Σαν Σήμερα 19/10 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 19/10

202 π.Χ.

Κατά τον Β΄ Καρχηδονιακό Πόλεμο, οι ρωμαϊκές λεγεώνες με επικεφαλής τον Σκιπίωνα τον Αφρικανό νικούν στη μάχη της Ζάμας τον Αννίβα, αρχηγό του στρατού της Καρχηδόνας.

Σκιπίωνας ο Αφρικανός
Προτομή του Σκιπίωνα του Αφρικανού

439

Οι Βάνδαλοι, με επικεφαλής το βασιλιά Γιζέριχο, καταλαμβάνουν την Καρχηδόνα στη Βόρεια Αφρική.

Γιζέριχος
Νόμισμα με την κεφαλή του Γιζέριχου

1745

Πεθαίνει ο Ιρλανδός σατιρικός, δοκιμιογράφος, πολιτικός αρθρογράφος, ποιητής και κληρικός Τζόναθαν Σουίφτ (Jonathan Swift).

Τζόναθαν Σουίφτ
Πορτρέτο του Τζόναθαν Σουίφτ

Το γνωστότερο έργο του, «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ», μια φανταστική περιήγηση σε χώρες γιγάντων και νάνων, περιέχει μία πικρή σάτιρα και ανελέητη κριτική για τη σύγχρονή του κοινωνία και τις αγγλοϊρλανδικές σχέσεις.

1784

Γεννιέται ο Θεόφιλος Καΐρης, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νεοελληνικού Διαφωτισμού.

Ο Θεόφιλος Καΐρης
Ο Θεόφιλος Καΐρης

1814

Γεννιέται ο ζωγράφος Θεόδωρος Βρυζάκης. Σε ηλικία 18 ετών, το 1832, με την ενθάρρυνση ενός Γερμανού φιλόλογου, μετανάστευσε στο Μόναχο της Βαυαρίας, όπου έζησε μέχρι τον θάνατό του.

Θεόδωρος Βρυζάκης
Θεόδωρος Βρυζάκης – Σκίτσο του Λουδοβίκου Θείρσιου).

Στο Μόναχο άρχισε να ασχολείται με τη ζωγραφική, απεικονίζοντας σχεδόν αποκλειστικά θέματα από την Επανάσταση του 1821. Το 1844 έγινε δεκτός στην Ακαδημία του Μονάχου, λαμβάνοντας για τα επόμενα έντεκα χρόνια, μέχρι το 1855, την υποτροφία της ελληνικής παροικίας της πόλης. Δάσκαλοι και φίλοι του υπήρξαν ορισμένοι εξαίρετοι καλλιτέχνες φιλελληνικών θεμάτων της εποχής του ρομαντισμού: ο Carl Wilhelm von Heideck, ο Πέτερ φον Ες, ο Heinrich von Mayer, και άλλοι. Κατά την δεκαετία 1845–1855, ταξίδεψε και έζησε σε διάφορες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης για καλλιτεχνική ενημέρωση, με εξαίρεση τη διετία 1848–1850, όταν και επέστρεψε προσωρινά στην Ελλάδα.

Θεόδωρος Βρυζάκης
Θεόδωρος Βρυζάκης – Η έξοδος του Μεσολογγίου (1855)

Το 1855 συμμετείχε στην Διεθνή Έκθεση του Παρισιού με το έργο του «Η Έξοδος του Μεσολογγίου». Τον πίνακα αυτόν, ο ίδιος ο Βρυζάκης τον αντέγραψε τουλάχιστον δύο φορές. Δύο από τους πρωτότυπους πίνακες καταστράφηκαν στην μεγάλη πυρκαγιά του Μεσολογγίου το 1929. Το τρίτο πρωτότυπο διασώζεται στην Εθνική Πινακοθήκη, αλλά ο ίδιος πίνακας κυκλοφόρησε και σε λιθογραφίες ήδη από το 1856.

Θεόδωρος Βρυζάκης
Θεόδωρος Βρυζάκης – Η μεγάλη Ελλάς (1858)

Κατά τη διετία 1861–1863, ταξίδεψε στην Αγγλία και αγιογράφησε την ελληνική εκκλησία του Ευαγγελισμού στο Μάντσεστερ. Το 1867 πήρε μέρος στην έκθεση του Del Vecchio στην Λειψία με τους πίνακες «Η Έξοδος του Μεσολογγίου», «Γιωργάκης Ολύμπιος», «Ο Λόρδος Βύρωνας στο Μεσολόγγι» και «Ο Όρκος της Αγίας Λαύρας».

1862

Γεννιέται ο Ωγκύστ Μαρί Λουί Νικολά Λυμιέρ.

Οι αδελφοί Λιμιέρ
Οι αδελφοί Λυμιέρ το 1914

Μαζί με τον αδελφό του Λουί Ζαν ήταν Γάλλοι κινηματογραφιστές και εφευρέτες, δημιουργοί του κινηματογράφου (cinematographe), μίας μηχανής λήψης, εκτύπωσης και προβολής του φιλμ.

1863

Ο Γεώργιος ο Α’ ορκίζεται ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης βασιλιάς των Ελλήνων.

Ο Γεώργιος ο Α’
Ο Γεώργιος ο Α’

1878

Η γερμανική βουλή (Ράιχσταγκ) επικυρώνει τον «έκτακτο νόμο» κατά των σοσιαλιστών: το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα τέθηκε εκτός νόμου, πολλά μέλη και στελέχη του φυλακίστηκαν ή εκτοπίστηκαν, 16 τυπογραφεία και 45 δημοσιογραφικά όργανα του κόμματος έκλεισαν, πολλά προλεταριακά κέντρα –πρώτα και κύρια το Βερολίνο- κηρύχθηκαν σε «περιορισμένη κατάσταση πολιορκίας», οι συγκεντρώσεις των εργατών απαγορεύτηκαν, κοκ.

Η εφημερίδα της Γερμανικής κυβέρνησης με τον «έκτακτο νόμο» κατά των Σοσιαλιστών
Η εφημερίδα της Γερμανικής κυβέρνησης με τον «έκτακτο νόμο» κατά των Σοσιαλιστών

Αντιμέτωποι με αυτή την άνευ προηγουμένου σκληρή και ολομέτωπη επίθεση του αστικού κράτους, οι οπορτουνιστές μέσα στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα πρόβαλλαν την «ανάγκη» της νομιμότητας με αντάλλαγμα την ταξική ειρήνη. Ωστόσο -και με την καταλυτική συνδρομή των Μαρξ και Ένγκελς- επικράτησε η επαναστατική άποψη για το συνδυασμό της νόμιμης με την παράνομη δουλειά. Έτσι, τα επόμενα χρόνια η εργατική τάξη και το σοσιαλιστικό κίνημα σφυρηλατήθηκαν και ατσαλώθηκαν, ενώ οι οπορτουνιστές περιθωριοποιήθηκαν, τόσο στη βάση όσο και την καθοδήγηση του κόμματος.

Ο ίδιος ο αντισοσιαλιστικός νόμος, έχοντας αποτύχει ουσιαστικά στην αποστολή του, καταργήθηκε το 1890. Το κόμμα, νομιμοποιήθηκε και μετονομάστηκε σε Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD).

1882

Γεννιέται ο Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης Ουμπέρτο Μποτσιόνι (Umberto Boccioni), μέλος του κινήματος του φουτουρισμού.

Ουμπέρτο Μποτσιόνι
Ο Ουμπέρτο Μποτσιόνι το 1914

Τα έργα του διακρίνονται για τα δυναμικά τους στοιχεία και την έκφραση της κίνησης και της ταχύτητας.

Ουμπέρτο Μποτσιόνι
Ουμπέρτο Μποτσιόνι – Εργάτες οδοποιίας, (1914)

1909

Πεθαίνει ο Ιταλός ιατρός Τσέζαρε Λομπρόζο (Ezechia Marco Lombroso), ένας από τους θεμελιωτές της εγκληματολογίας.

Ο Τσέζαρε Λομπρόζο
Ο Τσέζαρε Λομπρόζο

1912

Απελευθερώνεται η Ελασσόνα και η Σαμοθράκη (Α’ Βαλκανικός Πόλεμος).

1912

Η Ιταλία παίρνει στην κατοχή της την Τρίπολη (Λιβύη) από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

1917

Γεννιέται η σπουδαία δραματική ηθοποιός και διπλωματούχος καλλιτέχνης του χορού Αλέκα Κατσέλη.

Αλέκα Κατσέλη
Η Αλέκα Κατσέλη

Σύμφωνα με τον θεατρολόγο Κώστα Γεωργουσόπουλο, «υπήρξε ηθοποιός με καλλιεργημένη φωνή, άρτια τεχνική, σπάνια θεατρική μόρφωση, σκηνικό ήθος, πλούσια υποκριτική φαντασία και εκθαμβωτική σκηνική παρουσία».

1924

25 άνθρωποι σκοτώνονται και 18 τραυματίζονται στον κινηματογράφο «Πανόραμα» της Αθήνας (Γ’ Σεπτεμβρίου και Χαλκοκονδύλη), από τον πανικό που προκαλείται στην αίθουσα, όταν ακούγεται η κραυγή «Φωτιά!».

Πρωτοσέλιδο για την τραγωδία στον κινηματογράφο «Πανόραμα»
Πρωτοσέλιδο για την τραγωδία στον κινηματογράφο «Πανόραμα»

1929

Η Διεθνής Αντιφασιστική Επιτροπή δημοσιεύει έντονη διαμαρτυρία προς τον πρόεδρο της κυβέρνησης Ε. Βενιζέλο για την ασκούμενη τρομοκρατία στην Ελλάδα.

1932

Η αστυνομία στην Καβάλα επιτίθεται εναντίον μαζικής συγκέντρωσης καπνεργατών. Σκοτώνει τον 18χρονο καπνεργάτη Ι. Ψαρόπουλο και τραυματίζει άλλους δύο.

Το φύλλο του «Νέου Ριζοσπάστη» με το ρεπορτάζ της επίθεσης κατά των καπνεργατών (1932)
Το φύλλο του «Νέου Ριζοσπάστη» με το ρεπορτάζ της επίθεσης κατά των καπνεργατών (1932)

1934

Σε κοινή Σύνοδο της Βουλής και της Γερουσίας, ο Αλέξανδρος Ζαΐμης επανεκλέγεται Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας για την πενταετία 1934-1939.

Ο Αλέξανδρος Ζαΐμης
Ο Αλέξανδρος Ζαΐμης

1937

Πεθαίνει ο Βρετανός φυσικός Έρνεστ Ράδερφορντ (Ernest Rutherford -Νόμπελ Χημείας, 1908).

Ο Έρνεστ Ράδερφορντ
Ο Έρνεστ Ράδερφορντ

1941

Η Κρατική Επιτροπή Άμυνας της ΕΣΣΔ κηρύσσει τη Μόσχα σε κατάσταση πολιορκίας.

Μάχη της Μόσχας
Ο λαός της Μόσχας σκάβει ορύγματα για την άμυνα της πόλης

1941

Η Εθνική Συνδιάσκεψη των εργατών της πολεμικής βιομηχανίας της Βρετανίας εγκρίνει ψήφισμα για το άνοιγμα δεύτερου μετώπου στην Ευρώπη. Ωστόσο, αυτό θα αργήσει για πολύ καιρό ακόμη. Η ΕΣΣΔ μένει η μόνη ηπειρωτική δύναμη που στέκεται όρθια κατά των δυνάμεων του Άξονα.

1943

Ο μεταπτυχιακός φοιτητής Άλμπερτ Σατζ (Albert Israel Schatz) ανακαλύπτει τη στρεπτομυκίνη, το πρώτο αντιβιοτικό φάρμακο για την καταπολέμηση της φυματίωσης.

Άλμπερτ Σατζ
Ο Άλμπερτ Σατζ

1943

Πεθαίνει η Γαλλίδα γλύπτρια Καμίλ Κλοντέλ (Camille Claudel) με σημαντικό έργο.

Καμίλ Κλοντέλ
Η Καμίλ Κλοντέλ

Υπήρξε μαθήτρια του Ροντέν, μοντέλο και αργότερα συνεργάτιδα του. Ακολούθησε τη δική της πορεία μετά τον χωρισμό τους.

Καμίλ Κλοντέλ
Καμίλ Κλοντέλ-Το κύμα, 1897

1944

Σε μια απέλπιδα κίνηση για την αντιμετώπιση της προέλασης του Κόκκινου Στρατού, οι ναζιστικές αρχές κηρύσσουν σε επιστράτευση κάθε άνδρα από 16 έως 60 χρονών.

Εκπαίδευση επιστράτων της Volksturm (πηγή: Bundesarchiv)
Εκπαίδευση επιστράτων της Volksturm (πηγή: Bundesarchiv)

1944

Τμήματα της ΧΙΙΙης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ απελευθερώνουν τη Λαμία. Την ίδια μέρα ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει το Μέτσοβο και το Βόλο.

Από την απελευθέρωση της Λαμίας
Από την απελευθέρωση της Λαμίας

1951

Αρχίζει στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών η δίκη του Νίκου Μπελογιάννη και των άλλων 93 του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ, κατηγορούμενων με τον Α.Ν. 509/1947.

Δίκη Μπελογιάννη
Ο Μπελογιάννης κατά την απολογία του που μετατράπηκε σε κατηγορητήριο κατά της αστικής δικτατορίας

Παρά τους σχεδιασμούς και τις επιδιώξεις του αστικού καθεστώτος, στη δίκη, οι όροι αντιστράφηκαν με τους κατηγορουμένους να γίνονται κατήγοροι. Ξεχωριστή στιγμή, η ώρα της απολογίας του Ν. Μπελογιάννη, ο οποίος τόνισε μεταξύ άλλων: «Είμαι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ακριβώς για την ιδιότητά μου αυτή δικάζομαι, γιατί το κόμμα μου παλεύει και χαράζει το δρόμο της Ειρήνης, της Ανεξαρτησίας και της Ελευθερίας. Στο πρόσωπό μου δικάζεται η πολιτική του ΚΚΕ».

Δίκη Μπελογιάννη
Στιγμιότυπο από τη Δίκη Μπελογιάννη

Η απολογία του Μπελογιάννη εξελίχθηκε σε ποταμό, που δεν άφησε τίποτα στο πέρασμά του από την αντικομμουνιστική προπαγάνδα του καθεστώτος. Εντυπωσιακό, μάλιστα, ήταν το σημείο εκείνο της απολογίας, όπου ο Μπελογιάννης συνέτριψε όλο το προπαγανδιστικό οικοδόμημα περί ξενοκίνητου ΚΚΕ. «Θα έλεγα – είπε – ότι «δε μιλάνε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου», γιατί ο κόσμος το ‘χει τούμπανο τι ρόλο παίζουν οι Αμερικανοί στην Ελλάδα. Και εδώ μέσα αποδείχτηκε ο ρόλος τους, ακόμη και στις ανακρίσεις της Ασφάλειας. Οι κομμουνιστές δεν είναι όργανα των ξένων.

Δίκη Μπελογιάννη
Ο Μπελογιάννης κατά τη διάρκεια της στημένης δίκης

Ο κομμουνισμός είναι πανανθρώπινο ιδανικό και παγκόσμιο κίνημα. Ξεκίνησε μια φούχτα τον καιρό του Μαρξ, έφτασε σήμερα τα 800 εκατομμύρια και αύριο θα απλωθεί σε όλον τον κόσμο. Μπορεί ποτέ όργανα των ξένων να δημιουργήσουν ένα τέτοιο μεγαλειώδες κίνημα; Ποιος ξένος πράκτορας δίνει με τέτοια απλοχεριά τη ζωή του, όπως τη δίνουν χιλιάδες κομμουνιστές; Οι θυσίες αυτές μόνο με τις θυσίες των πρώτων χριστιανών μπορεί να συγκριθούν. Αλλά και πάλι υπάρχει μια διαφορά, ότι ενώ οι χριστιανοί δέχονταν το μαρτύριο και το θάνατο, ελπίζοντας να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών, οι κομμουνιστές δίνουν τη ζωή τους μην ελπίζοντας σε τίποτα. Τη δίνουν για ν’ ανατείλει στην ανθρωπότητα ένα καλύτερο, ευτυχισμένο αύριο, που αυτοί δε θα το ζήσουν. Ποιο όργανο των ξένων μπορεί να προσφέρει τη ζωή του σ’ έναν τέτοιο μεγάλο σκοπό;».

1951

Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών για τους 35 κομμουνιστές της Κομματικής Οργάνωσης Πειραιά του ΚΚΕ, εκ των οποίων ο ένας καταδικάστηκε σε θάνατο και 17 άλλοι σε ποινές φυλάκισης.

1956

Συνέρχεται η 8η Ολομέλεια της ΚΕ του Πολωνικού Ενοποιημένου Εργατικού Κόμματος, η οποία χαράσσει το λεγόμενο «Πολωνικό δρόμο προς το σοσιαλισμό.» Νέος Α’ Γραμματέας της ΚΕ του κόμματος εκλέγεται ο Βλάντισλαβ Γκομούλκα.

Ο Βλάντισλαβ Γκομούλκα με τον Λ. Μπρέζνιεφ
Ο Βλάντισλαβ Γκομούλκα με τον Λ. Μπρέζνιεφ

1960

Η κυβέρνηση των Η.Π.Α. επιβάλλει εμπορικό εμπάργκο κατά της Κούβας. Είναι η αρχή του εγκληματικού εμπάργκο που ισχύει μέχρι σήμερα.

1962

Υπογράφεται στη Νέα Υόρκη συμφωνία πενταετούς διάρκειας για το ελληνικό δημόσιο χρέος μεταξύ Αμερικανών κατόχων ελληνικών χρεογράφων και ελληνικής αντιπροσωπείας. Η συμφωνία αφορά στη ρύθμιση του 40ετούς δανείου του 1924, του επίσης 40ετούς του 1928 και του δανείου για τη βελτίωση της ύδρευσης του 1925.

1964

Το λαϊκό ορατόριο του Μίκη Θεοδωράκη «Άξιον Εστί» σε στίχους Οδυσσέα Ελύτη κάνει πρεμιέρα στο Θέατρο Ρεξ της Αθήνας.

Πρεμιέρα του «Άξιον Εστί» στο Θέατρο Ρεξ της Αθήνας.
Πρεμιέρα του «Άξιον Εστί» στο Θέατρο Ρεξ της Αθήνας.

1988

Πεθαίνει ο Αμερικανός μπλουζ μουσικός, τραγουδιστής και κιθαρίστας Σον Χάουζ (Son House), ψευδώνυμο του Έντι Τζέιμς.

Σον Χάουζ
Ο Σον Χάουζ

Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους των μπλουζ του Δέλτα και τοποθετείται συχνά στο ίδιο επίπεδο με άλλους διακεκριμένους μπλουζ μουσικούς όπως ο Τσάρλι Πάτον και ο Ρόμπερτ Τζόνσον.

Χαρακτηρίστηκε λιγότερο για την τεχνική του και περισσότερο για το πάθος της ερμηνείας του, ξεχωρίζοντας κυρίως στο είδος της σλάιντ κιθάρας.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...