Σαν Σήμερα 16/10 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 16/10

1620

Γεννιέται ο Γάλλος γλύπτης, ζωγράφος και αρχιτέκτονας Πιερ Πωλ Πυζέ (Pierre Paul Puget), εκπρόσωπος του γαλλικού μπαρόκ κατά τον 17ο αιώνα.

Πιερ Πωλ Πυζέ
Ο Πιερ Πωλ Πυζέ
Πιερ Πωλ Πυζέ
Πιερ Πωλ Πυζέ – Άγιος Σεβαστιανός (1668)

1793

Πεθαίνει ο Σκοτσέζος επιστήμονας χειρούργος Τζον Χάντερ (John Hunter).

Ο Τζον Χάντερ
Ο Τζον Χάντερ

1793

Στο απόγειο της Γαλλικής Επανάστασης, αποκεφαλίζεται η Μαρία Αντουανέτα (Marie Antoinette), χήρα του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ της Γαλλίας.

Μαρία Αντουανέτα
Πορτρέτο της Μαρίας Αντουανέτα το 1767

1813

Αρχίζει η Μάχη της Λειψίας, η αποκληθείσα και Μάχη των Εθνών, μεταξύ των δυνάμεων του Ναπολέοντα και του Έκτου Συνασπισμού (Πρωσίας, Ρωσίας, Μ. Βρετανίας, Αυστρίας, Σουηδίας, Γερμανικών Κρατών).

Μάχη της Λειψίας
Πίνακας που απεικονίζει τη Μάχη της Λειψίας

1846

Ο Γουίλιαμ Μόρτον επιδεικνύει για πρώτη φορά την αναισθησία με αιθέρα στο Γενικό Νοσοκομείο Μασαχουσέτης.

1848

Ο Καρλ Μαρξ (Karl Heinrich Marx) εκλέγεται πρόεδρος της Εργατικής Ένωσης της Κολωνίας.

Ο Κ. Μάρξ με εργάτες
Ο Κ. Μάρξ με εργάτες

1854

Γεννιέται ο ηγέτης της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας και της Β’ Διεθνούς Καρλ Κάουτσκυ (Karl Johann Kautsky). Ο Κ. Κάουτσκυ υπήρξε στην εποχή του ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς του μαρξισμού, που στην πορεία ωστόσο, εκδήλωσε οπορτουνιστικές ταλαντεύσεις και εν τέλει πέρασε ολόπλευρα στο στρατόπεδο του οπορτουνισμού, εξωραΐζοντας τον ιμπεριαλισμό, αρνούμενος τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης, την επαναστατική βία, κοκ.

Ο Καρλ Κάουτσκυ
Ο Καρλ Κάουτσκυ

Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ηγήθηκε της μεσοβέζικης τάσης του «κεντρισμού», που κάλυπτε τον σοσιαλσωβινισμό της Β’ Διεθνούς με διεθνιστική φρασεολογία. Στη συνέχεια υπήρξε ένας από τους σφοδρότερους πολέμιους της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης.

1854

Γεννιέται ο Ιρλανδός συγγραφέας Όσκαρ Ουάϊλντ (Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde). Όταν έφτασε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης το πρωινό του 1882, ρωτήθηκε από τους τελωνειακούς, αν είχε κάτι να δηλώσει. «Τίποτα, μόνο την ευφυία μου», είπε στο έκπληκτο πλήθος και χάθηκε μέσα στους αρωματικούς καπνούς του τσιγάρου του και μια γλυκιά έπαρση.

Όσκαρ Ουάϊλντ
Ο Όσκαρ Ουάϊλντ

Αυτός ο γενναίος Ιρλανδός ήταν ήδη μια διασημότητα, ένας μοντέρνος άνθρωπος, μεγαλύτερος από την ίδια τη ζωή, πάντα έτοιμος για να σαρκάσει την κοινωνία, μα, πάνω απ’ όλα, τον ίδιο τον εαυτό του. Μέσα από τα βιβλία και τα θεατρικά του έργα, τις προκλητικές του απόψεις και την ανορθόδοξη συμπεριφορά του, είχε ενθουσιάσει το μοδάτο Λονδίνο της εποχής, αλλά είναι σε λίγους γνωστό πως, πέρα από όλα αυτά, ο Όσκαρ Γουάιλντ υπήρξε ένας πολύ γλυκός άνθρωπος.

Μερικά από τα έργα του είναι «Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ», «Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός», «Ιδανικός σύζυγος», «Σαλώμη» κ.α.

1859

Ομάδα Αμερικανών υπέρμαχων της κατάργησης της δουλείας («abolitionists») υπό τον Τζον Μπράουν, επιχειρούν επιδρομή σε αποθήκη όπλων με σκοπό τον οπλισμό και εξέγερση των σκλάβων, αρχικά της πολιτείας της Βιρτζίνια και κατόπιν των υπολοίπων.

Ο Τζον Μπράουν
Ο Τζον Μπράουν

Το όλο εγχείρημα θα κατασταλεί 2 μέρες αργότερα έπειτα από επέμβαση πεζοναυτών. Ο ίδιος ο Τζον Μπράουν, μαζί με τρεις ακόμα συναγωνιστές του θα καταδικαστεί σε θάνατο και θα απαγχονιστεί λίγο αργότερα.

1888

Γεννιέται ο Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Ευγένιος Ο’ Νηλ ((Eugene Gladstone O’Neill  -βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, 1936).

Ο Ευγένιος Ο' Νηλ
Ο Ευγένιος Ο’ Νηλ

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1910, ο Ο’Νηλ συσχετίστηκε με πολλά μέλη της λόγιας σκηνής του Γκρίνουιτς Βίλατζ στο Μανχάταν και ιδιαίτερα με τον ιδρυτή του κομμουνιστικού εργατικού κόμματος της Αμερικής, Τζον Ριντ.

Το 1920 έκανε πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ το Πέρα από τον ορίζοντα, που ήταν το πρώτο του έργο που δημοσιεύτηκε από εκδοτικό οίκο. Η πρώτη του επιτυχία στο Μπρόντγουεϊ ήταν το «Αυτοκράτορας Τζόουνς», με το οποίο σχολίασε εμμέσως την κατάληψη της Αϊτής από το τάγμα πεζοναυτών των ΗΠΑ.

«Θεμελιωτής» της ποιοτικής αμερικανικής δραματουργίας του 20ού αιώνα, προερχόμενος από το μαχόμενο προλεταριακό ερασιτεχνικό θέατρο τις δύο πρώτες δεκαετίες του αιώνα, ο Ευγένιος Ο’ Νηλ , στο διάστημα 1926 – 1931 γράφει το τριλογικό έργο «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα». Άλλα έργα του είναι «Ο Λάζαρος γέλασε», «Ο μέγας θείος Μπράουν», «Ω, Ερημιά!», «Ο παγοπώλης έρχεται», «Ένα φεγγάρι για τους καταραμένους» κ.α.

1909

Εκδηλώνεται κίνημα κατώτερων αξιωματικών του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού υπό τον υποπλοίαρχο Κωνσταντίνο Τυπάλδο, με συνδικαλιστικά αιτήματα. Θα κατασταλεί με αιματηρό τρόπο.

Ο K. Tυπάλδος ως Αντιπλοίαρχος Κυβερνήτης ΑΤ «ΝΙΚΗ»
Ο K. Tυπάλδος – Αντιπλοίαρχος Κυβερνήτης ΑΤ «ΝΙΚΗ»

1918

Γεννιέται ο Γάλλος (αυτοαποκαλούμενος μαρξιστής) φιλόσοφος Λουί Πιερ Αλτουσέρ (Louis Pierre Althusser).

Λουί Πιερ Αλτουσέρ
Σκίτσο του Λουί Πιερ Αλτουσέρ

Θεωρείται ιδρυτής του δομικού μαρξισμού που στην πραγματικότητα είναι κατ’ επίφαση μαρξισμός, αφού στο όνομά του απαρνιέται τις βασικές αρχές της κοσμοθεωρίας του Μαρξ.

1925

Με ληστρική σύμβαση παραχωρείται μεταξύ άλλων στην αγγλική εταιρία Πάουερ το αποκλειστικό δικαίωμα παραγωγής, μεταφοράς και διανομής του ηλεκτρικού ρεύματος σε Αθήνα και Πειραιά για 60 χρόνια!

1944

Καταφθάνει στην Αθήνα ο Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Γ. Σιάντος καθώς και μια σειρά άλλα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και της ΠΕΕΑ.

Ο Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Γ. Σιάντος
Ο Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Γ. Σιάντος

1944

Τμήματα της ΙΙης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ απελευθερώνουν τη Θήβα.

Από την είσοδο του ΕΛΑΣ στη Θήβα
Από την είσοδο του ΕΛΑΣ στη Θήβα

1946

Εκτελούνται 10 στελέχη των Ναζί που είχαν καταδικαστεί ως εγκληματίες πολέμου στη δίκη της Νυρεμβέργης (πρόκειται για τους Ρίμπεντροπ, Κάιτελ, Καλτενμπρούνερ, Ρόζενμπεργκ, Φρανκ, Φρικ, Στρέιχερ, Ζάουκελ, Γιόντλ και Ζάις – Ίνκβαρτ).

Εγκληματίες Ναζί στη δίκη της Νυρεμβέργης
Εγκληματίες Ναζί στη δίκη της Νυρεμβέργης

1948

Η 18 Tαξιαρχία του ΔΣΕ, έχοντας διεισδύσει από το Βίτσι στο Σινιάτσικο, συντρίβει την φρουρά της Πτολεμαΐδας και κυριαρχεί στην πόλη.

Τμήμα του ΔΣΕ (Πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
Τμήμα του ΔΣΕ (Πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)

1952

Πεθαίνει ο ηθοποιός και πρωταγωνιστής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, βαρύτονος Ευάγγελος Μαγκλιβέρας. Ήταν ο πρώτος πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) κατά την ανασυγκρότησή του το 1952.

1958

Πεθαίνει ο συνθέτης Μιχάλης Σουγιούλ (Μιχαήλ Σουγιουλτζόγλου). Καταγόταν από το Αϊδίνι της Μικράς Ασίας και ήρθε με την οικογένειά του στην Ελλάδα, έξι μήνες πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Μιχάλης Σουγιούλ
Ο Μιχάλης Σουγιούλ

Αυτοδίδακτος στο πιάνο, θα αποκτήσει πολύ σύντομα αξιοζήλευτη ικανότητα, την οποία μάλιστα παρουσίασε δημόσια, προκαλώντας …τη φρίκη της οικογένειάς του στο κέντρο «Αίγλη» στην Τρίπολη, όπου παραθέριζαν το 1925.

Η απόφασή του να γίνει μουσικός γίνεται αμετάκλητη, θα φύγει για ένα διάστημα στη Γαλλία, για να επιστρέψει, χωρίς χρήματα, στην Ελλάδα και να αρχίσει να εργάζεται ως πιανίστας σε διάφορα κέντρα της εποχής. Το 1931, παίζοντας μπαντονεόν (ίσως ο μόνος στην Ελλάδα), μπαίνει στην ορχήστρα του διάσημου Αργεντινού συνθέτη Εντουάρντο Μπιάνκο που περιόδευε στη χώρα μας. Ο Σουγιούλ αρνήθηκε την πρόταση του Μπιάνκο να τον συνοδεύσει στην ευρωπαϊκή περιοδεία του, έμεινε στην Αθήνα και άρχισε, παράλληλα, να γράφει τραγούδια, με πρώτη επιτυχία το «Κάτι με τραβά κοντά σου» που ερμήνευσε η Σοφία Βέμπο το 1935, ενώ ως Σ. Μίχας και Σ. Μιχαλόπουλος υπέγραψε τραγούδια που ερμήνευσαν οι Στελλάκης Περπινιάδης και Ρίτα Αμπατζή.

Η «Ζεχρά» θα γίνει «Παιδιά της Ελλάδος» στη διάρκεια του Πολέμου του ’40, όπου ο Σουγιούλ επιστρατευμένος θα υπαγορεύσει από τηλεφώνου στην Σοφία Βέμπο το «Μας χωρίζει ο πόλεμος».

Το ημερολόγιο έδειχνε 1948, όταν ηχογραφείται με τη φωνή της Δανάης το εκπληκτικό «Ας ερχόσουν για λίγο», ενώ το «Τραμ το τελευταίο», την ίδια χρονιά, θα ανοίξει το δρόμο στα «αρχοντορεμπέτικα», τα οποία δεν είναι απλώς κάποια τραγούδια, αλλά, ταυτόχρονα, μια χαρακτηριστική μουσική έκφραση των κοινωνικών αντιφάσεων του τέλους του Εμφυλίου Πολέμου.

Η δεκαετία του ’50 βρήκε τον Μιχάλη Σουγιούλ καταξιωμένο δημιουργό του μουσικού θεάτρου, το καλοκαίρι του 1951 υπογράφει το «Βρε Μανώλη Τραμπαρίφα» και το 1952 το «Μια ζωή την έχουμε».

1964

Η Λ. Δ. της Κίνας πραγματοποιεί την πρώτη της πυρηνική δοκιμή.

Πυρηνική δοκιμή της Λ.Δ. Κίνας
Πυρηνική δοκιμή της Λ.Δ. Κίνας

1968

Στη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων του Μεξικό οι αφροαμερικανοί ολυμπιονίκες Τόμι Σμιθ (Tommie Smith) και Τζον Κάρλος (John Carlos), μέλη του «ολυμπιακού προγράμματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα», υψώνουν τις γροθιές τους κατά την απονομή των μεταλλίων τους, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον ρατσισμό στις ΗΠΑ.

Τόμι Σμιθ και Τζον Κάρλος
Η διαμαρτυρία των Τόμι Σμιθ και Τζον Κάρλος

Ως συνέπεια, οι Σμιθ και Κάρλος αποπέμφθηκαν μεταξύ άλλων από την ολυμπιακή ομάδα των ΗΠΑ και απομακρύνθηκαν από το Ολυμπιακό χωριό.

1969

Ο Αμερικανός βιολόγος Σαλβαδόρ Λούρια (Salvatore Edoardo Luria), ένας από τους τρεις επιστήμονες που τιμήθηκαν με το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής για το 1969, χαρίζει το μερίδιό του στο κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ.

Ο Σαλβαδόρ Λούρια
Ο Σαλβαδόρ Λούρια

1978

Με προφανείς πολιτικές σκοπιμότητες στα πλαίσια της διαπάλης ιμπεριαλισμού-σοσιαλισμού, ο καρδινάλιος της Πολωνίας Κάρολος Βοϊτίλα εκλέγεται Πάπας και παίρνει το όνομα Ιωάννης – Παύλος ο 2ος.

Ιωάννης - Παύλος ο 2ος και Γκορματσώφ
Ο Πολωνός αντικομμουνιστής Πάπας Ιωάννης – Παύλος ο 2ος με τον Μιχαήλ Γκορματσώφ που οδήγησε τη Σοβιετική Ένωση στη διάλυση

Είναι ο πρώτος μη Ιταλός Πάπας σε διάστημα 456 χρόνων.

1983

Το σοβιετικό διαστημόπλοιο «Βενέρα 16» μπαίνει σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη.

1998

Οι βρετανικές αρχές αναγκάζονται να συλλάβουν τον πρώην δικτάτορα της Χιλής Αουγκούστο Πινοσέτ, καθώς εκκρεμεί εναντίον του δικαστικό αίτημα από την Ισπανία, με το οποίο καταζητείται για δολοφονίες Ισπανών πολιτών την περίοδο της χούντας.

Σαλβαντόρ Αλιέντε
Μεταξύ των πραξικοπηματιών, δεύτερος από δεξιά ο Αουγκούστο Πινοσέτ

Μετά από πολύμηνο κατ’ οίκον περιορισμό ο Πινοσέτ δε θα εκδοθεί ποτέ και θα επιστρέψει στη Χιλή.

2010

Πεθαίνει ο σκηνοθέτης Γιάννης Δαλιανίδης.

Γιάννης Δαλιανίδης
Ο Γιάννης Δαλιανίδης

Ξεκίνησε την καριέρα του ως χορευτής και χορογράφος, χρησιμοποιώντας το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Γιάννης Νταλ». Το 1958 έγραψε το πρώτο του σενάριο, για την ταινία «Το Τρελοκόριτσο».

Ένα χρόνο μετά, ξεκίνησε την καριέρα του ως σκηνοθέτης με τη «Μουσίτσα» και ακολούθησε την ίδια χρονιά η ταινία «Λαός και Κολωνάκι». Το 1961 ξεκίνησε η συνεργασία του με την «Φίνος Φιλμς» με την ταινία «Ο Κατήφορος».

Έκτοτε δούλεψε κατ’ αποκλειστικότητα στη «Φίνος Φιλμς» μέχρι το 1977, που γυρίστηκε η τελευταία ταινία της εταιρείας «Ο κυρ Γιώργης εκπαιδεύεται». Συνολικά ο Γ. Δαλιανίδης σκηνοθέτησε πάνω από 60 ταινίες, στις περισσότερες από τις οποίες είχε γράψει το σενάριο ο ίδιος.

2013

Πεθαίνει το στέλεχος του ΚΚΕ, ο ιστορικός και ομότιμος καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιώργος Χουρμουζιάδης. Καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη το 1932, όπου και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Το 1981 έγινε μέλος του ΚΚΕ και στο 13ο Συνέδριο του Κόμματος, το 1991, εκλέχθηκε μέλος της Κεντρικής του Επιτροπής. Υπηρέτησε το Κόμμα και το λαό της Θεσσαλονίκης από διάφορες θέσεις και ως βουλευτής της Α’ Θεσσαλονίκης, όπου εκλέχθηκε στις εκλογές του 2000 και του 2004. Παρέμεινε μέλος του Κόμματος ως το τέλος της ζωής του.

Γιώργος Χουρμουζιάδης
Ο Γιώργος Χουρμουζιάδης

Διακρίθηκε για το πλούσιο επαγγελματικό, ακαδημαϊκό και επιστημονικό του έργο, ιδιαίτερα στους κλάδους της ιστορίας, της αρχαιολογίας και της μουσειολογίας. Δίδαξε στη Μέση Εκπαίδευση τα χρόνια 1961-1964 και το 1965 ορίστηκε Έφορος Αρχαιοτήτων Θεσσαλίας. Το 1973 έγινε Διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, ενώ την περίοδο 1976-1978, ως υπότροφος της Alexander v. Humbolt στη Χαϊδελβέργη, μετεκπαιδεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Ιστορία.

Το 1981 εκλέχθηκε καθηγητής της Προϊστορικής Αρχαιολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κοσμήτορας το 1983. Το 1985 έγινε αντιπρύτανης στο ΑΠΘ. Ασχολήθηκε με την έρευνα της Νεολιθικής Περιόδου κάνοντας ανασκαφές σε προϊστορικούς οικισμούς της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, επίσης ασχολήθηκε συστηματικά με τη Μουσειολογία και οργάνωσε ειδικά φροντιστήρια στο ΑΠΘ. Υπήρξε πρωτοπόρος στη διάδοση και στην Ελλάδα των θεωρητικών «κινημάτων» της Αρχαιολογίας, που αναπτύχθηκαν στην Αμερική και στην Ευρώπη και εξέδωσε και διηύθυνε γι’ αυτό τον σκοπό τα περιοδικά «Ανθρωπολογικά» (1978-1982), «Γόρδων» (1991-1995) και «Ανάσκαμμα» (2008-2013). Συνέγραψε 5 βιβλία και ανέπτυξε πλούσια αρθρογραφία, ενώ ταυτόχρονα υπήρξε μέλος πολλών Ευρωπαϊκών Αρχαιολογικών Ινστιτούτων. Από το 1992 ο σ. Γ. Χουρμουζιάδης διηύθυνε τις ανασκαφές στον προϊστορικό λιμναίο οικισμό του Δισπηλιού Καστοριάς και υπήρξε, επίσης, επιστημονικός υπεύθυνος για το πρόγραμμα LIFE, για την οργάνωση στην περιοχή της λίμνης Καστοριάς του πρώτου Οικομουσείου, με βάση τα αποτελέσματα των ανασκαφών στο Δισπηλιό.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...