Σαν Σήμερα 27/12 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 27/12

1571

Γεννιέται ο πρωτοπόρος Γερμανός αστρονόμος Γιόχαν Κέπλερ (Johannes Kepler) ο οποίος διατύπωσε τη γεωμετρική σταθερά στην κατασκευή του σύμπαντος

Γιοχάνες Κέπλερ
Πορτρέτο του Γιοχάνες Κέπλερ το 1610

1809

Γεννιέται ο εμβριθής λόγιος, πρωτοπόρος της αρχαιολογικής επιστήμης Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής. Καυτηρίασε με τα έργα του «Ο τυχοδιώκτης» (1835), «Ο υπάλληλος» (1836), «Ο ευγενής» (1838), «Ο χαρτοπαίκτης» (1839) την προδοσία των λαϊκών οραμάτων του ’21, τη φαυλότητα της βαυαρικής «νέας τάξης», με συνεργούς λογής λογής εγχώρια αρπακτικά, πανούργους τυχοδιώκτες, ψευτοευγενείς, τζογαδόρους «υπηρέτες» του πολιτικού και κρατικού μηχανισμού της.

Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής
Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής σε φωτογραφία του 1869

Το 1845 εξέδωσε την έμμετρη κωμωδία του «Του Κουτρούλη ο γάμος» υπογράφοντας με το εύγλωττο ψευδώνυμο «Χρηστοφάνης Νεολογίδης», στην οποία καυτηριάζει διάφορα κακώς κείμενα του νεοελληνικού κράτους, το δανεισμό, τη διαφθορά, τα «παιχνίδια» της εξουσίας, την ανέλιξη στην κοινωνική κλίμακα λογής λογής πονηρών, αγράμματων, «μωρών» μεσοαστών και μικροαστών, των οποίων τα εξευρωπαϊσμένα καμώματα καυτηριάζει και «τιμωρεί» στο τέλος του έργου του.

1822

Γεννιέται ο Γάλλος χημικός Λουί Ζαν Παστέρ, «πατέρας» της μικροβιολογίας.

Λουί Ζαν Παστέρ
Ο Λουί Ζαν Παστέρ

1831

Ο Κάρολος Δαρβίνος ξεκινά το ταξίδι, από το οποίο θα διατυπώσει τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών.

Κάρολος Δαρβίνος
Ο Κάρολος Δαρβίνος

1901

Γεννιέται η Γερμανίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια Μάρλεν Ντίντριχ, (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Μαρίας Μαγδαληνής Φον Λος -Marie Magdalene “Marlene” Dietrich).

Είχε και την Αμερικανική υπηκοότητα και καθ’ όλη την μακρά καριέρα της (που κυμάνθηκε από την δεκαετία του 1910 μέχρι την δεκαετία του 1980) διατήρησε την φήμη της μέσω της συνεχούς ανακάλυψης του εαυτού της.

Μάρλεν Ντίντριχ
Η Μάρλεν Ντίντριχ

Την δεκαετία του 1920 η Ντίτριχ συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις και στον βουβό κινηματογράφο. Ο ρόλος της ως Λόλα στο «Γαλάζιος Άγγελος» (Der blaue Engel, 1930) της χάρισε παγκόσμια φήμη και ένα συμβόλαιο με την Paramount Pictures.

Η Ντίτριχ πρωταγωνίστησε σε ταινίες του Χόλυγουντ όπως το «Μαρόκο» (1930), «Κατάσκοπος Χ-27» (1931), «Σαγκάη Εξπρές» (1932), «Desire» (1936) και «Η τραγική τσαρίνα».

Επένδυσε επιτυχώς στην περσόνα και στις “εξωτικές” εμφανίσεις της και έγινε από τις ακριβοπληρωμένες ηθοποιούς της εποχής της.

Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν μια υψηλού επιπέδου διασκεδάστρια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρόλο που συμμετείχε κατά καιρούς σε ταινίες μετά τον πόλεμο, η Ντίτριχ πέρασε τις δεκαετίες από το 1950 μέχρι το 1970 κάνοντας περιοδεία ανά τον κόσμο ως περφόρμερ ζωντανού προγράμματος.

Για το έργο της στην βελτίωση της ηθικής στην πρώτη γραμμή του πολέμου έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Γαλλία, το Βέλγιο και το Ισραήλ.

1917

Η επαναστατική Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή εκδίδει διάταγμα για την εθνικοποίηση των τραπεζών.

Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή
Από συνεδρίαση της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής το 1917

1918

Σε μια κίνηση ελιγμού οι «Ανεξάρτητοι» σοσιαλδημοκράτες αποχωρούν από γερμανική κυβέρνηση, αντιδρώντας -δήθεν- στο λουτρό αίματος που είχαν εξαπολύσει οι Σοσιαλδημοκράτες κατά της γερμανικής προλεταριακής επανάστασης. Οι Σοσιαλδημοκράτες προκηρύσσουν εκλογές και σχηματίζουν νέα κυβέρνηση αυτή τη φορά συνασπιζόμενοι με τα αστικά κόμματα του Κέντρου και το Δημοκρατικό Κόμμα.

Γερμανία - Μεσοπόλεμος - Σοσιαλδημοκράτες
Στελέχη των «Ανεξάρτητων» Σοσιαλδημοκρατών με στελέχη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος

Το Φθινόπωρο του 1922, οι «Ανεξάρτητοι», έχοντας εκπληρώσει το ρόλο τους ως το ανάχωμα στη ριζοσπαστικοποίηση των μαζών που απεγκλωβίζονταν από τους Σοσιαλδημοκράτες κατά την κρίσιμη περίοδο του πολέμου και της επανάστασης, επέστρεψαν (συγχωνεύτηκαν) στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα.

1923

Πεθαίνει ο Γάλλος μηχανικός Γκιστάβ Άιφελ (Gustave Eiffel), σχεδιαστής του περίφημου πύργου του Παρισιού.

Γκιστάβ Άιφελ
O Γκιστάβ Άιφελ

1924

Ο Ριζοσπάστης δημοσιεύει την έκκληση του ΚΚΕ για πάλη κατά της φοροληστείας: «Κάτω οι φόροι των φτωχών! Κάτω το νέο δασμολόγιο! Όλα τα βάρη στους πλουτοκράτες!», έλεγε το πρωτοσέλιδο του Ρίζου.

Ριζοσπάστης 27/12/1924
Το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη με την έκκληση του ΚΚΕ

1930

Ο κινεζικός Κόκκινος Στρατός συντρίβει την πρώτη εκστρατεία των κουομινταγκικών (αστικών εθνικιστικών) στρατευμάτων κατά των επαναστατικών βάσεων.

Κινέζικος Κόκκινος Στρατός
Άνδρες του κινεζικού Κόκκινου Στρατού

1938

Το Προεδρείο του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ καθιερώνει την τιμητική διάκριση «Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας».

ΕΣΣΔ
Το παράσημο του «Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας»

1939

Σεισμός μεγέθους 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ κλονίζει την ανατολική Τουρκία με απολογισμό 32.962 νεκρούς.

1944

Οι διαβουλεύσεις μεταξύ του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και εκπροσώπων του αστικού πολιτικού κόσμου συνεχίζονται για δεύτερη μέρα. Ο Γ. Σιάντος επανέλαβε τη θέση του ΕΑΜ για συγκρότηση κυβέρνησης «πραγματικής εθνικής ενότητας» με πρωθυπουργό «κοινής εμπιστοσύνης», στην οποία ο ΕΛΑΣ θα παρέδιδε τον οπλισμό του. Απαραίτητος όρος, η υιοθέτηση προγράμματος από τη νέα κυβέρνηση, που θα περιελάμβανε: την τιμωρία των δοσιλόγων, την εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού, τη διάλυση της Χωροφυλακής, την αποστράτευση όλων των εθελοντικών στρατιωτικών σχηματισμών και τη συγκρότηση εθνικού στρατού. Όσον αφορά τη σύνθεση της κυβέρνησης το ΕΑΜ ζητούσε συμμετοχή σε ποσοστό 40-50%, τα υπουργεία Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, καθώς και τα υφυπουργεία Στρατιωτικών και Εξωτερικών. Τέλος, πρότεινε να διενεργηθούν εθνικές εκλογές τον Απρίλη του 1945 και δημοψήφισμα για το πολιτειακό δύο μήνες πριν.

Δεκεμβριανά
Ο Τσόρτσιλ με τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό και τον Σκόμπι

Οι Ράλλης, Θεοτόκης και Τσαλδάρης αποχώρησαν από τη διάσκεψη με τη δήλωση του πρώτου ότι οι προτάσεις του ΕΑΜ σημαίνουν κομμουνιστικοποίηση του κράτους! Κατηγορηματικά αντίθετος υπήρξε επίσης ο Πλαστήρας, κ.α. Τελικά, μετά από διάφορες ενστάσεις και αντεγκλήσεις, αποφασίστηκε η αναβολή της διάσκεψης για άλλη μέρα (όπως αποδείχθηκε σύντομα, επ’ αόριστον). Ο Τσόρτσιλ συναντήθηκε με τον Δαμασκηνό και του ανακοίνωσε την πρόθεσή του να ζητήσει από το βασιλιά Γεώργιο να τον ορίσει αντιβασιλέα. Ο Δαμασκηνός δέχτηκε, υποσχόμενος πως «θα επιχειρήσει το σχηματισμό κυβερνήσεως χωρίς τη συμμετοχή σ’ αυτήν κομμουνιστών». Το βράδυ, ο Τσόρτσιλ δήλωσε στον Τύπο: «Είμεθα απολύτως αποφασισμένοι, όπως ολόκληρος η περιοχή αυτή εκκαθαριστεί από ενόπλους, οι οποίοι δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο οποιασδήποτε αναγνωρισμένης κυβερνήσεως…Θα χρησιμοποιήσωμεν οσαδήποτε δυνάμεις χρειασθώσι προς τούτο δια να επιτύχωμεν τον αντικειμενικόν μας αυτόν σκοπόν».

Στα μέτωπα των μαχών, σε αντίθεση με τη σχετική ανάπαυλα της προηγούμενης μέρας, σημειώθηκε γενικευμένη επίθεση κατά του ΕΛΑΣ. Οι επιχειρήσεις σε Νέα Σμύρνη, Μπραχάμι, Άη Σώστη και Κατσιπόδι αναχαιτίστηκαν με επιτυχία. Το ίδιο και στη Δραπετσώνα. Οι Χίτες, που είχαν καταλάβει θέσεις στο Μοσχάτο, αναγκάστηκαν αυθημερόν να τις εγκαταλείψουν. Η ΙΙ Μεραρχία του ΕΛΑΣ ενήργησε επιδρομή κατά του αεροδρομίου του Χασανίου. Οι Βρετανοί κατέλαβαν το Ψυρρή, περικυκλώνοντας τους μαχητές του ΕΛΑΣ, που συνέχισαν την ηρωική τους αντίσταση μη εγκαταλείποντας τις θέσεις τους.

1945

Μιλώντας στην Ολομέλεια του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας – Θράκης του ΚΚΕ (26 – 27/12/1945) ο Ν. Ζαχαριάδης τονίζει πως οι ξένες δυνάμεις πρέπει να αποσυρθούν άμεσα από την Ελλάδα και να αφήσουν το λαό να ρυθμίσει μόνος του την τύχη του. Στην ομιλία του έθεσε επίσης το ζήτημα της οργάνωσης της μαζικής λαϊκής αυτοάμυνας.

Νίκος Ζαχαριάδης
Ο Νίκος Ζαχαριάδης μετά την επιστροφή του από την Τασκένδη

1945

Ιδρύονται το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα.

ΔΝΤ
Η έδρα του ΔΝΤ στην Ουάσινγκτον

1946

Με την υπ’ αρ. 19 Διαταγή του Γενικού Αρχηγείου οι αντάρτικες δυνάμεις μετατρέπονται σε στρατό και φέρουν τον τίτλο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ).

ΔΣΕ
Η διαταγή υπ. αρ. 19

1947

Υπογράφεται ο Α.Ν. 509 περί «Ασφαλείας του Κράτους, του πολιτεύματος, του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών». Οι διώξεις πολλαπλασιάστηκαν. Μόνο τον πρώτο μήνα πραγματοποιήθηκαν 1.400 συλλήψεις σε Αθήνα – Πειραιά και 650 στο νομό Ηλείας, ενώ το Φλεβάρη και Μάρτη πιάστηκαν πανελλαδικά άλλοι 5.000, εκ των οποίων πολλοί εξορίστηκαν στη Γυάρο και αργότερα στη Μακρόνησο.

Α.Ν. 509 περί «Ασφαλείας του Κράτους, του πολιτεύματος, του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών», 1947
Μια από τις συνεδριάσεις του έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών

Τα έκτακτα στρατοδικεία «εργάζονταν» νυχθημερόν, αυξάνοντας κατακόρυφα τους καταδικασμένους σε θάνατο κομμουνιστές: από 116 το 1946 σε 688 το 1947 και 1.547 μόνο το α’ εξάμηνο του 1948.

1978

Ο βασιλιάς Κάρλος επικυρώνει το Σύνταγμα της Ισπανίας, η οποία βγαίνει πια από το καθεστώς της 40χρονης δικτατορίας του Φράνκο.

Ισπανία - Τέλος της αστικής δικτατορίας του Φράνκο
Ο Κάρλος επικυρώνει το Σύνταγμα του 1978

1979

Η Σοβιετική Ένωση, έπειτα από έκκληση της Αφγανικής κυβέρνησης και υλοποιώντας το Σύμφωνο Βοήθειας που είχαν συνάψει ένα χρόνο πριν, σπεύδει σε βοήθεια της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αφγανιστάν που δοκιμαζόταν από την αντεπαναστατική δράση των αστών, του θρησκευτικού κατεστημένου και του διεθνούς ιμπεριαλισμού (κυρίως του Αμερικανικού).

ΕΣΣΔ - Αφγανιστάν
Αφγανοί και Σοβιετικοί στρατιώτες έξω από την Καμπούλ

Τελικά, με την καταλυτική συνδρομή των HΠΑ και με την αποχώρηση των Σοβιετικών το 1989, θα επικρατήσουν οι Μουτζαχεντίν (1992), οι οποίοι θα προχωρήσουν σε σφαγές χιλιάδων προοδευτικών ανθρώπων και θα επιβάλλουν στη χώρα ένα σκληρό και ανελέητο θεοκρατικό καθεστώς.

1988

Πεθαίνει η μεγάλη Ελληνίδα χαράκτρια, Βάσω Κατράκη. Με το έργο της σημάδεψε την παγκόσμια χαρακτική δημιουργία. Η ξεχωριστή δημιουργός, με πνοή πάντα νεανική, πρόσφερε και στην Τέχνη και στην Ελλάδα, μέσα από τις γραμμές του λαϊκού κινήματος. Τα «αντρίκεια χέρια της», όπως τα αποκαλούσαν, χάραξαν επί δεκαετίες μορφές και δρόμους. Χάραξαν παράθυρα ανοιχτά στην ομορφιά του αύριο. Χιλιάδες χρώματα διαπερνούσαν τις πράξεις της, χιλιάδες σταθερές απόψεις αποτελούσαν το πλέγμα της σκέψης της.

Βάσω Κατράκη
Η Βάσω Κατράκη

Η Βάσω Κατράκη ήταν μαχήτρια στους κοινωνικούς αγώνες με τόλμη και αποφασιστικότητα. Μετέφερε στην πέτρα όλα τα θεμελιώδη θέματα, το ιδεώδες της ελευθερίας και της αξιοπρέπειάς μας. Σπαράγματα μνήμης, θρήνοι και ελεγεία γι’ αυτούς που θυσιάστηκαν. Έργα κοινωνική μαρτυρία. Υπηρέτησε την Ελληνική Χαρακτική με αφοσίωση και γνώση. Ήθος και αξιοπρέπεια.

«Δε θέλω παρά να εκφράσω την αγάπη και τον ενθουσιασμό μου προς τη ζωή», έλεγε η Βάσω Κατράκη . «Κάθε στιγμή που μου ανήκει, δεν θα ήθελα να είναι παρά ένας χαιρετισμός προς αυτήν. Να εκφράσω την αγάπη μου προς τον άνθρωπο και τη δικιά του ζωή, με τις χαρές, τα βάσανα και το μόχθο της. Προσπαθώ να εκφραστώ με τον πιο σαφή τρόπο. Αυτό το κάνω γιατί έτσι νιώθω. Με ενδιαφέρει να ‘ρθω σε όσο γίνεται πληρέστερη επικοινωνία με τους ανθρώπους, να μιλήσω με τη γλώσσα τους. Αυτό είναι η πιο μεγάλη καταξίωση ενός καλλιτέχνη. Δε διαλέγω ορισμένα θέματα, μα βιώματα. Και αυτά μπορεί να έρχονται είτε από τη χώρα που ζεις είτε απ’ έξω, φτάνει να είναι ανθρώπινα».

Βάσω Κατράκη
Η Βάσω Κατράκη επί τω έργω

Πλούσια η θεματολογία της. Ο Πόλεμος, η Κατοχή, η Αντίσταση και ο Εμφύλιος. Η αγωνιστική συνείδηση, η ένταξη και η δράση της. Οι περιπέτειες, οι διώξεις και η εξορία… Η Αντιγόνη σκεπάζει το νεκρό αδελφό της, παρά την απαγόρευση του Κρέοντα.

Οι «Μάνες Πλατυτέρες» σηματοδοτούν το ιστορικό και κοινωνικό γίγνεσθαι για περισσότερη ατομική και συλλογική ελευθερία. Σπουδαία και τα έργα της, που καταγγέλλουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης της πολιτικής και ιδεολογικής βίας Νταχάου, Αουσβιτς, Μακρόνησο, Γυάρο, Αϊ-Στράτη κι άλλα παρόμοια της σημερινής πολιτικής και οικονομικής βίας. Σε κάθε χάραξή της βρίσκεται ένα πνευματικό πάθος, απ’ όπου πηγάζει και κάθε ανθρώπινο μήνυμά της.

1995

Πεθαίνει ένας από τους σημαντικότερους σοβιετικούς συνθέτες σκακιστικών σπουδών, ο Γκένριχ Μοϊσέγιεβιτς Κασπαριάν. Γεννήθηκε στην Αρμενία το Φλεβάρη του 1910 και ήδη από τα μαθητικά του χρόνια έδειξε τη μεγάλη του κλίση στο σκάκι. Σε αγωνιστικό επίπεδο, το 1936 κατέκτησε τον τίτλο του Σοβιετικού μετρ και το 1950 του διεθνούς μετρ. Ανάλογη είναι η πορεία του και στο καλλιτεχνικό σκάκι. Το 1956 παίρνει το δίπλωμα του διεθνούς κριτή σκακιστικής σύνθεσης, ενώ το 1972 γίνεται ο πρώτος συνθέτης στον οποίο απονέμεται από την Παγκόσμια Σκακιστική Ομοσπονδία o τίτλος του Γκραν μετρ σκακιστικής σύνθεσης.

Γκένριχ Κασπαριάν
Ο Γκένριχ Κασπαριάν

Παρότι ξεκίνησε ως συνθέτης προβλημάτων, ο Κασπαριάν έγινε διάσημος κυρίως για τις εμπνευσμένες σπουδές του. Έγραψε πολλά βιβλία γύρω από το καλλιτεχνικό σκάκι και όχι μόνο και μέχρι το τέλος της ζωής του, το 1995, συνέθεσε πάνω από εξακόσιες σκακιστικές σπουδές, που μέχρι σήμερα εντυπωσιάζουν για τη δυσκολία και την ευρηματικότητά τους. Κέρδισε επανειλημμένως το σοβιετικό πρωτάθλημα καλλιτεχνικού σκακιού, ενώ συγκέντρωσε συνολικά πάνω από εξήντα διεθνή βραβεία. Ακόμα παρουσίασε αξιόλογη πορεία και στο αγωνιστικό σκάκι κατακτώντας δέκα φορές το πρωτάθλημα της Αρμενίας (απ’ το 1934 μέχρι το 1956), ισοβαθμώντας μάλιστα δύο φορές με τον κατοπινό παγκόσμιο πρωταθλητή και συμπατριώτη του Τίγκραν Πετροσιάν.

2002

Δύο φορτηγά παγιδευμένα με εκρηκτικά σκοτώνουν 71 άτομα και τραυματίζουν 640 στην έδρα της φιλορωσικής τσετσενικής κυβέρνησης στο Γκρόζνυ.

Γκρόζνυ 2002
Ο κρατήρας που δημιουργήθηκε μετά τη φονική έκρηξη

2007

Δολοφονείται η πρώην πρωθυπουργός του Πακιστάν Μπεναζίρ Μπούτο.

Μπεναζίρ Μπούτο
Η Μπεναζίρ Μπούτο

2019

Πεθαίνει ο διεθνής ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού Ηλίας Ρωσσίδης.

Ηλίας Ρωσίδης
Ο Ηλίας Ρωσίδης (δεξιά) με Μουράτη και Κοτρίδη
Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...