Στις 3 Νοέμβρη, η αμερικανική «δεξαμενή σκέψης» «Αρκτικό Ινστιτούτο» δημοσίευσε ανάλυση με τίτλο «Μην ξεχνάτε την άλλη πλευρά της Αρκτικής: Μια αυξανόμενη πρόκληση ασφάλειας στη Βερίγγειο Θάλασσα».
Σημειώνοντας ότι «τους τελευταίους μήνες, η Γροιλανδία βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής για την Αρκτική» αλλά «στην άλλη πλευρά της Αρκτικής, η περιοχή της Βερίγγειου Θάλασσας (σ.σ. που χωρίζει την αμερικανική πολιτεία της Αλάσκας από τη ρωσική Απω Ανατολή) αποτελεί ένα ακόμη γεωπολιτικό κομβικό σημείο, όπου διασταυρώνεται η ασφάλεια της περιοχής του Βόρειου Ειρηνικού με την άμυνα της Βόρειας Αμερικής», προσθέτοντας ότι «η Βερίγγειος Θάλασσα αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο από την προβολή ισχύος της Ρωσίας, τις περιφερειακές φιλοδοξίες της Κίνας και την αυξανόμενη διμερή στρατιωτική σηματοδότηση που τώρα εκτείνεται στην Αλάσκα, τις Αλεούτιες Νήσους και τον Βερίγγειο Πορθμό».
Οι Αλεούτιες Νήσοι αποτελούνται από 14 μεγάλα και 55 μικρότερα ηφαιστειακά νησιά που εκτείνονται μεταξύ Βερίγγειου Θάλασσας και Βόρειου Ειρηνικού, ανάμεσα στην Αλάσκα και τη ρωσική χερσόνησο Καμτσάτκα.
Μεταξύ άλλων η ανάλυση διαπίστωνε ότι «οι κοινές κινεζο-ρωσικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των έργων αξιοποίησης πόρων αλλά και των στρατιωτικών δραστηριοτήτων, προσθέτουν πολυπλοκότητα», αναφέροντας ότι διμερείς στρατιωτικές περιπολίες και ασκήσεις στα όρια της Αρκτικής του Ειρηνικού γίνονται πάνω από μια δεκαετία και μιλώντας για «κοινές επιδείξεις παρουσίας και στρατιωτικής σηματοδότησης» που «αυξάνουν την περιφερειακή ένταση».
Ετσι, το Ινστιτούτο εκτιμούσε ότι σύντομα «οι δύο χώρες πιθανότατα θα επιδιώξουν να διεξάγουν κοινή στρατιωτική άσκηση στον Αρκτικό Ειρηνικό στο εγγύς μέλλον, ιδίως στη Βερίγγειο Θάλασσα και στη Θάλασσα Τσούκτσι (σ.σ. τμήμα της περιοχής που είναι πλωτό λιγότερο από 6 μήνες τον χρόνο)» και ξεχώριζε ως κύριο μειονέκτημα των ΗΠΑ τις περιορισμένες «αμερικανικές δυνατότητες σε πολικά παγοθραυστικά…».
Προέχει η ανακαίνιση στρατιωτικών υποδομών
Παρέθετε δε έναν σωρό συγκεκριμένες συστάσεις στα στρατιωτικά επιτελεία των ΗΠΑ, για άμεση ανακαίνιση και αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών που είτε είχαν κλείσει είτε είχαν «αδυνατίσει», όπως η ναυτική εγκατάσταση στο νησί Αντακ και ο αεροπορικός σταθμός Εαρεκσον στη Σέμια, στις Αλεούτιες.
Εφιστούσε ακόμα την προσοχή στην ανάγκη να αυξηθούν δραστικά οι επενδύσεις σε τεχνολογία και δυνατότητες ειδικά για τις περιοχές των Πόλων, καθώς αυτές «αυξάνουν τη συνολική επίγνωση του τομέα για την ανίχνευση, την παρακολούθηση και την τηλεπισκόπηση απειλών σε όλους τους τομείς». Γι’ αυτό και απαιτούνται – συνέχιζε – «μη επανδρωμένες πλατφόρμες και αυτόνομα συστήματα ειδικά για τους πόλους (κυρίως UAV και UUV), καθώς προσφέρουν έναν οικονομικά αποδοτικό τρόπο επέκτασης των επιχειρήσεων πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης».
Μνημόνια συνεργασίας για «κινδύνους που αφθονούν»
Επιπλέον, ιεραρχούσε την ανάγκη στοχευμένης συνεργασίας μεταξύ των ΗΠΑ και των μελών της QUAD (Ινδία, Αυστραλία, Ιαπωνία), αλλά και με Καναδά και Νότια Κορέα. «Αδυναμίες στη στάση των ΗΠΑ πρέπει να διορθωθούν», υπογράμμιζαν οι συντάκτες της ανάλυσης, καθώς «οι κίνδυνοι αφθονούν…».
Στο περιθώριο της Συνόδου των ΥΠΕΞ του G20 που έγινε την περασμένη βδομάδα, στην Ατλάντα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, συναντήθηκε με τους ομολόγους του από Ιαπωνία και Νότια Κορέα, επιβεβαιώνοντας ότι η Ουάσιγκτον – παρά τα «σύννεφα» που επισκιάζουν κατά καιρούς τη σχέση της με τους δύο στενούς της συμμάχους – αξιολογεί τη συνεργασία μαζί τους και με βάση τον συσχετισμό δύναμης στον Βόρειο Ειρηνικό: Εκεί όπου η Αρκτική Ζώνη αποκαλύπτει όλο και περισσότερο τη γεωστρατηγική της αξία, λόγω και της διαρκούς τήξης των πάγων.
Μαζί με τον Ρούμπιο, ο Ιάπωνας ΥΠΕΞ Μοτέγκι Τοσιμίτσου και Νοτιοκορεάτης Τσο Χιουν συνυπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας για την Τριμερή Εταιρική Συνεργασία στον Αρκτικό Ειρηνικό. Οι λιγοστές πληροφορίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα αναφέρουν ότι θα συσταθεί τριμερής Ομάδα Εργασίας Αρκτικής – Ειρηνικού με βασικότερους τομείς πιθανούς συνεργασίας τη «θαλάσσια ασφάλεια», την «αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» αλλά και την «οικονομική εταιρική σχέση».
Από την πλευρά του, το Τόκιο διαμήνυσε ότι οι τρεις χώρες θα επιδιώξουν «να εμβαθύνουν την κατανόησή τους σχετικά με τις πιθανές θαλάσσιες δραστηριότητες και να ανταλλάξουν πληροφορίες σχετικά με οικονομικές ευκαιρίες». Η δε Σεούλ ανέφερε πολύ πιο φειδωλά ότι «η συνεργασία θα αναπτυχθεί μέσω μιας νέας ομάδας εργασίας».
Η προσπάθεια των ΗΠΑ να στερεώσουν την τριμερή συνεργασία στον Αρκτικό εκτιμάται πάντως ότι ίσως δεν κυλήσει όσο εύκολα θα περίμενε έως τώρα η Ουάσιγκτον, καθώς και οι δύο εταίροι της αναγνωρίζουν ότι παραμένουν σημαντικά πλεονεκτήματα στην οικονομική συνεργασία που διατηρούν με τη Ρωσία, παρά τις αντιθέσεις τους μαζί της.
Για παράδειγμα, πρόσφατα εταιρεία κορεατικών συμφερόντων ολοκλήρωσε για πρώτη φορά εμπορικό ταξίδι προς την Ευρώπη, μετ’ επιστροφής, μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού. Το πλοίο «Panstar Arco» αναχώρησε από το Μπουσάν στις 22 Αυγούστου και μετά από 50 μέρες επέστρεψε πίσω, έχοντας κιόλας κάνει στάσεις στο Φέλιξστοου της Βρετανίας, στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας και το Γκντανσκ της Πολωνίας. «Το ταξίδι ήταν μέρος της φιλοδοξίας της Σεούλ να αναπτύξει τακτικές υπηρεσίες αρκτικής ναυτιλίας έως το 2030 και να καθιερώσει το Μπουσάν ως σημαντικό ναυτιλιακό κόμβο», μετέδιδαν ασιατικά ΜΜΕ.
Συμπλήρωναν παράλληλα ότι «οι αρχές της Νότιας Κορέας συμβουλεύτηκαν τη Μόσχα πριν από το ταξίδι, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής βοήθειας σε περίπτωση που το πλοίο αντιμετώπιζε δυσκολίες σε νερά καλυμμένα με πάγο». Αλλωστε «η διαδρομή εκτείνεται κατά μήκος των ακτών της Αρκτικής της Ρωσίας, καθιστώντας τη ρωσική συνεργασία σημαντική για τις εμπορικές δραστηριότητες…».
Πηγή: Ριζοσπάστης
