Σαν Σήμερα 17/1 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 17/1

395

Πεθαίνει ο Θεοδόσιος ο Μέγας, ο τελευταίος αυτοκράτορας της ενιαίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Μέγας Θεοδόσιος
Νόμισμα με την κεφαλή του Μέγα Θεοδόσιου

1287

Ο βασιλιάς Αλφόνσος Γ΄ της Αραγωνίας κατακτά τη Μινόρκα.

Αλφόνσος Γ΄ της Αραγωνίας
Ο Αλφόνσος Γ΄ της Αραγωνίας

1468

Πεθαίνει ο Γεώργιος Καστριώτης, γνωστότερος ως Σκεντέρμπεης, εθνικός ήρωας των Αλβανών.

Σκεντέρμπεης
Άγαλμα του Σκεντέρμπεη

1706

Γεννιέται ο Αμερικανός πολιτικός και εφευρέτης Βενιαμίν Φραγκλίνος, ένας από τους συντάκτες της Διακήρυξης της Ελευθερίας της Αμερικανικής αστικής Επανάστασης του 1776.

Βενιαμίν Φραγκλίνος
Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος σε πορτρέτο που φιλοτέχνησε ο Ζοζέφ Ντουπλεσίς

1734

Γεννιέται ο Γάλλος μουσικοσυνθέτης και αργότερα μουσικός στη Γαλλική Επανάσταση του 1789 Φρανσουά Ζοζέφ Γκοσέκ (François-Joseph Gossec).

Φρανσουά Ζοζέφ Γκοσέκ
Ο Φρανσουά Ζοζέφ Γκοσέκ

Συνετέλεσε τα μέγιστα στην εξέλιξη της ορχηστρικής μουσικής στη Γαλλία, επεκτείνοντας τη γαλλική ορχήστρα με την ενσωμάτωση οργάνων όπως το κόρνο και το κλαρινέτο.

Οργάνωσε τη Συναυλία των ερασιτεχνών (1770), τη Συναυλία της εκκλησιαστικής μουσικής (1773) και τη Βασιλική Σχολή Τραγουδιού, η οποία το 1795 ονομάστηκε Ωδείο του Παρισιού. Έγραψε πολλά πατριωτικά τραγούδια και επαναστατικούς ύμνους, συμφωνίες, εκκλησιαστική μουσική, όπερες και μουσική δωματίου. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα ένα ρέκβιεμ και ένα ορατόριο (La Nativité). Υπήρξε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας.

1773

Ο Τζέιμς Κουκ και το πλήρωμά του γίνονται οι πρώτοι Ευρωπαίοι που πλέουν στον Ανταρκτικό Κύκλο.

Τζέιμς Κουκ
Πίνακας που απεικονίζει τον Τζέιμς Κουκ

1798

Γεννιέται ο Γάλλος φιλόσοφος Ογκίστ Κοντ (Auguste – Marie – François – Xavier Comte), «πατέρας» της κοινωνιολογίας και του θετικισμού.

Ο Ογκίστ Κοντ
Ο Ογκίστ Κοντ

1848

Πεθαίνει ο Μανιάτης κοτζαμπάσης και μέλος της Φιλικής Εταιρίας Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, πρόεδρος της επαναστατικής κυβέρνησης (Εκτελεστικό) το 1823-1824.

Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης
Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

1863

Γεννιέται ο Σοβιετικός σκηνοθέτης Κονσταντίν Στανισλάφσκι, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ 1936, Παράσημο «Λένιν» 1937, κ.ά.).

Κονσταντίν Στανισλάφσκι
Ο Κονσταντίν Στανισλάφσκι

Ήταν αυτός που ανέδειξε τα έργα του Τσέχοφ. Παρά τη διαφωνία του Τσέχοφ για το γεγονός ότι ο Στανισλάφσκι διάβαζε τα έργα του ως δράματα, ενώ ο ίδιος τα χαρακτήριζε «κωμωδίες», τελικά ο μεγάλος σκηνοθέτης ήταν αυτός που ανέδειξε και απέδειξε την αξία της τσεχοφικής δραματουργίας.

1899

Γεννιέται ο Ιταλοαμερικάνος γκάνγκστερ και λαθρέμπορος οινοπνευματωδών ποτών Αλφόνσο «Αλ» Καπόνε (Alphonse Gabriel «Al» Capone).

Αλ Καπόνε
Ο Αλ Καπόνε το 1930

Δέσποζε στον κόσμο του οργανωμένου εγκλήματος από το 1925 έως το 1931, «στην περίοδο της ποτοαπαγόρευσης (1920-1933)». Αξιοποιήθηκε από το Αμερικανικό κράτος για να χτυπήσει το εργατικό κίνημα -ο ίδιος δήλωνε αντικομμουνιστής.

1931

Αρχίζει η δίκη των Ανδρόνικου Χαϊτά (Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ), Μήτσου Παπαρήγα, Κώστα Ευτυχιάδη (μελών του ΠΓ), Βασίλη Ασίκη (μέλος της ΚΕ) και Λευτέρη Αποστόλου με το Ιδιώνυμο.

ΚΚΕ - Μήτσος Παπαρήγας
Ο Μήτσος Παπαρήγας

Ο Μ. Παπαρήγας τόνισε χαρακτηριστικά από το εδώλιο του κατηγορουμένου: «Είμαι μέλος και στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος και το θεωρώ τιμή μου αυτό. Πιστεύω ότι μονάχα αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντα των εργαζομένων μαζών και αγωνίζομαι για την εφαρμογή του προγράμματός του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο με συνέλαβαν».

Οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν συνολικά σε 3 χρόνια φυλάκισης και 1 χρόνο εξορία ο καθένας.

1942

Γεννιέται ο Μωχάμετ Άλι, ο θρύλος της πυγμαχίας και ένας από τους σπουδαιότερους αθλητές όλων των εποχών.

O Κάσιους Μαρσέλους Κλέι (Cassius Marcellus Clay), άλλαξε το πραγματικό του όνομα σε Μοχάμεντ Άλι όταν ασπάστηκε το Ισλάμ.

Μωχάμετ Άλι
Ο Μωχάμετ Άλι

Το 1960, όταν κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης και παράλληλα ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Ιστορικοί αγώνες για το άθλημα θεωρούνται οι τρεις κόντρες με τον Τζον Φέιζερ, οι δύο κόντρες με τον Σόνι Λίστον και ο αγώνας στο Ζαΐρ με τον τότε πρωταθλητή Τζο Φόρμαν.

Τεόφιλο Στίβενσον
Ο Τεόφιλο Στίβενσον με τον Μωχάμετ Άλι στην Κούβα

Αποσύρθηκε οριστικά από την ενεργό δράση το 1981, έχοντας φτάσει συνολικά στις 56 νίκες, με μόλις 5 ήττες. Υπήρξε ο πρώτος πυγμάχος που κατέκτησε τρεις φορές τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή, τον οποίο υπερασπίστηκε με επιτυχία συνολικά 19 φορές.

Εκτός της αγωνιστικής δράσης ο Μοχάμεντ Άλι πέρασε στην ιστορία και για τη μαχητική στάση που κράτησε σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, όπως οι φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ. Κορυφαία τέτοια στιγμή αποτέλεσε η εναντίωσή του στον πόλεμο του Βιετνάμ και η άρνησή του να στρατευτεί όταν κλήθηκε να υπηρετήσει στον αμερικανικό στρατό το 1966. Η φράση του «δεν έχω καμία διένεξη με τους Βιετκόνγκ, κανένας από αυτούς δεν με αποκάλεσε ποτέ αράπη» έμεινε ιστορική.

Για τη στάση του αυτή, αντιμετώπισε έντονη κριτική από μεγάλη μερίδα της αμερικανικής κοινής γνώμης, ενώ τον Ιούνη του 1967, του αφαιρέθηκε ο τίτλος του πρωταθλητή, αποκλείστηκε από κάθε αθλητική διοργάνωση των ΗΠΑ για τριάμισι χρόνια, ενώ καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκισης (χωρίς να φυλακιστεί). Κατά τη διάρκεια της τιμωρίας του ο Μοχάμεντ Αλί ξεχώρισε για τη στάση του σε θέματα σχετικά με την ελευθερία και τα δικαιώματα των Αφροαμερικανών. Η ποινή του αναιρέθηκε μετά από 4 χρόνια.

1942

Γεννιέται στη Θεσσαλονίκη ο ηθοποιός Βασίλης Τσιβιλίκας. Φοίτησε στο εκεί κολέγιο και συμμετείχε στη θεατρική ομάδα του σχολείου, ενώ οι καθηγητές του τον παρότρυναν να ασχοληθεί με την υποκριτική.

Βασίλης Τσιβιλίκας
Ο Βασίλης Τσιβιλίκας

Μετά το κολέγιο εισήχθη στο ΑΠΘ για να σπουδάσει Αγγλική Φιλολογία. Εγκατέλειψε όμως σύντομα τη σχολή, για να σπουδάσει στην Αθήνα θέατρο. Αποτυγχάνοντας να εισαχθεί στη σχολή του «Θεάτρου Τέχνης», στράφηκε στη σχολή του Πέλλου Κατσέλη. Πρωτοεμφανίστηκε το 1965 στο Δημοτικό Θέατρο της Νέας Ιωνίας. Δύο χρόνια αργότερα δούλεψε στο «Θέατρο Τέχνης» και το 1968 στο θίασο Τζένης Καρέζη – Κώστα Καζάκου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στρέφεται στην επιθεώρηση και γενικότερα στην κωμωδία.

Στη δεκαετία του 1970 εμφανίζεται και στον κινηματογράφο. Η πρώτη κινηματογραφική εμφάνισή του ήταν στην ταινία «Η θεία μου η χίπισσα» (1970) του Αλέκου Σακελλάριου, ακολούθησαν «Ο κύριος σταθμάρχης» και πολλές άλλες. Πλήθος είναι οι παραστάσεις στις οποίες έπαιξε με δικούς του θιάσους, αλλά και με θιάσους άλλων. Η φετινή – τελευταία του – παράσταση ήταν η κωμωδία «Η ζωή ποδήλατο». Συμετείχε επίσης σε τηλεοπτικές σειρές.

1944

Ξεκινά η συμμαχική επίθεση στο Μόντε Κασίνο της Ιταλίας. Οι μάχες θα διαρκέσουν 4 μήνες και θα καταλήξουν σε συμμαχική νίκη.

ΒΠΠ - Ιταλία - μοναστήρι στο Μόντε Καζίνο
Το μοναστήρι στο Μόντε Κασίνο μετά τις μάχες

1945

Ο Σοβιετικός Στρατός απελευθερώνει την πρωτεύουσα της Πολωνίας Βαρσοβία.

ΕΣΣΔ - Κόκκινος Στρατός - Πολωνία
Άνδρες της 1ης Πολωνικής Μεραρχίας Πεζικού του Κόκκινου Στρατού στη Βαρσοβία

1947

Συγκροτείται το Αρχηγείο Περιοχής Ρούμελης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

ΔΣΕ Ρούμελης
Μαχητές του ΔΣΕ

1959

Η Σενεγάλη και το Γαλλικό Σουδάν αποφασίζουν να δημιουργήσουν τη Δημοκρατία του Μάλι.

Μάλι
Η σημαία του Μάλι

1961

Δολοφονείται με άγρια βασανιστήρια ο Κονγκολέζος αγωνιστής Πατρίς Λουμούμπα. Όταν το 1960 το Κονγκό απέκτησε την ανεξαρτησία του, το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα με ηγέτη τον Π. Λουμούμπα κέρδισε τις πρώτες εκλογές και σχημάτισε κυβέρνηση.

Κονγκό - Πατρίς Λουμούμπα
Ο Πατρίς Λουμούμπα

Ωστόσο, οι φιλοσοβιετικές θέσεις της νέας κυβέρνησης ανησύχησαν τους ιμπεριαλιστές, οι οποίοι στήριξαν τον πραξικοπηματία Μομπούτου, ανέτρεψαν τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση και στη χώρα επιβλήθηκε δικτατορία.

Κονγκό - Πατρίς Λουμούμπα
Η διαπόμπευση του Πατρίς Λουμούμπα λίγο πριν την εκτέλεσή του

Μετά το θάνατό του, το Πανεπιστήμιο της Φιλίας των Λαών στη Μόσχα ονομάστηκε προς τιμήν του «Πατρίς Λουμούμπα».

1963

Οι ΗΠΑ ανακοινώνουν ότι διαθέτουν πενήντα χιλιάδες πυρηνικές βόμβες και κεφαλές, έναντι πέντε χιλιάδων της Σοβιετικής Ένωσης.

ΗΠΑ - Πυρηνικά
Πυρηνικά όπλα σε βάση της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας

1964

Πραγματοποιείται η 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, η οποία υιοθέτησε το λεγόμενο «εκλογικό ελιγμό», με βάση τον οποίο η ΕΔΑ δεν θα είχε υποψήφιους βουλευτές σε 24 εκλογικές περιφέρειες, ώστε να υπερψηφίζονταν οι υποψήφιοι της Ένωσης Κέντρου του Γ. Παπανδρέου.

1984

Πεθαίνει ο συνθέτης Γιάννης Κωνσταντινίδης (Κώστας Γιαννίδης).

Γιάννης Κωνσταντινίδης
Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης στο πιάνο του

1986

Εγκαινιάζεται το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα.

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

1995

Πάνω από 6.400 άτομα σκοτώνονται και 300.000 μένουν άστεγοι έπειτα από ισχυρό σεισμό μεγέθους 7,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που πλήττει το Κόμπε της Ιαπωνίας.

Ιαπωνία - Σεισμός στο Κόμπε, 1995
Το χτυπημένο από τον σεισμό Κόμπε

2008

Πεθαίνει σε νοσοκομείο του Ρέικιαβικ της Ισλανδίας ο Αμερικανός Παγκόσμιος Πρωταθλητής (1972 – 1976) Ρόμπερτ Φίσερ (Robert James «Bobby» Fischer), ένας από τους ισχυρότερους σκακιστές του κόσμου όλων των εποχών. Ο άνθρωπος που «έσπασε» το εμπάργκο των Αμερικανών κατά της Γιουγκοσλαβίας (1992), αλλά και ο μόνος που κατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο από τους κορυφαίους Σοβιετικούς (Ρέικιαβικ 1972).

Τιγκράν Πετροσιάν - Ρόμπερτ Φίσερ
Στιγμιότυπο από το ματς Τιγκράν Πετροσιάν – Ρόμπερτ Φίσερ (1971).

Ο Φίσερ γεννήθηκε στο Σικάγο στις 9 Μάρτη του 1943 και μεγάλωσε στο Μπρούκλιν. Στα 14 χρόνια του έγινε GM και πρωταθλητής ΗΠΑ και ένα χρόνο αργότερα κατακτά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων. Το καλοκαίρι του 1972 -μετά από σκληρούς αγώνες με Σοβιετικούς, αλλά και Ευρωπαίους Γκραντ – Μάστερς- αγωνίζεται στο Ρέικιαβικ με τον Ρώσο Παγκόσμιο Πρωταθλητή Μπόρις Σπάσκι για τον παγκόσμιο τίτλο, κερδίζει το ματς 12,5 – 8,5 και ανακηρύσσεται νέος Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Στη συνέχεια (1976) δεν υπερασπίζει τον τίτλο του με τον Ρώσο GM Ανατόλι Κάρποβ και απέχει τελείως από το αγωνιστικό σκάκι μέχρι το προαναφερόμενο ματς, πάλι με το Σπάσκι στη Γιουγκοσλαβία.

Για το ματς αυτό οι Αμερικανοί προσπάθησαν να συλλάβουν τον Φίσερ, δέσμευσαν την περιουσία του και τα πνευματικά δικαιώματα από τα βιβλία του και τελικά πήρε πολιτικό άσυλο στην Ισλανδία.

2009

«Φεύγει» από τη ζωή η αγωνίστρια της ΕΑΜικής Αντίστασης και μεγάλη τραγουδίστρια Δανάη Στρατηγοπούλου.

Δανάη Στρατηγοπούλου
Η Δανάη Στρατηγοπούλου

Υπήρξε το «αηδόνι» του ελληνικού τραγουδιού, μοναδική ερμηνεύτρια των Αττίκ, Χαιρόπουλου, Σουγιούλ, Γιαννίδη, Καπνίση,αλλά και του δημοτικού τραγουδιού, το οποίο λάτρεψε και το δίδαξε σαν καθηγήτρια της Ελληνικής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Χιλής (1970).

Αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης, φυλακίστηκε από τη Γκεστάπο στα χρόνια της Κατοχής. Μαζί με τον Μιγκέλ Καστίλο Ντιντιέρ, διευθυντή του Κέντρου Νεοελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών της Φιλοσοφικής του Πανεπιστημίου της Χιλής, μετέφρασαν στην ισπανική γλώσσα την «Οδύσσεια» του Καζαντζάκη, ενώ υπήρξε η επίσημη μεταφράστρια του Πάμπλο Νερούντα στην ελληνική γλώσσα.

Ο ποιητής με τη Δανάη Στρατηγοπούλου, στο σπίτι του στην Ισλα Νέγκρα το 1966
Ο ποιητής με τη Δανάη Στρατηγοπούλου, στο σπίτι του στην Ισλα Νέγκρα το 1966

Ποιήτρια και στιχουργός, έγραψε, μεταξύ άλλων τα πολυτραγουδισμένα «Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη;» και «Αν σ’ αρνηθώ αγάπη μου».

2013

Δολοφονείται από μέλη της νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, ο νεαρός Πακιστανικής καταγωγής Σαχζάτ Λουκμάν.

Χρυσή Αυγή - Δολοφονία Σαχζάτ Λουκμάν
Ο Σαχζάτ Λουκμάν
Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...