Σαν Σήμερα 26/10 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 26/10

1185

Ξεσπά η εξέγερση του Ασέν και Πέτρου, η οποία θα τερματιστεί με τη δημιουργία της Β΄ Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας.

1341

Ο Ιωάννης ΣΤ´ Καντακουζηνός ανακηρύσσεται στο Διδυμότειχο Βυζαντινός αυτοκράτορας, γεγονός που οδηγεί στην έναρξη του Βυζαντινού εμφύλιου πολέμου (1341-1347).

Ο Ιωάννης ΣΤ´ Καντακουζηνός
Ο Ιωάννης ΣΤ´ Καντακουζηνός

1640

Υπογράφεται συνθήκη με την οποία αποκαθίσταται η ειρήνη μεταξύ της Σκωτίας και του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας.

Πορτρέτο του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας
Πορτρέτο του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας

1673

Γεννιέται ο Μολδαβός στρατιωτικός, πολιτικός και λόγιος Δημήτριος Καντεμίρ (Dimitrie Cantemir). Ήταν ηγεμόνας της Μολδαβίας, ειδήμονας της ελληνικής, λατινικής, αραβικής και ρωσικής γλώσσας. Διετέλεσε δύο φορές βοεβόδας της Μολδαβίας (1693 και 1710-11). Κατά την δεύτερη ηγεμονία του συντάχθηκε με τη Ρωσία κατά των Οθωμανών επικυρίαρχών του, αλλά η ήττα της Ρωσίας είχε ως αποτέλεσμα την οριστική έκπτωση της οικογενείας του και τον εφεξής διορισμό Ελλήνων Φαναριωτών ως ηγεμόνων.

Δημήτριος Καντεμίρ
Ο Δημήτριος Καντεμίρ σε γραμματόσημο της ΕΣΣΔ το 1973

Είχε άριστη εκπαίδευση στη φιλοσοφία, την πολιτική τέχνη και την ιστορία. Έγραψε την ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εξαίρετο βιβλίο που μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Έγραψε επίσης χρονικό της Μολδαβίας. Ήταν επίσης γεωγράφος, μουσικοθεωρητικός, ουμανιστής και εγκυκλοπαιδιστής.

Συγκαταλέγεται μαζί με τον Σερμπάν Καντακουζηνό στους πρωτοπόρους των ρουμανικών γραμμάτων.

1685

Γεννιέται ο ο Τζουζέππε Ντομένικο Σκαρλάττι (Giuseppe Domenico Scarlatti), Ιταλός συνθέτης της εποχής μπαρόκ.

Ο Τζουζέππε Ντομένικο Σκαρλάττι
Ο Τζουζέππε Ντομένικο Σκαρλάττι

Είναι γνωστός κυρίως για τις 555 σονάτες του για πληκτροφόρα, αν και -όπως ο πατέρας του Αλεσσάντρο Σκαρλάττι- έγραψε πολλά έργα διαφόρων ειδών.

Το ύφος του θεωρείται προάγγελος της Κλασσικής περιόδου της μουσικής, καθώς μεταξύ άλλων έδειξε το δρόμο προς τη φόρμα σονάτας.

1764

Πεθαίνει ο Άγγλος ζωγράφος, σχεδιαστής χαρακτικών, συντάκτης εικονογραφημένης σάτιρας, κοινωνικός κριτικός και δημιουργός γελοιογραφιών Ουίλιαμ Χόγκαρθ (William Hogarth).

Ουίλιαμ Χόγκαρθ
Ουίλιαμ Χόγκαρθ – Σατανάς, Αμαρτία και Θάνατος

Το έργο του εκτείνεται από την δημιουργία ρεαλιστικών πορτρέτων ως μια σειρά γελοιογραφικών εικόνων, που αποκλήθηκαν «σύγχρονα ηθικά θέματα». Το έργο του είχε γίνει ευρέως γνωστό, ώστε οι σατιρικές πολιτικές εικονογραφήσεις συχνά αναφέρονται ως «Hogarthian».

Ουίλιαμ Χόγκαρθ
Ουίλιαμ Χόγκαρθ – Το προξενιό

1795

Γεννιέται ο μουσουργός Νικόλαος Μάντζαρος, συνθέτης του Εθνικού Ύμνου της χώρας μας.

Ο Νικόλαος Μάντζαρος
Ο Νικόλαος Μάντζαρος

1822

Πεθαίνει ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Μαχμούτ Αλή Πασάς Δράμαλης. Ήταν επικεφαλής μεγάλης τουρκικής στρατιάς που στάλθηκε το 1822 στην Πελοπόννησο προκειμένου να καταπνίξει την Ελληνική Επανάσταση.

Μαχμούτ Αλή Πασάς Δράμαλης
Ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Μαχμούτ Αλή Πασάς Δράμαλης

Τελικά η εκστρατεία του απέτυχε και ο στρατός του υπέστη μεγάλη πανωλεθρία στη Μάχη των Δερβενακίων. Ο θάνατός του φαίνεται να προκλήθηκε από τον τύφο που εκείνη την περίοδο μάστιζε το στράτευμά του.

1860

Ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι παραδίδει το Βασίλειο των Δύο Σικελιών στο βασιλιά Βίκτορα Εμμανουήλ Β΄.

Τζουζέπε Γκαριμπάλντι
Τζουζέπε Γκαριμπάλντι

1863

Ιδρύεται η Ένωση Ποδοσφαίρου της Αγγλίας και τίθενται οι πρώτοι κανονισμοί του αθλήματος.

Ένωση Ποδοσφαίρου της Αγγλίας
Το έμβλημα της Ένωσης Ποδοσφαίρου της Αγγλίας

Έτσι, οι Άγγλοι ξεχωρίζουν το ποδόσφαιρο από το ράγκμπι, που παίζεται πλέον ως χωριστό άθλημα. Μαζί γεννιέται και ο όρος «soccer», όπως ονομάζεται το ποδόσφαιρο στα αγγλικά. Η λέξη προέρχεται από τη σύντμηση δύο λέξεων: Social Ceremony (κοινωνική τελετή).

1905

Συγκροτείται το Σοβιέτ των αντιπροσώπων των εργατών της Πετρούπολης.

Από την συνεδρίαση του Σοβιέτ
Από την συνεδρίαση του Σοβιέτ

1905

Η Σουηδία αναγνωρίζει την ανεξαρτησία της Νορβηγίας και την ίδια μέρα ο βασιλιάς Όσκαρ ο Β’ παραιτείται από τα όποια δικαιώματά του στον Νορβηγικό θρόνο. Η Σουηδία και η Νορβηγία αποτελούσαν ενιαίο βασίλειο από το 1814.

1909

Ο εθνικιστής Ιτό Χιρομπούμι, τέσσερις φορές πρωθυπουργός της Ιαπωνίας (1ος, 5ος, 7ος και 10ος), δολοφονείται από τον Κορεάτη εθνικιστή Αν Τσουνγκίν στο σιδηροδρομικό σταθμό του Χαρμπίν στη Μαντζουρία.

Ιτό Χιρομπούμι
Ο Ιτό Χιρομπούμι

1911

Γεννιέται η Αμερικανίδα gospel τραγουδίστρια Μαχάλια Τζάκσον (Mahalia Jackson).

Μαχάλια Τζάκσον
Η Μαχάλια Τζάκσον με τον Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ

Με την πανίσχυρη κοντράλτο φωνή της αναφερόταν ως «Η Βασίλισσα των Gospel».

Έγινε μία από τις σημαντικότερες τραγουδίστριες Gospel στον κόσμο και αναγνωρίστηκε διεθνώς ως τραγουδίστρια και ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα.

Ηχογράφησε περίπου 30 άλμπουμ κατά τη διάρκεια της καριέρας της ενώ στα 45άρια της περιλαμβάνονται αρκετά χρυσά.

1912

Το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου ο αρχιστράτηγος των οθωμανικών δυνάμεων Χασάν Ταξίν πασάς υπογράφει την παράδοση της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό (Α’ Βαλκανικός Πόλεμος).

Από την είσοδο των ελληνικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη
Από την είσοδο των ελληνικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη το 1912

1916

Γεννιέται ο Γάλλος σοσιαλδημοκράτης πολιτικός Φρανσουά Μιτεράν (François Maurice Adrien Marie Mitterrand), πρόεδρος της Γαλλίας (1981-1995). Ήταν διδάκτορας Πανεπιστημίου στο Δίκαιο και πτυχιούχος γαλλικής φιλολογίας. Σύμφωνα, πάντα, με την επίσημη εκδοχή του παρελθόντος του, το 1940 συνελήφθη αιχμάλωτος και οδηγήθηκε στη Γερμανία, από όπου δραπέτευσε το 1941. Εργάσθηκε στην επιτροπή κρατουμένων του καθεστώτος Βισί και το 1943 εντάχθηκε στις γραμμές της γαλλικής αντίστασης. Η εκδοχή αυτή, που ο ίδιος ο Μιτεράν καλλιέργησε, αμφισβητήθηκε έντονα μετά τη δημοσίευση ενός βιβλίου το 1994, του οποίου ο συγγραφέας, επικαλούμενος μαρτυρίες και στοιχεία της εποχής, υποστήριζε ότι ο Μιτεράν γνώριζε για τις παραδώσεις Εβραίων στους Γερμανούς και για το θάνατο που τους περίμενε επί καθεστώτος Βισί. Ο θόρυβος που δημιουργήθηκε ήταν τεράστιος. Ο Φρανσουά Μιτεράν σε μια απολογητική συνέντευξη, που έδωσε τότε, είχε υποστηρίξει ότι δε γνώριζε αυτές τις δραστηριότητες, όμως το σκοτεινό αυτό σημείο του παρελθόντος του μετέπειτα «μεγάλου άνδρα» της Γαλλίας, δεν ξεκαθαρίστηκε ποτέ.

Φρανσουά Μιτεράν
Ο Φρανσουά Μιτεράν το 1984

Το 1971 ο Φ. Μιτεράν ίδρυσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα και στη συνέχεια συνεργάστηκε με τους Κομμουνιστές και τη Ριζοσπαστική Αριστερά με βάση το «Κοινό Πρόγραμμα Διακυβέρνησης». Ηττάται στις προεδρικές εκλογές του 1974 από τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, όμως είναι ο μεγάλος νικητής των προεδρικών εκλογών του 1981. Μέχρι το 1986 κυβερνά με απόλυτη πλειοψηφία του Σοσιαλιστικού Κόμματος και μάλιστα μέχρι το 1984 αναθέτει τρεις κυβερνητικές θέσεις στους κομμουνιστές. Από το 1982, η σοσιαλιστική κυβέρνηση εφαρμόζει σκληρή πολιτική λιτότητας, παραβιάζοντας το κοινό πρόγραμμα με τους κομμουνιστές. Εξαιτίας του γεγονότος αυτού οι τελευταίοι αποχωρούν από την κυβέρνηση, μετά από δύο χρόνια.

Μετά το 1986 συγκατοικεί με τη δεξιά κυβέρνηση του Ζακ Σιράκ, του οποίου, όμως, υπερισχύει στις προεδρικές εκλογές του 1988. Από το 1993 και μέχρι το τέλος και της δεύτερης προεδρικής του θητείας, τον Μάη του 1995, συγκατοικεί και πάλι με τη συντηρητική κυβέρνηση του Εντουάρ Μπαλαντίρ. Ο Φρανσουά Μιτεράν, κατά τη διάρκεια και των δύο προεδρικών του επταετιών, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την εξωτερική πολιτική της Γαλλίας. Έκανε το μεγάλο άνοιγμα προς τη Γερμανία θέτοντας τις βάσεις του γαλλογερμανικού άξονα και υπήρξε από τους πρωτεργάτες της Ενωμένης Ευρώπης και της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Υπήρξε γνήσιος εκπρόσωπος της σοσιαλδημοκρατίας και του Γαλλικού ιμπεριαλισμού, που (λόγω και των ιστορικών συγκυριών) επέφερε τεράστια χτυπήματα στη ζωή και τα δικαιώματα της εργατικής τάξη.

1930

Έντονη νεροποντή προκαλεί σημαντικές πλημμύρες στην Αθήνα, με δύο νεκρούς και μεγάλες καταστροφές.

1944

Η μεγαλύτερη ναυμαχία όλων των εποχών μεταξύ των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας λήγει στον κόλπο του Λέϊτε (Φιλιππίνες) με αποφασιστική νίκη των πρώτων.

Το αεροπλανοφόρο «USS Princeton» χτυπημένο κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας
Το αεροπλανοφόρο «USS Princeton» χτυπημένο κατά την διάρκεια της ναυμαχίας

1944

Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει την Έδεσσα και τη Σκύδρα.

ΕΛΑΣίτες στην Έδεσσα
ΕΛΑΣίτες στην Έδεσσα

1946

Ιδρύεται το Γενικό Αρχηγείο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Η διαταγή για την Ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
Η διαταγή για την Ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)

1948

Σκοτώνεται σε ενέδρα της Χωροφυλακής στη θέση «Πλακοσέλι» της Κρήτης το μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ Γιώργης Τσιτήλος.

1952

Η Αυγή, όργανο της ΕΔΑ, γίνεται καθημερινή εφημερίδα.

1957

Πεθαίνει ο μεγάλος λογοτέχνης Νίκος Καζαντζάκης. Από πολύ νωρίς ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες. Το 1925 έως το 1929 ταξιδεύει στην ΕΣΣΔ, τη δεύτερη φορά με πρόσκληση της κυβέρνησης για τα δεκάχρονα της Επανάστασης. Εκεί θα γνωρίσει τον Μπαρμπίς,τον Ιστράτι και τον Γκόρκι. Με τον Ιστράτι θα ταξιδέψουν στη χώρα των Σοβιέτ.

Νίκος Καζαντζάκης
Ο Ν. Καζαντζάκης κατά την επίσκεψή του στην ΕΣΣΔ 1925-1930

Ο Καζαντζάκης θα φέρει τον Ιστράτι στην Αθήνα για να τον γνωρίσει στο ελληνικό κοινό. Στις 11 Γενάρη του 1928, ο Καζαντζάκης και ο Ιστράτι θα μιλήσουν σε μια μεγάλη συγκέντρωση στο θέατρο «Αλάμπρα» υπέρ της ΕΣΣΔ. Οι ομιλίες προκαλούν διαδήλωση και ο Καζαντζάκης με τον Γληνό απειλούνται με μήνυση ως διοργανωτές. Ο δε Ιστράτι απειλείται με απέλαση.

Ο Ν. Καζαντζάκης κατά την βράβευσή του με το Βραβείο Ειρήνης το 1956
Ο Ν. Καζαντζάκης κατά την βράβευσή του με το Βραβείο Ειρήνης το 1956

Τα ταξίδια στη Ρωσία εκδόθηκαν σε δύο τόμους. Μετά τον πόλεμο ο Καζαντζάκης έφυγε στην Αγγλία και κατόπιν στη Γαλλία, ενώ τη δεκαετία του 1950 τα έργα του δέχθηκαν την μήνιν της Εκκλησίας.

1961

Τρεις μέρες πριν τις εκλογές της 29ης Οκτώβρη δολοφονείται στον Επτάλοφο Θεσσαλονίκης ο Στέφανος Βελδεμίρης, στέλεχος της Νεολαίας ΕΔΑ.

Ο Στέφανος Βελδεμίρης
Ο Στέφανος Βελδεμίρης

1971

Η Σοβιετική Επιτροπή Αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό απαιτεί εκ μέρους του σοβιετικού λαού το σταμάτημα της χουντικής τρομοκρατίας, την άμεση απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

1972

Πεθαίνει ο Ρωσοαμερικανός αεροναυπηγός Ιγκόρ Σικόρσκι (Igor Ivanovich Sikorsky), εφευρέτης του ελικοπτέρου.

Ο Ιγκόρ Σικόρσκι
Ο Ιγκόρ Σικόρσκι

1979

Ο Πρόεδρος – δικτάτορας της Νότιας Κορέας, στρατηγός Παρκ Τσουνγκ Χι, δολοφονείται από τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της χώρας.

Παρκ Τσουνγκ Χι
Ο Νοτιοκορεάτης δικτάτορας Παρκ Τσουνγκ Χι

1979

Υπέρ της παραχώρησης ευρύτατης αυτονομίας στη Χώρα των Βάσκων και στην Καταλονία ψηφίζουν με συντριπτική πλειοψηφία οι κάτοικοι και των δύο αυτών περιοχών. Η οργάνωση ΕΤΑ ανακοινώνει ότι θα συνεχίσει τη δράση της κατά της κυβέρνησης της Μαδρίτης.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...