Μαύρες «Κρυστάλλινες» νύχτες

ΝΑΖΙ - Γερμανία - Η παλιά Συναγωγή στο Άαχεν μετά τη «Νύχτα των Κρυστάλλων»
Φώτο Αρχείου / Η παλιά Συναγωγή στο Άαχεν μετά τη «Νύχτα των Κρυστάλλων» / Πηγή: WIKIPEDIA

Νύχτα κρυστάλλων σαν σήμερα, με πολλαπλούς αποδέκτες, παραπέμποντας συνειρμικά «κατά το δοκούν» στο φασισμό (στους «φασισμούς» λένε –ανιστόρητα κάποιοι) και στα ολοκαυτώματα.

Σε ότι μας αφορά στον ένα και μοναδικό αγώνα ενάντια στο φασισμό που πρέπει να είναι συνεχής, αλλά για να είναι συνεπής και αποτελεσματικός πρέπει να στρέφεται ενάντια στη μήτρα που τον γεννά -τον καπιταλισμό, εκείνον «το φασισμό [που] τσάκισε ο Κόκκινος Στρατός», «ανίκητος δεν είναι ο καπιταλισμός!»
Τέτοια μέρα το 1989 έπεσε το Τείχος (του Βερολίνου), σηματοδοτώντας τις πρώτες ανατροπές στη Σοβιετική Ένωση.

Η πατρίδα που έχτισαν οι ηρωικοί μπολσεβίκοι, η πατρίδα του Λένιν, του Στάλιν, του Σταχάνοφ, του Ζούκωφ, του Γκαγκάριν, του Σοστακόβιτς, η πατρίδα του σοβιετικού λαού μετατρέπονταν σε λάφυρο της νέας, αστικής Ρωσίας που αναδύονταν από το βούρκο της περεστρόικα…

Οι Καταραμένοι του Luchino Visconti, του μεγάλου κόμη του κινηματογράφου θεμελιωτή και εκφραστή του ιταλικού νεορεαλισμού (Die Verdammten, πρωτότυπος τίτλος La caduta degli deiη πτώση [το λυκόφως] των Θεών [1969]), απεικονίζουν αρκετά πειστικά την υποκειμενική ιδεολογική οπτική σ’ αυτές τις «νύχτες».

Πολύ περισσότερο, παίρνοντας υπόψη πως αποτελεί το πρώτο κεφάλαιο της λεγόμενης «γερμανικής τριλογίας» (trilogia tedesca), που εμπνεύστηκε ο Βισκόντι από τον Μάκβεθ του Σαίξπηρ, όπου -περνώντας από το «Θάνατος στη Βενετία» (Morte a Venezia του Thomas Mann -1971), κατέληξε στο αυτοβιογραφικό Ludwig (1973)

Οι «Καταραμένοι» στερούνται –και σωστά, κάθε αίσθηση μέτρου και λεπτότητας, αλλά κυριαρχούνται από την αταξία, τη φθορά και την αποσύνθεση –σε μια αναγνώσιμη αλληγορική φόρμα, με συμβολικές «ταξικές» φιγούρες, σε μια εποχή ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων, με τις φλόγες κάτω από τις τίτλους αρχής, τη  «Nacht der langen Messer» (Νύχτα των μακριών μαχαιριών), όπου οι παραστρατιωτικές ομάδες εκτέλεσης του Χίτλερ Brownshirts (Braunhemden γνωστές ως SA) σφάζουν αδιάκριτα, αλλά τελικά καταλήγει σε ένα οπερατικό παρακμιακό μελόδραμα παρέλασης διαστροφών, απονευρώνοντας αυτό που ιστορικά ήταν, τόσο το συγκεκριμένο συμβάν, όσο και –κύρια, ο φασισμός-ναζισμός.

Προσυπογράφουμε τη δηκτικότητα του κριτικού Roger Ebert: «Το οι «Καταραμένοι» [The Damned] είναι μια μαγευτική αποτυχία, ένα παράδειγμα ενός εξαιρετικού σκηνοθέτη που εργάζεται στο αποκορύφωμα της ικανότητας του και παρόλα αυτά δεν δημιουργεί απολύτως τίποτα. Σίγουρα κανένας άλλος δεν θα μπορούσε να κάνει αυτή την ταινία, σίγουρα κανείς δεν θα έπρεπε να την έχει κάνει. Είναι μια από τις πιο αδιαπέραστες ταινίες που έγιναν ποτέ. Χαρακτήρες και πλοκή μας κρατούν σε απόσταση, όπως σε ένα απογοητευτικό όνειρο. The movie is like a magician who very slowly lifts his handkerchief from a crystal bowl, maintaining our suspense until the very end, when we see that the bowl is empty
Η ταινία είναι σαν ένας μάγος που πολύ αργά ανυψώνει το μαντήλι του από ένα κρυσταλλικό μπολ, διατηρώντας την αγωνία μας μέχρι το τέλος, όταν βλέπουμε ότι το μπολ είναι άδειο

World Holocaust Forums | Φόρουμ μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος

Η (αμερικάνικη) encyclopedia.ushmm.org, μας πληροφορεί ότι «το Ίδρυμα ιδρύθηκε το 2005 σηματοδοτώντας την εξηκοστή επέτειο από την απελευθέρωση του στρατόπεδου Auschwitz-Birkenau.
Αναγνωρίζοντας ότι ο κόσμος θα χάσει σύντομα τους τελευταίους επιζώντες του Ολοκαυτώματος και υπό το φως της ανησυχητικής αύξησης του παγκόσμιου αντισημιτισμού, το Παγκόσμιο Ίδρυμα Φόρουμ Ολοκαυτώματος δεσμεύεται να διατηρήσει τη μνήμη του και να προωθήσει την ανοχή μεταξύ θρησκειών και εθνών στη φιλοδοξία της εξάλειψης όλων των μορφών αντισημιτισμού, ρατσισμού και ξενοφοβίας
»… (sic!!)

Giorgio Cantarini στο (made in USA) La vita è bella
Giorgio Cantarini στο (made in USA) «La vita è bella»

Το 1997 ο Roberto Benigni (Ρομπέρτο Μπενίνι) γύρισε την ταινία La Vita è Bella (Η Ζωή Είναι Ωραία), όπου αφηγείται την ιστορία ενός Ιταλού-Εβραίου, κρατούμενου στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλζεν και που –κατά τους συντελεστές της «ο τίτλος προέρχεται από τη φράση του Τρότσκι, όταν εξόριστος στο Μεξικό και γνωρίζοντας ότι θα δολοφονηθεί από ανθρώπους του Στάλιν, είδε τη σύζυγό του στον κήπο και έγραψε ότι “η ζωή είναι ωραία”»…
Η ταινία φυσικά (που κατά τη γνώμη μας απλά «βλέπεται» -καμιά σχέση με τις μεγάλες επιτυχίες του και κυριολεκτικά στον αντίποδα του ρόλου του «στην παγίδα του νόμου (Down by law -1986 του αντισυμβατικού Jim Jarmusch).
Απέσπασε εξαιρετικά σχόλια από τους κριτικούς, έγινε μεγάλη εισπρακτική επιτυχία αποφέροντας κέρδη 230 εκατομμύρια δολάρια και έλαβε επτά υποψηφιότητες για Όσκαρ, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας.

Μια «λεπτομέρεια»: τα στρατόπεδα εξόντωσης Μπέργκεν-Μπέλζεν και Ράβενσμπρουκ απελευθέρωσε ο Κόκκινος Στρατός (Απρ-1945), λίγο πριν υψώσει στο Βερολίνο τη αιματοβαμμένη σημαία των 20 εκατομμυρίων νεκρών σοβιετικών και όχι οι Αμερικανοί, όπως αφηγείται ο Benigni στο «La Vita è Bella»

Την ίδια περίοδο (1995) ο Θόδωρος Αγγελόπουλος επιστρέφει ύστερα από πολλά χρόνια στην Ελλάδα -από τη Φλώρινα στη Κορυτσά, το παλιό Μοναστήρι, τη Φιλιππούπολη, μέχρι το Βουκουρέστι, τη Μαύρη Θάλασσα, και από εκεί στο Βελιγράδι και το Σεράγεβο, σε ένα προφητικό οδοιπορικό (alter ego των ορίων του ίδιου του Αγγελόπουλου) κάνοντας μια σύγχρονη ανάγνωση της Οδύσσειας των Βαλκανίων, – Operation Allied Force, «Operation Noble Anvil» -«Милосрдни анђео» (Ελεήμων άγγελος κατά του Γιουγκοσλάβους) που είχε ήδη ξεκινήσει το 1991-92

«Φόρουμ μνήμης» 2020

Για να μην πάμε μακριά:
Με τη συμμετοχή δεκάδων ηγετών και υψηλόβαθμων αξιωματούχων και υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, έγιναν στην Ιερουσαλήμ (23-Γενάρη-2020) «οι πολύμορφες εκδηλώσεις μνήμης» (με αφορμή την 75η επέτειο από την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό) και –μαζί το «5ο Διεθνές Φόρουμ για το Ολοκαύτωμα».
Μεταξύ των ηγετών που παρενέβησαν με ομιλίες στις κεντρικές εκδηλώσεις (πραγματοποιήθηκαν στο μνημείο Γιαντ Βάσεμ της Ιερουσαλήμ) ήταν οι Πρόεδροι Ρωσίας, Γαλλίας, Γερμανίας (για πρώτη φορά), ο Βρετανός πρίγκιπας – διάδοχος Κάρολος και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Μάικ Πενς.
Προκλητική η κοινή αναφορά του Ισραηλινού υπηρεσιακού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου και του Μ. Πενς στο Ιράν, το οποίο αμφότεροι κατηγόρησαν για αντισημιτισμό, ότι είναι «η μόνη χώρα στον κόσμο που αρνείται το Ολοκαύτωμα» και ότι απειλεί το Ισραήλ με εξαφάνιση.

Ο Γερμανός Πρόεδρος Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγιερ, ο πρώτος υψηλόβαθμος αξιωματούχος της χώρας του στις εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας στην Ιερουσαλήμ, εκφώνησε την ομιλία του στα Αγγλικά, από σεβασμό στα αμέτρητα θύματα, αναγνωρίζοντας ότι «οι Γερμανοί δεν έμαθαν από την Ιστορία».
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν στην ομιλία του πρότεινε να γίνει μέσα στο 2020 διεθνή Σύνοδο Κορυφής μεταξύ των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με στόχο την «προάσπιση της ειρήνης σε ένα περιβάλλον διεθνούς αστάθειας» -έχοντας νωρίτερα εγκαινιάσει στην Ιερουσαλήμ μνημείο για τα θύματα της πολιορκίας του Λένινγκραντ από τους ναζί, που διήρκεσε από το 1941 μέχρι το 1943 και είχε τουλάχιστον 800.000 θύματα. 

Επίσημη ιδεολογία της ΕΕ ο αντικομμουνισμός, από τις αρχές της 10ετίας του 2000 με τη θεωρία των «δύο άκρων», του «δεξιού και αριστερού εξτρεμισμού», της «καταδίκης της βίας απ’ όπου κι αν προέρχεται», θεωρίες που έχουν ως βάση τους την εξίσωση του φασισμού με τον κομμουνισμό, του λεγόμενου «μαύρου και κόκκινου ολοκληρωτισμού», που χρόνια πριν επεξεργάστηκε η «Μαύρη Βίβλος» της

Εφτά χρόνια νωρίτερα από τη «Νύχτα των Κρυστάλλων» στη Γερμανία και την Αυστρία είχε προηγηθεί ένα άλλο πογκρόμ, στη Θεσσαλονίκη –το 1931.
Αναφέρεται μεταξύ άλλων και στο βιβλίο του Μιχάλη Τρεμόπουλου «Τα τρία Ε (ΕΕΕ) και ο εμπρησμός του Κάμπελ»


Σημαδιακή μέρα η 9η Νοέμβρη για την παγκόσμια ιστορία

🔻 Στη Ρωσία του Λένιν ένας νέος δρόμος χαράχτηκεκαρπός σύνθετης και απαιτητικής προσπάθειας, συνδυασμού της πρωτοπόρας θεωρητικής δουλειάς με την πρωτοπόρα μαχητική επαναστατική δράση.
🔻 Οι μπολσεβίκοι νίκησαν γιατί κατάφεραν να ανταποκριθούν στο ρόλο τους ως επαναστατικής πρωτοπορίας σκέψης και δράσης, επαναστατικής θεωρίας και επαναστατικής πολιτικής πράξης.
💀 Ο Χίτλερ (8-9 Νοε 1923), έκανε το δικό του αποτυχημένο πραξικόπημα «της μπιραρίας» (Bürgerbräu-Putsch του Μονάχου), για την ανατροπή της –ήδη πεθαμένης, «Δημοκρατίας της Βαϊμάρης»
🔻 68 χρόνια μετά, ανήμερα Χριστούγεννα του 1991, η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο, σύμβολο του πρώτου εργατικού κράτους στον κόσμο –ταξική πατρίδα κάθε γης κολασμένου– υποστέλλονταν από την κορυφή του Κρεμλίνου μέλαν σημείο της ιστορίας με την καπιταλιστική παλινόρθωση και τη νίκη της αντεπανάστασης.
Ήταν εκείνες τις μέρες που έβγαζε «βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε», πως ο σοσιαλισμός ήταν «το παρατράγουδο στα ωραία (ιμπεριαλιστικά) άσματα» και οι κάθε λογής Φουκουγιάμα διατυμπάνιζαν το τέλος της ιστορίας και την οριστική επικράτηση του καπιταλισμού.


Ο ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΣ, ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΣ


Η αναγκαιότητα και η επικαιρότητα του σοσιαλισμού, η δυνατότητα κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας στα συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής πηγάζουν από την καπιταλιστική εξέλιξη που οδηγεί στη συγκεντρωμένη παραγωγή.
Καπιταλιστική ιδιοκτησία σημαίνει φρένο στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής.

Η καπιταλιστική ιδιοκτησία ακυρώνει τη δυνατότητα να ζήσουν όλοι οι εργαζόμενοι σε κοινωνικά οργανωμένες καλύτερες συνθήκες που να ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες ανθρώπινες ανάγκες:
Να έχουν όλοι δουλειά χωρίς τον εφιάλτη της ανεργίας, να εργάζονται λιγότερες ώρες απολαμβάνοντας καλύτερο επίπεδο ζωής, με υψηλού επιπέδου αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Παιδεία και αντίστοιχες υπηρεσίες Υγείας, Πρόνοιας


Το ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης

Συνδεδεμένη άρρηκτα με την ιστορία της Θεσσαλονίκης είναι η παρουσία στην πόλη της Ισραηλίτικης Κοινότητας, που παρά τον αφανισμό του 96% των μελών της στα στρατόπεδα του θανάτου, είναι ακόμη σήμερα μια πραγματικότητα.
Ορισμένοι ιστορικοί τοποθετούν την παρουσία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη από την εποχή της ίδρυσής της, το 315 πΧ. -κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι οι Εβραίοι εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Θεσσαλονίκη το 140 πΧ., προερχόμενοι από την Αλεξάνδρεια.
Καθοριστικό γεγονός για την εξέλιξη της ισραηλίτικης κοινότητας είναι η εγκατάσταση στην πόλη 15 – 20 χιλιάδων Ισπανοεβραίων, που έρχονται από την Ισπανία το 1492 διωγμένοι, με διάταγμα του Φερνδινάδου και της Ισαβέλλας.
Με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 από τους Τούρκους, οι Εβραίοι στην πόλη αριθμούσαν 61.439 ψυχές, σύμφωνα με απογραφή, έναντι των 45.867 μουσουλμάνων, 39.936 Ελλήνων και 16.600 ατόμων άλλων εθνοτήτων.
Σήμερα, η κοινότητα διατηρεί τρεις συναγωγές και διαθέτει ένα ραβίνο.

Στις 7-Σεπ-1943 ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής Στρόοπ, κηρύσσει με διαταγή του -και επίσημα- το διωγμό των εναπομεινάντων Εβραίων στην Ελλάδα.
Μέχρι το τέλος του πολέμου, από το σύνολο 77.000 Εβραίων στην Ελλάδα, πιάστηκαν 68.000, θανατώθηκαν 66.000 και επέζησαν περίπου 2.000 –
Οι περισσότεροι σώθηκαν από το ΕΑΜ που κινητοποίησε τις οργανώσεις του και φυγάδευσε πολλούς στις ελεύθερες περιοχές.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαγιάννης

Ετικέτες: ,

Δείτε ακόμα...