Σαν σήμερα 13 Ιουνίου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 13/6

313

Αναρτάται στη Νικομήδεια το Διάταγμα των Μεδιολάνων, το οποίο υπέγραψαν ο Κωνσταντίνος Α΄ και ο συναυτοκράτορας Λικίνιος παραχωρώντας θρησκευτική ελευθερία σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

1381

Οι εξεγερμένοι χωρικοί της Αγγλίας μπαίνουν στο Λονδίνο και επιτίθενται σε κτίρια και αξιωματούχους του βασιλιά.

Αγγλία - "Εξέγερση των χωρικών", 1831
Ο Ριχάρδος ΙΙ συναντάται με τους επαναστάτες από την “Εξέγερση των χωρικών” το 1381

Οι εξεγερμένοι απαιτούσαν την κατάργηση της δουλοπαροικίας και την ελάττωση των φόρων. Εναντίον τους κινητοποιήθηκε ο στρατός, ο οποίος και τελικά κατάφερε να συντρίψει την εξέγερση. Πάνω από 1.500 χωρικοί εκτελέστηκαν ως αντίποινα τις εβδομάδες που ακολούθησαν.

1825

Ο Γιάννης Μακρυγιάννης σταματά τον Ιμπραήμ στους Μύλους, στο δρόμο από την Τρίπολη στο Ναύπλιο.

Είναι η πρώτη νίκη των επαναστατημένων Ελλήνων κατά του αιγυπτιακού εκστρατευτικού σώματος.

Πολιτισμός - Ζωγραφική - Π. Ζωγράφου
Πίνακας του Π. Ζωγράφου που απεικονίζει τη μάχη των Μύλων

1831

Γεννιέται ο Σκωτσέζος φυσικός Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ (James Clerk Maxwell), ο οποίος διατύπωσε τους βασικούς νόμους της ηλεκτρομαγνητικής.

Επιστήμες - ηλεκτρομαγνητική - Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ
Ο Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ

1863

Η Βρετανία, η Γαλλία, η Ρωσία και η Δανία υπογράφουν συνθήκη με την οποία ο Δανός πρίγκιπας Βίλχελμ ορίζεται βασιλιάς της Ελλάδας (Γεώργιος Α’).

Στην εν λόγω συνθήκη προβλέπεται και η ενσωμάτωση των Ιόνιων Νησιών με την Ελλάδα.

Ελλάδα - βασιλεία - Γουλιέλμος Γεώργιος
Ο Γουλιέλμος Γεώργιος

1878

Αρχίζει το Συνέδριο του Βερολίνου, που διήρκησε ένα μήνα, με αντικείμενο το μέλλον της Βαλκανικής.

Σε αυτό αντιπροσωπευόταν η Ρωσία, η Αγγλία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η Ιταλία, η Τουρκία, το Ιράν και τα βαλκανικά κράτη (ως παρατηρητές).

Βαλκάνια - διαμοιρασμός - Συνέδριο του Βερολίνου, 1878
Το Συνέδριο του Βερολίνου

Μετά από έντονο διπλωματικό αγώνα υπογράφτηκε στις 13 Ιούλη 1878 η Συνθήκη του Βερολίνου.

Με τη συνθήκη αυτή, η Αγγλία και η Αυστροουγγαρία, με την υποστήριξη της Γερμανίας, πέτυχαν να τροποποιήσουν σημαντικά τους όρους της προηγούμενης Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, που είχε συναφθεί το Μάρτη του ίδιου έτους στον απόηχο του ρωσοτουρκικού πολέμου και προωθούσε τα ρωσικά συμφέροντα στην περιοχή της Βαλκανικής (συγκρότηση της «Μεγάλης Βουλγαρίας», κ.α.).

Το Συνέδριο αποτέλεσε πεδίο σύγκρουσης των ιμπεριαλιστικών κρατών για το συσχετισμό δύναμης στα Βαλκάνια, σε βάρος πάντοτε των βαλκανικών λαών.

1897

Γεννιέται ο Πάαβο Νούρμι (Paavo Johannes Nurmi), Φινλανδός δρομέας μεσαίων και μεγάλων αποστάσεων.

Το 1924, κέρδισε πέντε χρυσά στους Ολυμπιακούς Αγώνες ενώ στους αγώνες του 1928 κατέκτησε ένα χρυσό και δύο ασημένια μετάλλια.

Αθλητισμός - Στίβος - Πάαβο Νούρμι
Ο Πάαβο Νούρμι

1904

Πεθαίνει ο ζωγράφος Νικηφόρος Λύτρας, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Σχολής του Μονάχου.

Πολιτισμός - Ζωγραφική - Νικηφόρος Λύτρας
Πορτραίτο του Νικηφόρου Λύτρα

Γιος μαρμαρογλύπτη από την Τήνο, από πολύ μικρός έδειξε την καλλιτεχνική του φύση. Φοίτησε στο «Σχολείο των τεχνών» στην Αθήνα με καθηγητές τον Ραφαήλ Τσέκολι και τον Λουδοβίκο Θείρσιο (Τηρς), ο οποίος εκτίμησε το ταλέντο του και τον προσέλαβε για βοηθό κατά την αγιογράφηση της ρώσικης εκκλησίας στην Αθήνα. Ως σπουδαστής διακρίθηκε σε πολλούς διαγωνισμούς και εξέθεσε έργο στη διεθνή Έκθεση του Παρισιού σε ηλικία 23 ετών.

Πολιτισμός - Ζωγραφική - Νικηφόρος Λύτρας
Νικηφόρος Λύτρας: τοιχογραφία

Με την παραίτηση του δασκάλου του Θειρσίου δίδαξε στη θέση του. Το 1857 κέρδισε το Κοντοσταύλειο Βραβείο και πήγε στο Μόναχο με υποτροφία της ελληνικής κυβέρνησης. Στην Ακαδημία είχε δυο σημαντικούς δασκάλους τον Μόριτς Σβιντ και τον Φον Πίλοτι. Το 1866 επέστρεψε στην Ελλάδα και διορίστηκε καθηγητής στην έδρα της Ζωγραφικής στο «Σχολείο Τεχνών». Εκεί δίδαξε για 38 ολόκληρα χρόνια.

Πολιτισμός - Ζωγραφική - Νικηφόρος Λύτρας
Νικηφόρος Λύτρας: Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας απ τον Κανάρη (1873)

Οι σύγχρονοί του τον περιγράφουν ως ένα χαρακτήρα δηκτικό και ευφυή, χαριτολόγο που διέθετε μεγάλη δόση ελληνικής θυμοσοφίας. Υπήρξε έξοχος σχεδιαστής και κολορίστας. Ο Νικηφόρος Λύτρας χαρακτηρίζεται ως ο πατέρας της ελληνικής ζωγραφικής.

1917

Γερμανικά αεροπλάνα βομβαρδίζουν το Λονδίνο, με αποτέλεσμα το θάνατο 162 πολιτών.

Α'ΠΠ - Βομβαρδισμός Λονδίνου, 1917
Λεωφορείο σε κρατήρα που δημιούργησε γερμανική βόμβα

Πρόκειται για την αιματηρότερη αεροπορική επίθεση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου σε βρετανικό έδαφος.

1920

Δολοφονείται από ομοεθνή του δημοκράτη – ακτιβιστή στο Παρίσι ο Εσάντ Πασάς, ο οποίος πρόσφατα είχε αυτοανακηρυχθεί βασιλιάς της Αλβανίας.

Αλβανία - Εσάντ Πασάς
Ο Εσάντ Πασάς

1928

Γεννιέται ο Τζον Νας (John Forbes Nash Jr.), Αμερικανός μαθηματικός, βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομικών το 1994 για τη συμβολή του στη θεωρία των παιγνίων.

Επιστήμες - Μαθηματικά - Τζον Νας
Τζον Νας

1934

Ο Αδόλφος Χίτλερ και ο Μπενίτο Μουσολίνι συναντώνται στη Βενετία.

Ναζισμός - Φασισμός - Αδόλφος Χίτλερ - Μπενίτο Μουσολίνι
Ο Αδόλφος Χίτλερ με τον Μπενίτο Μουσολίνι

Μία μέρα μετά, ο Ιταλός δικτάτορας θα αποκαλέσει τον σύμμαχό του «μικρή ανόητη μαϊμού».

1935

Γεννιέται ο Κρίστο (Christo, το πραγματικό του όνομα ήταν Χρήστο Γιαβάσεφ).

Μαζί με η γυναίκα του Ζαν-Κλοντ δημιούργησαν έργα κυρίως σε δημόσιους χώρους.

Πολιτισμός - εικαστικά - Κρίστο
Ο Κρίστο μπροστά από ένα έργο του

Τα έργα τους περιλαμβάνουν το τύλιγμα του Ράιχσταγκ στο Βερολίνο και της γέφυρας Ποντ Νεφ στο Παρίσι, το μήκους 39 χλμ έργο Running Fence ανάμεσα στις κομητείες Μαρίν και Σόνομα της Καλιφόρνια, και τις Πύλες στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης.

1938

Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Γαλλίας κλείνει τα σύνορα με τη Δημοκρατική Ισπανία.

Τα γαλλικά σύνορα υπήρξαν για ένα διάστημα μια σημαντική δίοδος της σοβιετικής βοήθειας προς τις δυνάμεις που μάχονταν τον Φράνκο.

Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση Νταλαντιέ, που μεταξύ άλλων επιθυμούσε την αποκατάσταση των σχέσεων της Γαλλίας με τη φασιστική Ιταλία, καθώς και την πρόσβαση σε πρώτες ύλες που παράγονταν στις περιοχές όπου κατείχαν οι Φρανκιστές, αποφάσισε να προβεί στο κλείσιμο των συνόρων, συνδράμοντας έτσι σημαντικά στην ήττα της Δημοκρατικής Ισπανίας.

1938

Γεννιέται ο Νικήτας Τσακίρογλου, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης.

Πολιτισμός - Θέατρο - Νικήτας Τσακίρογλου
Νικήτας Τσακίρογλου

Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο στην παράσταση “Τα Κόκκινα Φανάρια” (1962) και καθιερώθηκε ως ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές του Εθνικού.

Όπως είχε πει σε συνέντευξή του στον «Ριζοσπάστη», «στόχος μου είναι να επικοινωνήσω άμεσα με τον κόσμο, τα κοινωνικά του προβλήματα και ιδιαίτερα να ασχοληθώ με τον άξονα που με απασχολεί πολύ περισσότερο, γιατί είναι η πηγή των κοινωνικών κακών, την οικογένεια. Τον άξονα οικογένεια – κοινωνία”.

1944

Πυροδοτούνται οι πρώτοι γερμανικοί πύραυλοι «V-1» εναντίον του Λονδίνου.

Συνολικά στη διάρκεια της χρήσης τους (2,5 μήνες) κόστισαν τη ζωή σε 22.892 ανθρώπους.

Ναζιστική Γερμανία - Βόμβα V-1
Η βόμβα V-1

1952

Κοινή δήλωση ΚΚΕ και ΑΚΕ για τη συγκρότηση πανδημοκρατικού μετώπου στην Ελλάδα.

1956

Η διώρυγα του Σουέζ περνά στην κυριαρχία της Αιγύπτου (έως τότε βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Βρετανών, που παρά την παραχώρηση ανεξαρτησίας στην πρώην αποικία τους, είχαν κρατήσει την κυριότητα στη στρατηγικής σημασίας Διώρυγα).

Αίγυπτος - Μεγάλη Βρετανία - επέμβαση στη διώρυγα του Σουέζ, 1958
Ο βομβαρδισμός του Πορτ Σάιντ από τους Βρετανούς

Η απόφαση ωστόσο της Αιγυπτιακής κυβέρνησης να εθνικοποιήσει τη Διώρυγα λίγους μήνες αργότερα προκάλεσε την ιμπεριαλιστική στρατιωτική επέμβαση Βρετανίας, Γαλλίας και Ισραήλ («Κρίση του Σουέζ»).

1957

Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ αποφασίζει την επαναλειτουργία του ραδιοφωνικού σταθμού, με την ονομασία «Φωνή της Αλήθειας».

ΚΚΕ - Δικτατορία 1967-1973 - "Φωνή της Αλήθειας"
Τρικάκι που καλεί τον λαό να ακούει τη “Φωνή της Αλήθειας” την περίοδο της δικτατορίας

Αρχικά ο σταθμός εξέπεμπε από την περιοχή Χάλε της Λειψίας στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, ενώ στη συνέχεια ξεκίνησαν εκπομπές και από το Βουκουρέστι της Ρουμανίας. Η «Φωνή της Αλήθειας» σταμάτησε να εκπέμπει μετά την πτώση της Χούντας το 1974 και τη νόμιμη πλέον δράση του ΚΚΕ στην Ελλάδα.

1964

Γεννιέται ο Σαρούνας Μαρτσουλιόνις (Raimondas Šarūnas Marčiulionis) Σοβιετικός μπασκετμπολίστας.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ το 1988, μαζί με τον Άρβιντας Σαμπόνις, οδήγησε την ομάδα της ΕΣΣΔ στην κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου. Ήταν ένας από τους πρώτους Ευρωπαίους καλαθοσφαιριστές που αγωνίστηκαν στο ΝΒΑ.

Αθλητισμός - Μπάσκετ - Σαρούνας Μαρτσουλιόνις
Ο Σαρούνας Μαρτσουλιόνις

1983

Το αμερικανικό διαστημόπλοιο «Pioneer 10» («Πρωτοπόρος 10») περνά τον πλανήτη Ποσειδώνα και γίνεται το πρώτο αντικείμενο φτιαγμένο από ανθρώπινο χέρι που φεύγει έξω από το ηλιακό μας σύστημα.

ΗΠΑ - Διαστημικό πρόγραμμα - Pioneer 10
Ο Pioneer 10

1986

Πεθαίνει ο Αμερικανός κλαρινετίστας Μπένι Γκούντμαν (Benjamin ”Benny” David Goodman), ο «βασιλιάς του σουίνγκ».

Πολιτισμός - Μουσική - Μπένι Γκούντμαν
Ο Μπένι Γκούντμαν

Ήταν από τους πρώτους που διηύθυνε συγκρότημα που έπαιζαν λευκοί και μαύροι.

Ήταν μια πράξη που ερχόταν κόντρα σε μια εποχή που ο ρατσισμός ήταν «ανεπίσημη» επίσημη πολιτική της άρχουσας τάξης.

Ήταν αυστηρός στη δουλειά του, πολλές φορές αυταρχικός. Η κλασική μουσική ήταν στο κέντρο του ενδιαφέροντος του.

1987

Πεθαίνει η βραβευμένη με Όσκαρ Καλύτερης Ηθοποιού (1985) Τζεραλντίν Πέιτζ (Geraldine Sue Page).

Πολιτισμός - Κινηματογράφος - Τζεραλντίν Πέιτζ
H Τζεραλντίν Πέιτζ

Βραβεύτηκε με το Όσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία «Ταξίδι στο Μπάουντιφουλ» (1985).

Άλλες ταινίες της που έγιναν επιτυχία ήταν: «Χόντο» (1954), «Καλοκαίρι και Καταχνιά» ( 1961), «Γλυκό Πουλί της Νιότης» (1962), «Ραντεβού με το Θάνατο» (1963), «Τώρα που Έγινες Άνδρας» (1966), «Ο Κήπος των Εγκλημάτων» (1969), «Ένα Γέλιο, ένα Δάκρυ» (1972), «Η Μέρα της Θεομηνίας» (1975), «Εσωτερικές Σχέσεις» (1978) και «Οι Ατσίδες της Νέας Υόρκης» (1984).

2001

Πεθαίνει ο πολυ-οργανοπαίχτης και συνθέτης Μακάντα Κεν Μακιντιρέ (Makanda Ken McIntyre).

Μακάντα Κεν Μακιντιρέ
Μακάντα Κεν Μακιντιρέ

Υπήρξε μουσικός της τζαζ με πλούσια πανεπιστημιακή και διδακτική δράση ενώ ηχογράφησε και 11 προσωπικά άλμπουμς.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...