Σαν Σήμερα 04/10 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 4/10

610

Ο Ηράκλειος φτάνει με πλοίο από την Αφρική στην Κωνσταντινούπολη και ανατρέπει τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Φωκά.

Ηράκλειος
Νόμισμα με το πρόσωπο του Ηράκλειου

1302

Υπογράφεται συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και της Δημοκρατίας της Βενετίας.

1528

Γεννιέται ο Ισπανός συνθέτης αναγεννησιακής μουσικής Φρανθίσκο Γκερέρο (Francisco Guerrero). Απ’ όλους τους Ισπανούς συνθέτες της Αναγέννησης ο Γκερέρο υπήρξε ο μοναδικός ίσως που έζησε και εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά εντός της χώρας.

Φρανθίσκο Γκερέρο
Πορτρέτο του Φρανθίσκο Γκερέρο

Οι περισσότεροι συνθέτες της εποχής -π.χ. Κριστόμπαλ Μοράλες, Τομάς Λουίς ντε Βικτόρια- περνούσαν μεγάλο διάστημα της καριέρας τους στην Ιταλία και επέστρεφαν στην πατρίδα τους μετά από πολλά χρόνια.

Σε αντίθεση με τους παραπάνω συνθέτες, ο Γκερέρο έγραψε εκκλησιαστική αλλά και κοσμική μουσική. Στα έργα του συγκαταλέγονται δεκάδες τραγούδια και οργανικά κομμάτια, με το μεγαλύτερο μέρος ωστόσο να καταλαμβάνουν οι λειτουργίες, τα μοτέτα κλπ.

Η μουσική του παρουσιάζει μια μεγάλη χρωματική ποικιλία, που αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό τις διάφορες ανθρώπινες διαθέσεις: τον πόνο και τη χαρά, την έκσταση και τη βαθιά θλίψη, την αγωνία και τη γαλήνη. Τα έργα του παρέμειναν δημοφιλή για εκατοντάδες χρόνια, κυρίως δε στους καθεδρικούς ναούς της Λατινικής Αμερικής, ενώ στις μέρες μας αποτελούν καθιερωμένα για το χορωδιακό ρεπερτόριο.

1669

Πεθαίνει ο Ολλανδός ζωγράφος Ρέμπραντ (Χάρμενς βαν Ρέιν – Rembrandt Harmenszoon van Rijn).

Ρέμπραντ
Αυτοπροσωπογραφία του Ρέμπραντ

Ήταν το έκτο από τα επτά παιδιά της οικογένειας. Ο πατέρας του είχε έναν μύλο κοντά στο Ρήνο και η μάνα του ήταν κόρη φούρναρη. Ποιος μπορούσε να διανοηθεί ότι αυτό το έκτο παιδί θα γινόταν ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους και χαράκτες, ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της Ευρώπης; Η μητέρα του ήταν θρήσκα και του ενέπνευσε από τα πρώτα του χρόνια την αγάπη για τη Βίβλο.

Ρέμπραντ
Ρέμπραντ – Άνδρας με το χρυσό κράνος, π. 1650-55

Έτσι, στα εφτά του χρόνια γράφτηκε σ’ ένα σχολείο που έδινε ιδιαίτερη έμφαση στα λατινικά, κάτι που ίσως να σήμαινε ότι οι γονείς του θα ήθελαν ο μικρός να σπουδάσει αργότερα Θεολογία… Στα 14 χρόνια του τέλειωσε το σχολείο αφού είχε γνωρίσει την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας και της Ρώμης. Ο Ρέμπραντ αποφασίζει να αφιερωθεί στη ζωγραφική. Στην αρχή μαθήτευσε στον Γιάκομπ, έναν ζωγράφο που είχε σπουδάσει στη Ρώμη και στη Νάπολη, και γύρω στα 1624 εργάστηκε στο εργαστήρι του Πίτερ Λάσμαν στο Αμστερνταμ, ο οποίος είχε και εκείνος σπουδάσει στη Ρώμη την περίοδο που ο Καραβάτζο εισηγούνταν τον επαναστατικό τρόπο της σκιάς με το chiaro- scouro, δηλαδή φως και η σκιά. Κύριο χαρακτηριστικό των νεανικών έργων του Ρέμπραντ είναι η προτίμησή του στα θρησκευτικά θέματα, όπως είναι ο Τώβιτ και η Αννα.

Ρέμπραντ
Ρέμπραντ – Μάθημα ανατομίας του Δρ. Τουλπ, 1632

Αλλά το έργο του «Μάθημα ανατομίας» καθιέρωσε τον Ρέμπραντ οριστικά ως τον καλύτερο προσωπογράφο. Έτσι απέκτησε πολλά χρήματα, με αποτέλεσμα να γίνει συλλέκτης σπάνιων έργων τέχνης. Η επιτυχία στη δουλιά τού έφερε γούρι και στον έρωτα. Στα 1634 παντρεύτηκε την εικοσάχρονη αρχοντοπούλα Σάσκια βαν Ούλεμπουργκ. Η ευτυχία κράτησε λίγο, μονάχα πέντε χρόνια. Από τη στιγμή που ο Ρέμπραντ αγόρασε ένα τεράστιο σπίτι, που σήμερα στεγάζεται το Μουσείο Ρέμπραντ στο Άμστερνταμ, άρχισε σιγά αλλά μεθοδικά η καταστροφή. Έχασε ένα γιο και δυο κόρες και, τέλος, τη γυναίκα του μόλις γέννησε το τελευταίο παιδί τους. Ένα σημαντικό κεφάλαιο στην καλλιτεχνική πορεία του Ρέμπραντ συνθέτουν τα χαρακτικά, που πολλές φορές διαφοροποιούνται από τη ζωγραφική του και θεματικά και από άποψης στιλ. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σπουδές γυναικείων γυμνών.

Ρέμπραντ
Ρέμπραντ – Δανάη, π. 1636

Σ’ αυτές ο Ρέμπραντ αποφεύγει να ωραιοποιήσει το παραμικρό. Ο μεγαλύτερος ζωγράφος της Ολλανδίας και ένας από τους πιο μεγάλους του κόσμου, ο καλλιτέχνης που μας έδωσε με πληρότητα και ενόραση τα μυστικά της ανθρώπινης ψυχής, που δείχνει τη μέγιστη συμπάθεια για εκείνους που είχαν υποφέρει πολλά, που ήταν άθλιοι και φτωχοί, και είχε τη δυνατότητα να βλέπει πίσω από την επιφάνεια, πέθανε στα 1669 αφήνοντας μια τεράστια κληρονομιά σε όλη την ανθρωπότητα.

1814

Γεννιέται ο Γάλλος ζωγράφος και χαράκτης Ζαν Φρανσουά Μιγέ (Jean-François Millet).

Ζαν Φρανσουά Μιγέ
Ο Ζαν Φρανσουά Μιγέ

Ήταν ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα και ιδρυτής της Σχολής του Μπαρμπιζόν.

Ζαν Φρανσουά Μιγέ
Ζαν Φρανσουά Μιγέ – Ο σπορέας (1859)

Υπήρξε κυρίως ο ζωγράφος των χωρικών. Μετά τον «λιχνιστή» (1848), παρουσίασε το επόμενο έτος στα Σαλόν «τον άνθρωπο με την αξίνα» και το 1859 τον περίφημο «σπορέα», που ενέπνευσε στον Βικτόρ Ουγκό ένα ποίημα στο οποίο εκθειάζει τη μεγαλειώδη χειρονομία του αγρότη.

Ζαν Φρανσουά Μιγέ
Ζαν Φρανσουά Μιγέ – Ο άνθρωπος με την αξίνα (1860-1862)

1853

Ξεκινά ο Κριμαϊκός Πόλεμος μεταξύ της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της Βρετανίας και της Γαλλίας.

Η πολιορκία της Σεβαστούπολης κατά την διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου
Η πολιορκία της Σεβαστούπολης κατά την διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου

Ο πόλεμος έληξε τον Φεβρουάριο του 1856 με ήττα της Ρωσίας.

1895

Γεννιέται ο Αμερικανός κωμικός ηθοποιός και σκηνοθέτης Τζόζεφ Φρανκ «Μπάστερ» Κίτον VI (Joseph Frank «Buster» Keaton VI).

Μπάστερ Κίτον
Ο Μπάστερ Κίτον

Γνωστός κυρίως για τις «βωβές» του ταινίες, το «σήμα κατατεθέν» του ήταν η κωμωδία με κινήσεις του σώματος, διατηρώντας, όμως, μια στωική αγέλαστη έκφραση, κερδίζοντας, έτσι το παρατσούκλι «Το Μεγάλο Πέτρινο Πρόσωπο». Υποστήριζε ανέκαθεν, ότι η κωμωδία πρέπει να είναι αστεία χωρίς το στοιχείο του γελοίου.

Για το λόγο αυτό έκανε μεγάλες προσπάθειες ώστε οι ταινίες του να μπορούν να είναι αξιόπιστες, τόσο με όρους δράματος όσο και με όρους κωμωδίας. Η σκηνοθετική «αριστεία» του Κίτον εμφανίζεται – σε μεγάλο βαθμό – σαν αποτέλεσμα της αυστηρής τήρησης μιας δραματικής λογικής στην αφήγηση με την παράλληλη χρήση κωμικών ευρημάτων, κοινώς γκαγκς. Το σχήμα αυτό εξελίσσεται με ακρίβεια στη βάση ενός γεωμετρικού μοντέλου που υποστηρίζεται από τους χαρακτήρες και το σενάριο.

Από τα πιο γνωστά έργα του είναι «Ο Στρατηγός» (The General).

1904

Πεθαίνει ο Γάλλος γλύπτης Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί (Frédéric Auguste Bartholdi).

Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί
Ο Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί

Είναι επίσης γνωστός σαν Αμιλκάρ Χάζενφρατζ (Amilcar Hasenfratz), ψευδώνυμο που χρησιμοποιούσε στους εμπνευσμένους από αιγυπτιακά θέματα πίνακές του.

Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί
Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί – Ο Λέων του Μπελφόρ

Δικό του έργο είναι το «Άγαλμα της Ελευθερίας».

Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί
Φρεντερίκ Ωγκύστ Μπαρτολντί – Άγαλμα της Ελευθερίας

1910

Στην Πορτογαλία ξεσπά αστικοδημοκρατική εξέγερση, η οποία ανατρέπει τη μοναρχία.

Εξεγερμένοι σε οδόφραγμα στη Λισαβόνα
Εξεγερμένοι σε οδόφραγμα στη Λισαβόνα

1917

Γεννιέται σε ένα φτωχό χωριό η Χιλιανή κομμουνίστρια μουσικός Βιολέτα Πάρα.

Η Βιολέτα Πάρα
Η Βιολέτα Πάρα

Η ζωή της ποτέ δεν υπήρξε εύκολη, αντίθετα όλη της η ύπαρξη ήταν ένας συνεχής και σκληρός αγώνας. Έβαλε τέρμα στη ζωή της στα 50 της.

Πίσω της άφησε πλούσιο κληροδότημα, παραδοσιακή μουσική στην οποία εμφύσησε νέα ζωή, λαογραφικό έργο, αλλά και δικά της τραγούδια που κατέκτησαν τον κόσμο όλο. Ανάμεσα στο πολύτιμο έργο της ξεχωρίζει το τραγούδι «Gracias a la vida», ύμνος στην Χιλιανή παραδοσιακή μουσική.

1918

Εν τω μέσω επαναστατικών ζυμώσεων και αναβρασμού συγκροτείται η κυβέρνηση του Πρίγκιπα Μαξ στη Γερμανία, στην οποία μετείχε για πρώτη φορά με δύο στελέχη του και το Γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (Φ. Σάιντεμαν και Γκ. Μπάουερ).

Οι κυρίαρχες τάξεις δεν μπορούσαν πια να κυβερνούν τη χώρα χωρίς να υποστηρίζονται ανοιχτά από τους ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας. Με τη σειρά τους οι ηγέτες του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος συνασπίστηκαν πρόθυμα με τα αστικά κόμματα δηλώνοντας πως αυτό είναι αναγκαίο για το συμφέρον της «εθνικής ενότητας».

Ο Πρίγκηπας Μαξ (δεύτερος από δεξιά), με μέλη της κυβέρνησής του
Ο Πρίγκηπας Μαξ (δεύτερος από δεξιά), με μέλη της κυβέρνησής του

Το στέλεχος του κόμματος Ε. Νόσκε θα γράψει αργότερα: «Το παλαιό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα δεν ήθελε την επανάσταση. Όταν η στρατιωτική συντριβή έγινε αναπόφευκτη, το κόμμα αυτό έστειλε τους ηγέτες του στην κυβέρνηση του πρίγκιπα Μαξ του Μπάντεν για να προσπαθήσουν να σώσουν την κατάσταση».

1927

Αρχίζει τις εργασίες της η Επιτροπή Καταπολέμησης του Κομμουνισμού που συγκρότησε η κυβέρνηση. Ως πρώτο μέτρο αποφασίζεται «η εκκαθάριση των δημοσίων υπηρεσιών από τα κομμουνιστικά στοιχεία». Μελετάται, επίσης, «η διάλυση των κομμουνιστικών σωματείων».

1934

Στην Ισπανία κηρύσσεται γενική πολιτική απεργία, στην οποία παίρνουν μέρος ένα εκατομμύριο εργαζόμενοι.

Από τις απεργιακές κινητοποιήσεις στην Ισπανία το 1934
Από τις απεργιακές κινητοποιήσεις στην Ισπανία το 1934

Στις μάχες με τις κυβερνητικές δυνάμεις σκοτώνονται σχεδόν 3.000 εργάτες, ενώ συλλαμβάνονται πάνω από 30.000.

1934

Ο μετέπειτα δικτάτορας Ι. Μεταξάς δηλώνει ανοιχτά από το βήμα της βουλής: «Απεκτήσαμεν την πεποίθησιν…ότι η λύσις του πολυπλόκου πολιτικού και κοινωνικού προβλήματος, ουδόλως δύναται να επιτευχθεί δια της συνεχίσεως των κοινοβουλευτικών μεθόδων».

Ο Μεταξάς με τον Βασιλιά Γεώργιο
Ο Μεταξάς με τον Βασιλιά Γεώργιο

1943

Σε ομιλία του στο Πόζναν της Πολωνίας ο Χάινριχ Χίμλερ ξετυλίσσει το σχέδιο μαζικής εξόντωσης των Εβραίων.

Ο Χάινριχ Χίμλερ
Ο Χάινριχ Χίμλερ

1947

Πεθαίνει ο Γερμανός φυσικός Καρλ Ερνστ Λούντβιχ Πλανκ (Μαξ Πλανκ – Max Karl Ernst Ludwig Planck), ο οποίος εισήγαγε τη θεωρία των κβάντα (βραβείο Νόμπελ Φυσικής, 1918).

Μαξ Πλανκ
Ο Μαξ Πλανκ το 1933

1955

Πεθαίνει ο στρατάρχης και πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπάγος.

Ο Παπάγος με τον Γεώργιο
Ο Παπάγος με τον Γεώργιο

1957

Η Σοβιετική Ένωση εκτοξεύει τον πρώτο στον κόσμο τεχνητό δορυφόρο της Γης («Σπούτνικ-1»).

Ο Σπούτνικ - 1
Ο Σπούτνικ – 1

1957

Συνέρχεται το 4ο Παγκόσμιο Συνέδριο των Συνδικάτων στη Λειψία.

1970

Πεθαίνει η Αμερικανίδα τραγουδίστρια και τραγουδοποιός της ροκ μουσικής και της μπλουζ Τζάνις Λυν Τζόπλιν (Janis Lyn Joplin).

Τζάνις Τζόπλιν
Η Τζάνις Τζόπλιν το 1970

Την αποκαλούσαν «Μαργαριτάρι» και θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες και ευρέως γνωστές γυναίκες ροκ σταρ της εποχής της.

Ήταν επίσης ζωγράφος και χορεύτρια. Ήλθε στο προσκήνιο στα τέλη της δεκαετίας του 1960, αρχικά ως τραγουδίστρια των Big Brother and the Holding Company.

Συνέχισε σόλο καριέρα με συγκροτήματα όπως οι Kozmic Blues Band και οι Full Tilt Boogie Band. Κυκλοφόρησε μόλις τέσσερα στούντιο άλμπουμ (εκ των οποίων ένα μετά θάνατον). Θεωρείται η καλύτερη, ίσως ερμηνεύτρια του μπλουζ και μία από τις μεγαλύτερες τραγουδίστριες της ροκ μουσικής.

1974

Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας προειδοποιούν ότι το στρώμα του όζοντος στην ατμόσφαιρα θα μειωθεί κατά 10% μέχρι το 1990 και κατά 40% μέχρι το 2014, αν δε ληφθούν άμεσα μέτρα κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

1992

Boeing 747 της El Al συντρίβεται σε δύο πολυκατοικίες στο Άμστερνταμ, σκοτώνοντας 43 άτομα εκ των οποίων 39 στο έδαφος.

1999

Από τη σύγκρουση πούλμαν που μετέφερε οπαδούς του ΠΑΟΚ και ενός φορτηγού στα Τέμπη, ανατρέπεται το πούλμαν και πέφτει σε χαράδρα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 7 φίλαθλοι και άλλοι 27 να τραυματιστούν.

Μεταφορά των θυμάτων από το τροχαίο με τους οπαδούς του ΠΑΟΚ
Μεταφορά των θυμάτων από το τροχαίο με τους οπαδούς του ΠΑΟΚ

2009

«Φεύγει» από τη ζωή η Αργεντίνα τραγουδίστρια Μερσέντες Σόσα (Haydée Mercedes Sosa). Η «Negra» – έτσι την αποκαλούσαν οι συμπατριώτες της – γεννήθηκε στο Σαν Μιγκέλ ντε Τουκουμάν της Αργεντινής στις 9 Ιούλη του 1935.

Η Μερσέντες Σόσα
Η Μερσέντες Σόσα

Στις δεκαετίες του ’60 και ’70 συμμετείχε με άλλους πρωτοπόρους καλλιτέχνες στο «Κίνημα της Νέας τραγουδοποιίας» (Movimiento del Nuevo Canionero) ή πιο διαδεδομένα Νueva Cancion, του μουσικο-λογοτεχνικού πολιτικού κινήματος, που βασιζόταν στη λαϊκή αργεντίνικη παράδοση συνδεδεμένη με τον αντιδικτατορικό αγώνα.

Τα τραγούδια της έγιναν απειλή για την χούντα του 1976 – υπό τον Χόρχε Βιντέλα στρατιωτικό καθεστώς. Το 1979 συλλαμβάνεται σε συναυλία και καταφεύγει αυτοεξόριστη στο Παρίσι και τη Μαδρίτη, όπου μένει μέχρι το 1982, οπότε επιστρέφει στην πατρίδα της. Έκτοτε ηχογράφησε πολλούς δίσκους, διευρύνοντας το ρεπερτόριό της.

Ένωσε το φολκλόρ με τις μπαλάντες, το ροκ, τη μουσική της πόλης. Έσπασε τα σύνορα που χωρίζουν είδη και γενιές. Πολύ γνωστά ανεπανάληπτα τραγούδια που έχει ερμηνεύσει είναι «Cancion con todos», «Alfonsina y el mar», «Gracias a la vida», «Al jardin de la republica», «Duerme negrito» κ.ά..

Συνεργάστηκε με μεγάλους καλλιτέχνες όπως οι Κουβανοί Σίλβιο Ροντρίγκες, Πάμπλο Μιλανές, Ισμαέλ Σεράνο και πολλούς άλλους.

Η Μερσέντες Σόσα με το συγκρότημά της είχε εμφανιστεί την δεκαετία του 1980 στα Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του «Οδηγητή» και συνεργαστεί με Έλληνες καλλιτέχνες και τελευταία με το συγκρότημα «Apurimac», που αποτελείται από Λατινοαμερικάνους και Έλληνες μουσικούς.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...