Η μάχη στο «Κάστρο του Υμηττού»: Μια από τις πιο λαμπρές σελίδες του αγώνα του λαού της Αθήνας κατά των κατακτητών και των ντόπιων συνεργατών τους.
28 Απρίλη 1944
Τρεις ΕΠΟΝίτες του ΕΛΑΣ της Αθήνας, ο διμοιρίτης Δημήτρης Αυγέρης και οι μαχητές Κώστας Φολτόπουλος και Θάνος Κιοκμενίδης, αντιμετώπισαν παλικαρίσια 7 ολόκληρες ώρες με τα ατομικά τους όπλα, σ’ ένα σπιτάκι της συνοικίας του Υμηττού, 200 χιτλερικούς και ταγματασφαλίτες και, αφού τους προξένησαν μεγάλες απώλειες, έπεσαν και οι τρεις στο πεδίο της τιμής.
Ο ελληνικός λαός έστησε ψηλά στην ψυχή του τους τρεις ήρωες. Το σπίτι που λάμπρυναν με τη δόξα τους και οι τρεις ΕΠΟΝίτες το αποκάλεσε «Κάστρο του Υμηττού». Στους μισογκρεμισμένους τοίχους του σπιτιού γράφτηκαν συνθήματα, στα οποία οι Αθηναίοι εκφράζανε το θαυμασμό και την ευγνωμοσύνη τους προς τους υπερασπιστές του:
«Διαβάτη που περνάς από το σπίτι των τριών ηρώων του Υμηττού γονάτισε, σφίξε τη γροθιά σου και ορκίσου εκδίκηση». «Εδώ μέσα έπεσαν ηρωικά οι Δ. Αυγέρης, Κ. Φολτόπουλος, Θ. Κιοκμενίδης: ΕΠΟΝ». «Τιμή και δόξα στους ήρωες: ΕΛΑΣ – ΕΠΟΝ».
Τέλος η Διοίκηση του Α’ Σώματος Στρατού του ΕΛΑΣ, σε ημερήσια διαταγή της έγραφε:
«…Ούτω ο διμοιρίτης Αυγέρης Δημήτριος και οι μαχηταί Φολτόπουλος Κωνσταντίνος και Κιοκμενίδης Αθανάσιος την 28.4.44 εκεί εις τον οικίσκον του Υμηττού έστησαν λαμπρόν Ηρώον Δόξης… Το ολοκαύτωμα των αξίων και υπέροχων αυτών μαχητών του ΕΛΑΣ των Αθηνών, πυρσός πατριωτισμού, πυρπολεί τα ψυχάς μας τας ημέρας αυτάς… Αιωνία η μνήμη των τριών ανδρείων…».
Η μάχη των τριών ηρωικών ΕΠΟΝιτών έγινε την αμέσως επόμενη μέρα της μεγάλης διαδήλωσης του αθηναϊκού λαού κατά της τρομοκρατίας και της επιστράτευσης. Στις 27 Απρίλη, εξάλλου, πραγματοποιήθηκε η πρώτη παλλαϊκή απεργία. Η απεργία εκείνη συνέβαλε στο σπάσιμο της τρομοκρατίας και ματαίωσε την καινούρια προσπάθεια των κατακτητών για μαζική επιστράτευση για τα «τάγματα εργασίας».
Οδός Αγραίων, αριθμός 47: ΑΘΑΝΑΤΟΙ!
Παρασκευή 28 Απρίλη του 1944:
Διακόσιοι Γερμανοί συνοδευόμενοι από
ένα τάγμα γερμανοτσολιάδων στήνουν
μπλόκο γύρω από το μικρό σπιτάκι της
οδού Αγραίων 47 στον Υμηττό, έχοντας
πληροφορίες ότι εκεί ο εφεδρικός ΕΛΑΣ
φυλάσσει οπλισμό.
Μέσα στο σπίτι
βρίσκονται τρία παλικάρια ΕΠΟΝίτες,
που έμελλε να δώσουν ένα μάθημα εναντίον
των κατακτητών και των Ελλήνων συνεργατών
τους, μετατρέποντας με τον ηρωισμό τους
το ταπεινό εκείνο σπιτάκι σε άπαρτο
κάστρο λευτεριάς και θυσίας.
Οι
Γερμανοί και οι προδότες συνεργάτες
τους ζητάνε από τα τρία παλικάρια να
παραδοθούν. Οι μαχητές ΕΠΟΝίτες απαντούν
με τα όπλα. Η μάχη μαίνεται για ώρες. Ο
αγώνας είναι άνισος. Τρία αμούστακα
παιδιά απέναντι σε εκατοντάδες πάνοπλους
εκπαιδευμένους στρατιώτες. Το «κάστρο»
δεν πέφτει. Οι Γερμανοί λυσσασμένοι
καλούν ενισχύσεις. Ένα κανόνι στήνεται
και αρχίζει να βάζει στους τοίχους του
σπιτιού.
Ο Κώστας Φολτόπουλος πέφτει πρώτος και λίγο αργότερα ξεψυχάει και ο Θάνος Κιοκμενίδης. Μένει ζωντανός ο Δημήτρης Αυγέρης να πολεμάει και για τους δυο χαμένους συντρόφους του. Τον γεμίζουν θάρρος τα ιδανικά της ΕΠΟΝ κι ο πόθος για τη λευτεριά. Οι ώρες περνούν και τα πυρομαχικά του τελειώνουν. Οι φασίστες συνεχίζουν να βάζουν με λύσσα με όλον τον οπλισμό τους. Ο Δημήτρης Αυγέρης τραυματίζεται βαριά, όμως δεν παραδίνεται. Αφήνει την τελευταία του πνοή βροντοφωνάζοντας «Σας νικήσαμε τέρατα! Ζήτω η Ελλάδα!».
Για λίγες στιγμές τα πάντα
τα σκεπάζει η σιωπή. Το σπιτάκι-κάστρο
είναι κατατρυπημένο από τα βόλια του
φασισμού. Το ίδιο και τα κορμιά των τριών
ηρώων. Οι Γερμανοί εξουθενωμένοι από
τη σκληρή μάχη μπαίνουν στο σπίτι και
βλέπουν πως τόσες ώρες είχαν απέναντί
τους τρία παιδιά. Ο Γερμανός διοικητής
στέκεται προσοχή. Οι στρατιώτες του
αποχωρούν, νικημένοι, με το κεφάλι
σκυμμένο από ντροπή.
Μόλις πέφτει το
σκοτάδι ένας άλλος ΕΠΟΝίτης αψηφώντας
τον κίνδυνο θα γράψει στον τοίχο του
ηρωικού σπιτιού: «ΔΙΑΒΑΤΗ ΠΟΥ ΠΕΡΝΑΣ
ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΗΡΩΩΝ ΤΟΥ ΥΜΗΤΤΟΥ,
ΓΟΝΑΤΙΣΕ, ΣΦΙΞΕ ΤΗ ΓΡΟΘΙΑ ΣΟΥ ΚΙ ΟΡΚΙΣΟΥ
ΕΚΔΙΚΗΣΗ. ΕΠΟΝ»
Το «Κάστρο του Υμηττού», όπως
το βάφτισε ο λαός μας, αποτελεί μια από
τις πιο λαμπρές σελίδες της ένδοξης
ιστορίας της Εθνικής μας Αντίστασης.
Την έγραψαν με το αίμα τους οι τρεις
ήρωες ΕΠΟΝίτες κι έμεινε να συντροφεύει
τις επόμενες γενιές θυμίζοντας ότι στο
βωμό της λευτεριάς και των πιο αγνών
ιδανικών κάποιοι άνθρωποι δεν δίστασαν
κάποτε να θυσιάσουν τη ζωή τους.
Με
αυτούς τους στίχους κατέγραψε η ποιήτρια
της Εθνικής μας Αντίστασης Σοφία
Μαυροειδή – Παπαδάκη, δέκα μόλις μέρες
μετά τη θυσία τους, τη νίκη των τριών
νεολαίων της ΕΠΟΝ ενάντια στους φασίστες
κατακτητές και τους ντόπιους
προδότες-συνεργάτες τους:
ΣΑΝ ΘΡΥΛΟΣ
Κάστρο δεν ήταν, ένα σπίτι απλό βαμμένο απ’ τα συνθήματα του αγώνα σαν όλα τ’ άλλα εκεί στον Υμηττό. Μα τ’ όρισε η τύχη προμαχώνα. Κάστρο δεν ήταν, μ’ άντεξε σαν Κάστρο. Ολάκερη μια μέρα και βωμός υψώθηκε κι ολόκληρο σαν άστρο στην αίγλη του το πήρεν ο ουρανός Τρία παιδιά, τρεις νέοι, τρεις επονίτες ήταν οι μόνοι άξιοι του φρουροί και γύρω ένα φουσάτο γκεσταμπίδες, τσολιάδες, καστροπάρτες Γερμανοί. Κι όταν το γέρμα του ήλιου οι αντρειωμένοι σιγήσαν πια κι αυτοί, χωρίς πνοή προχώρησαν αργά, δειλά, σκιαγμένοι οι πολιορκητές μες στη σιγή. Σωρό τα πτώματα έλεγαν θα βρούνε και βρήκαν μόνον τρία νεκρά παιδιά. Κατάπληκτοι τα βλέπουν κι απορούνε πούθε έβγαινε μια τέτοια λεβεντιά. Πούθε έβγαινε; Απ’ τα Νιάτα απ’ τη θυσία, τάχεν η ΕΠΟΝ γεννήσει η ηρωική να ξαναγράψουν μια παλιά ιστορία σε νέα σελίδα ακόμα πιο λαμπρή. Στο Κούγκι τώρα και στ’ Αρκάδι, το σπίτι – Κάστρο στέκεται ιερό. Κι οι τρεις λεβέντες λάμπουν κάθε βράδυ τρίδυμα αστέρια εκεί στον Υμηττό.
