηση του αμερικανοΝΑΤΟικού σχεδιασμού απέναντι σε Κίνα και Ρωσία επιβεβαίωσε άλλωστε, ελάχιστες μέρες πριν, η ίδρυση του East Med Energy Center (EMEC – Ενεργειακό Κέντρο Ανατολικής Μεσογείου), στο Χιούστον των ΗΠΑ, παρουσία κυβερνητικών στελεχών από ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδα, Κύπρο. Ως αντικείμενο του EMEC ξεκαθαρίστηκε επίσης η προστασία κρίσιμων υποδομών, πέρα από την ανάπτυξη υπεράκτιων κοιτασμάτων, περιφερειακών υποδομών, διασυνδέσεων, έρευνας κ.τ.λ.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας έσπευσε να διευκρινίσει ότι η ίδρυση του EMEC αντανακλά πως «η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση βασικών ενεργειακών εταιρικών σχέσεων που (…) διευρύνουν τις ευκαιρίες για την ενεργειακή ηγεσία των ΗΠΑ», σε μια εποχή που οι ΗΠΑ, ως «ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου καθώς και ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο», είναι έτοιμες να υπερδιπλασιάσουν τις εξαγωγές LNG τα επόμενα χρόνια, «παρέχοντας ευημερία στο εσωτερικό και ασφάλεια στο εξωτερικό»…
Θυμίζουμε ότι διαψεύδοντας πανηγυρικά αστικά επιτελεία (και) στη χώρα μας που εμφάνισαν την Τουρκία ως τον «μεγάλο χαμένο της εξίσωσης», ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, απαντώντας σε ερώτηση για «εμπόδια που θέτει η Τουρκία» σε έργα όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ξεκαθάρισε: «Οι ΗΠΑ επιθυμούν απολύτως να δουν την ανάπτυξη περισσότερων ενεργειακών υποδομών σε όλο τον κόσμο, και ιδίως μεταξύ φίλων και συμμάχων μας» και επιθυμούν «μια φιλική διευθέτηση»…
Αντίστοιχες συστάσεις διατύπωσαν και συνεργάτες του πανεπιστημίου Rice του Χιούστον – ακαδημαϊκού εταίρου στη συγκρότηση του EMEC – όπως ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μπέικερ του πανεπιστημίου Rice και πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Ντέιβιντ Σάτερφιλντ (2019-2022), τονίζοντας ότι οι τεράστιες δυνατότητες που έχει η Ανατολική Μεσόγειος, «όχι μόνο για ανάπτυξη» αλλά και «για συντονισμό της ανάπτυξης», είναι κάτι πολύ θετικό «για την περιοχή και από γεωπολιτική άποψη. Παρέχει μια σταθεροποίηση που βασίζεται στη ρεαλιστική και ολοκληρωμένη ανάπτυξη και κατανομή των ενεργειακών πόρων».
Ο ίδιος ο Ράις είχε εξηγήσει εξάλλου στην εκδήλωση συγκρότησης του EMEC ότι οι μπίζνες μπορούν να επιδράσουν καταλυτικά στη διευθέτηση διμερών ή πολυμερών διαφορών, «φωτογραφίζοντας» και τα παζάρια σε Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό κ.τ.λ.
«Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το εμπόριο για να καταστείλουμε και να ξεπεράσουμε τις συγκρούσεις – αυτός είναι ο τρόπος για να φέρουμε κοντά τα έθνη σε γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ των χωρών», όπως είπε, συμπληρώνοντας: «Το να σκέφτεται κανείς με τη λογική του “μηδενικού αθροίσματος”, οδηγεί στο να βρίσκει (μόνο) ότι υπάρχει ένας νικητής και ένας ηττημένος, (ενώ) και οι δύο πλευρές θέλουν να είναι ο νικητής (…) Ισως πιο αντικειμενικά, (ότι) και οι δύο πλευρές χάνουν, αλλά η μία χάνει περισσότερα από την άλλη.
Οι μπίζνες δεν σταματούν, ούτε και με βόμβες
Στο εμπόριο, είναι εντελώς διαφορετικό και το εμπόριο είναι εθελοντική ανταλλαγή. Συμβαίνει μόνο όταν υπάρχουν νικητές και από τις δύο πλευρές. Ετσι, όταν χτίζεις, αναπτύσσεις Ενέργεια και χτίζεις υποδομές διανομής Ενέργειας, φέρνεις χώρες, φέρνεις τους ανθρώπους κοντά (…)».
Ενδεικτικό είναι δε ότι, ενώ στη Μέση Ανατολή προχωρούσε «συμφωνία ειρήνης», το Ισραήλ συνέχιζε να βομβαρδίζει περιοχές του Λιβάνου και κατοχικά στρατεύματα με εποίκους τους συνέχιζαν να σκορπούν τρόμο και θάνατο σε Γάζα και Δυτική Οχθη, στο Χιούστον των ΗΠΑ, τις ίδιες μέρες, συζήτησαν υπουργοί των μελών του Eastern Mediterranean Gas Forum (Φόρουμ για το Αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο), που συγκρότησαν τον Γενάρη του 2019 Αίγυπτος, Ισραήλ, Ιορδανία, Ιταλία, Ελλάδα, Κύπρος και Παλαιστίνη.
Η δίψα των μονοπωλίων για κέρδη δεν σταματά ποτέ. Οσο κι αν αυτά είναι βουτηγμένα στο αθώο αίμα χιλιάδων, όσο ξετσίπωτα κι αν εκείνοι που υπογράφουν νέα συμβόλαια, ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν λαϊκά συμφέροντα…
Αναδημοσιεύεται από το 4σέλιδο «Διεθνή και Οικονομία» του «Ριζοσπάστη», 19/11/2026
