Σαν Σήμερα 20 Οκτώβρη – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 20/10

460

Πεθαίνει η Ευδοκία, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου, σύζυγος του Θεοδοσίου Β’.

Αγιογραφία της αυτοκράτειρας του Βυζαντίου Ευδοκίας
Αγιογραφία της αυτοκράτειρας του Βυζαντίου Ευδοκίας

1438

Πεθαίνει ο Ιταλός γλύπτης της πρώιμης Αναγέννησης Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια (Jacopo della Quercia).

Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια
Σκίτσο του Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια
Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια
Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια – Η Παναγία με το ρόδι, 1406

1620

Γεννιέται ο Ολλανδός ζωγράφος Έλμπερτ Κόυπ (Aelbert Jacobsz Cuyp), ένας από τους κορυφαίους τοπιογράφους της ολλανδικής Χρυσής Εποχής κατά τον 17ο αιώνα.

Έλμπερτ Κόυπ
Πορτρέτο του Έλμπερτ Κόυπ

Ήταν ο διασημότερος μιας οικογένειας καλλιτεχνών, μαθητής του πατέρα του Γιάκομπ Χέρριτσζοον Κόυπ (1594–1651/52), είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις πανοραμικές απόψεις της ολλανδικής εξοχής με το φως του ξημερώματος ή του δειλινού.

Έλμπερτ Κόυπ
Έλμπερτ Κόυπ – Δρόμος στο Μέιντερφοορτ
Έλμπερτ Κόυπ
Έλμπερτ Κόυπ – Ο μικρός μαύρος υπηρέτης
Έλμπερτ Κόυπ
Έλμπερτ Κόυπ – Ο μυδοφάγος

1740

Η Μαρία Θηρεσία γίνεται αρχιδούκισσα της Αυστρίας.

Η Μαρία Θηρεσία
Η Μαρία Θηρεσία

Η άρνηση της αναγνώρισής της από τη Γαλλία, την Πρωσία, τη Βαυαρία και τη Σαξονία αποτέλεσε το έναυσμα για τον Πόλεμο της Αυστριακής Διαδοχής.

1818

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και το Ηνωμένο Βασίλειο υπογράφουν συνθήκη, η οποία ρυθμίζει τα σύνορα Καναδά-Ηνωμένων Πολιτειών στην 49η παράλληλο για το μεγαλύτερο μέρος τους.

1827

Η ναυμαχία του Ναυαρίνου στέφεται με νίκη για τους συμμαχικούς στόλους της Αγγλίας, της Ρωσίας και της Γαλλίας έναντι του ενωμένου τουρκοαιγυπτιακού στόλου, παρά τη συντριπτική υπεροχή του δεύτερου.

Ναυμαχία του Ναυαρίνου
Πίνακας που απεικονίζει τη ναυμαχία του Ναυαρίνου

Η νίκη στο Ναυαρίνο έδωσε ανάσα στην Ελληνική Επανάσταση, που αντιμετώπιζε το φάσμα της ολοκληρωτικής καταστροφής.

1854

Γεννιέται ο Γάλλος ποιητής Αρθούρος Ρεμπώ (Arthur Rimbaud), ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του συμβολισμού.

Ο Αρθούρος Ρεμπώ
Ο Αρθούρος Ρεμπώ

Από το σύνολο του έργου του ξεχωρίζουν οι ποιητικές συλλογές «Εκλάμψεις» και «Μια Εποχή στην Κόλαση».

1874

Γεννιέται ο Αμερικανός συνθέτης Τσαρλς Έντουαρντ Άιβς (Charles Edward Ives).

Τσαρλς Έντουαρντ Άιβς
Ο Τσαρλς Έντουαρντ Άιβς

Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους πρωτοπόρους της μουσικής του 20ού αιώνα, εκπρόσωπος του μοντερνισμού.

1885

Γεννιέται ο Αμερικανός μουσικός πρωτοπόρος της τζαζ Φέρντιναντ Μόρτον (Jelly Roll Morton).

Φέρντιναντ Μόρτον
Ο Φέρντιναντ Μόρτον

Είναι ο μουσικός που προσάρμοσε το ύφος του ράγκταϊμ, δημιουργώντας τις συνθέσεις ράγκταϊμ, τα αποκαλούμενα και ράγκς.

Mαζί με τον Κινγκ και τον Λούιζ Άμστρονγκ προώθησαν το είδος Τζαζ που κυριάρχησε, το Dixieland.

1888

Εγκαινιάζεται το Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα.

Ζάππειο Μέγαρο
Το Ζάππειο Μέγαρο

1891

Γεννιέται ο Άγγλος φυσικός Τζέιμς Τσάντγουικ (James Chadwick). Τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1935 για την ανακάλυψη του νετρονίου.

Ο Τζέιμς Τσάντγουϊκ
Ο Τζέιμς Τσάντγουϊκ

1900

Πεθαίνει ο Αλβανός ποιητής Ναΐμ Φράσερι.

Ο Ναΐμ Φράσερι
Ο Ναΐμ Φράσερι

1912

Απελευθερώνονται τα Γιαννιτσά (Α’ Βαλκανικός Πόλεμος).

Από την μάχη των Γιαννιτσών
Από την μάχη των Γιαννιτσών το 1912

1921

Υπογράφεται στην Άγκυρα συμφωνία για τη λήξη της εμπόλεμης κατάστασης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας και για την εκκένωση της Κιλικίας από τα γαλλικά στρατεύματα.

Γάλλοι στρατιώτες στην Κιλικία
Γάλλοι στρατιώτες στην Κιλικία

1926

Η ρεφορμιστική ηγεσία του Εργατικού Κέντρου Αθήνας καλεί την αστυνομία να επέμβει κατά της διαμαρτυρίας εργαζομένων στον επισιτισμό στα γραφεία του Κέντρου.

Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» για την επίθεση στο ΕΚΑ (1926)
Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» για την επίθεση στο ΕΚΑ (1926)

Οι χωροφύλακες, με την υποστήριξη στρατιωτικού τμήματος που με πυρά κρατούσε σε απομόνωση το κτήριο του ΕΚΑ, εφορμούν κατά των συγκεντρωμένων εργατών και δολοφονούν τον αντιπρόσωπο της Ομοσπονδίας Επισιτισμού και μέλος του ΚΚΕ Δ. Πατλάκα.

1931

Ξεκινά μεγάλη απεργία των υποδηματεργατών, στην οποία μετέχουν πάνω από 4.500 υποδηματεργάτες και διαρκεί 45 ολόκληρες μέρες με αξιοθαύμαστη συνοχή.

Απεργοί υποδηματεργάτες στην Καβάλα
Απεργοί υποδηματεργάτες στην Καβάλα

Η απεργία έληξε στις 3 Δεκεμβρίου με την ικανοποίηση των περισσοτέρων αιτημάτων των εργατών.

1940

Γεννιέται ο σκηνοθέτης του θεάτρου και ακαδημαϊκός Σπύρος Ευαγγελάτος. Είναι ο σκηνοθέτης άνω των 220 έργων στα ελληνικά κρατικά θέατρα, στα Φεστιβάλ Αθηνών, Επιδαύρου, και σε όλα τα γνωστά ελληνικά φεστιβάλ, σε ιδιωτικούς αθηναϊκούς θιάσους και στο εξωτερικό (Bιέννη, Zυρίχη, Σάλτσμπουργκ, Kάσελ, Λουκέρνη, Πρίνστον – HΠA, Mαδρίτη κ.α.), μέσα στην 55χρονη και πλέον πορεία του στο χώρο του θεάτρου. Ο σκηνοθέτης που περισσότερες φορές από κάθε άλλον συνάδελφό του έχει μετάσχει στα «Επιδαύρια».

Ο Σπύρος Ευαγγελάτος , που, ως γνωστόν, προερχόταν από μουσική οικογένεια (ο πατέρας του ήταν ο μουσουργός και αρχιμουσικός Αντίοχος Ευαγγελάτος, η μητέρα του αρπίστρια και η αδελφή του Δάφνη είναι μεσόφωνος), κινούνταν με την ίδια μαεστρία σκηνοθετώντας τόσο όπερα και τραγωδία, αλλά και έργα από το κλασικό παγκόσμιο ρεπερτόριο.

Σπύρος Ευαγγελάτος
O Σπύρος Ευαγγελάτος

«Βεβαίως, μεγάλη σημασία έχει η απήχηση της δουλειάς σου στον κόσμο, αλλά και μεγάλη σημασία έχει η αυτοκριτική που ασκείς στον εαυτό σου», είχε πει σε συνέντευξή του στον «Ριζοσπάστη». «Εχει πει μια μεγάλη κουβέντα ο Πικάσο: «Αδύνατον ένας καλλιτέχνης να μη μιμείται κάτι, αλίμονο στον καλλιτέχνη που μιμείται τον εαυτό του». Η δική μου προσπάθεια, στο μέτρο που το πέτυχα, ήταν όσο μπορώ να ξεπεράσω λύσεις που έχω δώσει και να προσπαθήσω να προσεγγίσω την ιδιαιτερότητα του κάθε έργου. Κι αυτό που λένε «το πρόβλημα του αρχαίου δράματος»… Δεν είναι ένα το πρόβλημα. Είναι εντελώς άλλη η κατεύθυνση των προβλημάτων στα έργα του Αισχύλου, του Ευριπίδη ή του Σοφοκλή, αλλά και μεταξύ των έργων του ίδιου συγγραφέα. Δηλαδή, τι σχέση έχει η «Εκάβη» με τον «Ιωνα» – ένα ηρωικό δράμα – ή με την «Ελένη»; Τι σχέση έχει η «Ιφιγένεια εν Ταύροις» με τις «Βάκχες»; Για μένα ο αγώνας είναι με τέτοια έργα του αρχαιοελληνικού δραματολογίου, ή και με άλλα κλασικά, όπως είναι ο Σαίξπηρ, πώς μπορείς – κατά την κρίση σου βέβαια – να μεταφέρεις με μια σύγχρονη αισθητική, μεγαλύτερο μέρος των νοημάτων των έργων στο σύγχρονο κοινό».

Ο Σπύρος Ευαγγελάτος , φοιτητής ακόμη της Φιλοσοφικής και ενώ είχε τελειώσει τη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, εργάστηκε ως ηθοποιός σε τέσσερις παραστάσεις, ενώ είχε οργανώσει τη θεατρική ομάδα «Νεοελληνική Σκηνή» και το 1961 έκανε την πρώτη του σκηνοθεσία με το άπαικτο τότε έργο «Φορτουνάτος» του Μάρκου Αντωνίου Φώσκολου, έργο με το οποίο, σε άλλη βέβαια σκηνοθετική εκδοχή, εγκαινίασε το «Αμφι-Θέατρο», στην Πλάκα. Για να σπουδάσει ηθοποιός, τον επηρέασε ο Σωκράτης Καραντινός, για να επιμείνει στη σκηνοθεσία τον στήριξε ο πατέρας του. Συνέχισε τις σπουδές του στη Βιέννη, ενώ το 1972 τον καλεί το Εθνικό να σκηνοθετήσει την «Ηλέκτρα» στην Επίδαυρο. Είχε, βέβαια, προηγηθεί η επιτυχία της παράστασης «Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας», που σκηνοθέτησε στο ΚΘΒΕ και με την οποία πήρε το χρίσμα του πολλά υποσχόμενου σκηνοθέτη στην Αθήνα.

Στις 12 Γενάρη 2012 ανακηρύχθηκε αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και πρόεδρος το 2013.

1941

Στη Νιγρίτα και το Σιτοχώρι οι δυνάμεις κατοχής εκτελούν τα μέλη της Κομμουνιστικής Νεολαίας Γιώργο Χατζηδούκα, Θόδωρο Φαναρτζή, Μάλαμα Βοζίκη και Δημήτρη Κουφό.

1944

Σοβιετικά και Γιουγκοσλαβικά στρατεύματα απελευθερώνουν το Βελιγράδι.

Απελευθέρωση Βελιγραδίου 1944
Ο Κόκκινος Στρατός απελευθερώνει το Βελιγράδι το 1944

1944

Τμήματα του 4ου συντάγματος του ΕΛΑΣ απελευθερώνουν την Καλαμπάκα – Καστράκι.

1944

Υγρό φυσικό αέριο διαρρέει από τις δεξαμενές αποθήκευσης στο Κλίβελαντ και εκρήγνυται. Η έκρηξη και η επακόλουθη πυρκαγιά ισοπεδώνουν τριάντα οικοδομικά τετράγωνα και σκοτώνουν 130 άτομα.

1947

Η Επιτροπή Αντιαμερικανικών Υποθέσεων υπό τον Γερουσιαστή Τζόζεφ Μακάρθι ξεκινά την αντικομμουνιστική εκστρατεία της.

Ο Τζ. Μακάρθυ επί το έργον
Ο Τζ. Μακάρθυ επί το έργον

Εκατοντάδες κομμουνιστές, συνδικαλιστές, κ.α. ριζοσπάστες έπεσαν θύματα του Μακαρθισμού, δικάστηκαν και φυλακίστηκαν. Ακόμα περισσότεροι δημόσιοι υπάλληλοι, άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών μπήκαν σε «μαύρες λίστες» (μεταξύ αυτών, ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ, κ.α.). Σχεδόν 3.000 ναυτεργάτες και λιμενεργάτες απολύθηκαν ως ύποπτοι για «αντι-αμερικανικές δράσεις».

1947

Το Γενικό Αρχηγείο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας εκδίδει διάταγμα για τη συγκρότηση της Λαϊκής Πολιτοφυλακής.

1973

Ανοίγει η Όπερα του Σίδνεϋ.

Όπερα του Σίδνεϋ
Η Όπερα του Σίδνεϋ

1976

Αιματηρές ταραχές στο γκέτο του Σοβέτο στο Γιοχάνεσμπουργκ και σε διάφορες άλλες πόλεις της Νότιας Αφρικής, κατά τη διάρκεια μαζικών διαδηλώσεων των μαύρων εναντίον του απαρτχάιντ.

Αιματηρές ταραχές στο γκέτο του Σοβέτο το 1976
Επίθεση των δυνάμεων καταστολής της ρατσιστικής κυβέρνησης της Ν. Αφρικής

Γιγαντιαία κινητοποίηση της Αστυνομίας για να προληφθεί η γενίκευση της εξέγερσης.

1977

Σκοτώνεται σε αεροπορικό δυστύχημα ο Ρόνι Βαν Ζαντ (Ronald Wayne «Ronnie» Van Zant), μέλος των Lynyrd Skynyrd.

Ρόνι Βαν Ζαντ
Ο Ρόνι Βαν Ζαντ σε συναυλία το 1975

Τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος τραυματίζονται σοβαρά, ενώ τρεις ακόμη επιβαίνοντες χάνουν τη ζωή τους.

Το αεροπλάνο είχε προορισμό τη Νέα Ορλεάνη, όπου οι Lynyrd Skynyrd θα έδιναν συναυλία στο τοπικό πανεπιστήμιο.

1980

Το Υπουργικό Συμβούλιο, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Γ. Ράλλη, εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία επανένταξης της Ελλάδας στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, από το οποίο, τον Αύγουστο του 1974, κάτω από την πίεση του λαϊκού παράγοντα για την προδοσία της Κύπρου, η κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» υπό τον Κ. Καραμανλή είχε αποφασίσει την αποχώρηση της χώρας.

Ο Γ. Ράλλης, με τον διοικητή των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων της Ευρώπης
Ο Γ. Ράλλης, με τον διοικητή των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων της Ευρώπης

1994

Πεθαίνει ο Αμερικανός ηθοποιός του κινηματογράφου Μπέρτον Στίβεν Λάνκαστερ (Burton Stephen «Burt» Lancaster), γνωστότερος ως Μπαρτ Λάνκαστερ.

Μπαρτ Λάνκαστερ
Ο Μπαρτ Λάνκαστερ

Ήταν βραβευμένος με Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του 1960 «Είμαστε Διεφθαρμένοι;» (Elmer Gantry).

Άλλες σημαντικές του συμμετοχές ήταν στις ταινίες: «Οι Δολοφόνοι» (The Killers, 1946), «Ο δήμιος των κολασμένων» (The Brute Force, 1947), Όσο υπάρχουν άνθρωποι» (From Here To Eternity, 1953), «Σκοτεινοί Δολοφόνοι» (Sweet Smell Of Success, 1957), «Ο βαρυποινίτης του Αλκατράζ» (The Birdman Of Alcatraz, 1962), «Ο Γατόπαρδος» (Il Gattopardo, 1963) και «Ατλάντικ Σίτι» (Atlantic City, 1980).

1994

Πεθαίνει ο Σοβιετικός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός Σεργκέι Φιόντοροβιτς Μπονταρτσούκ.

Σεργκέι Φιόντοροβιτς Μπονταρτσούκ
Ο Σεργκέι Φιόντοροβιτς Μπονταρτσούκ στο Σεράγεβο το 1969

Ασχολήθηκε κυρίως με κινηματογραφικές διασκευές λογοτεχνικών έργων των Μιχαήλ Σόλοχοφ, Λέων Τολστόι και Αντόν Τσέχωφ κα.

2011

Κατά τη δεύτερη μέρα της 48ωρης πανελλαδικής απεργίας η μεγαλειώδης συγκέντρωση του ΠΑΜΕ στο Σύνταγμα δέχεται προσχεδιασμένη δολοφονική επίθεση από δυνάμεις του παρακράτους, που δρουν παράλληλα με τον κατασταλτικό μηχανισμό του κράτους.

48ωρη απεργία ΠΑΜΕ 2011
Παρακρατικοί προσπαθούν να χτυπήσουν την απεργιακή συγκέντρωση του ΠΑΜΕ

Η επίθεση, που εκδηλώθηκε με πέτρες, μολότοφ, αλλά και εξοπλισμό που παρέπεμπε σε σώματα ασφαλείας, είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό πάνω από 80 απεργών εργατών.

48ωρη απεργία ΠΑΜΕ 2011
Οι παρακρατικοί επί τω έργω στην απεργιακή συγκέντρωση του ΠΑΜΕ το 2011

Στη συγκέντρωση άφησε την τελευταία του πνοή ο Γραμματέας του παραρτήματος Βύρωνα του Συνδικάτου Οικοδόμων και συνδικαλιστής του ΠΑΜΕ Δημήτρης Κοτζαρίδης.

Δημήτρης Κοτζαρίδης
Ο Δημήτρης Κοτζαρίδης

2014

Πεθαίνει ο Σπύρος Ζαγοραίος, λαϊκός τραγουδιστής και στιχουργός.

Σπύρος Ζαγοραίος
Σπύρος Ζαγοραίος

Σε ηλικία 15 ετών έχασε το ένα του χέρι από μια χειροβομβίδα. Ξεκίνησε την καριέρα του το 1952 από την Αθήνα και μετά τη Θεσσαλονίκη.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 άρχισε να τον συνοδεύει στο τραγούδι η σύζυγος του Ζωή, δημιουργώντας ένα από τα πιο λαοφιλή ντουέτα του λαϊκού τραγουδιού.

Συνεργάστηκε με τα σπουδαιότερα ονόματα της εποχής (Μάρκο Βαμβακάρη, Γεράσιμο Κλουβάτο, Δημήτρη Γκόγκο – Μπαγιαντέρα, Σπύρο Περιστέρη, Απόστολο Καλδάρα, Πάνο Τούντα, Γιώργο Μητσάκη, Θόδωρο Δερβενιώτη, κ.ά.) αλλά έχει γράψει πολλά τραγούδια και ο ίδιος.

2015

Σε ηλικία 65 ετών «φεύγει» από τη ζωή ο Μάκης Δενδρινός, μια από τις σπουδαιότερες μορφές στο χώρο του ελληνικού μπάσκετ. Ως παίκτης συνέδεσε το όνομά του με τον Πανιώνιο. Ήταν μέλος της ομάδας της Νέας Σμύρνης από το 1968 έως το 1981, με κορυφαία στιγμή τη συμμετοχή στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας το 1977 και τις αντίστοιχες στο Κύπελλο Κόρατς από το 1975 ως το 1979.

Μάκης Δενδρινός
Ο Μάκης Δενδρινός

Ως προπονητής εργάστηκε στην εθνική ανδρών και σε συλλόγους. Με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα συμμετείχε στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1994, στο Εurobasket 1995 και στους Ολυμπιακούς Αγώνες 1996 στην Ατλάντα, που ήταν και η πρώτη συμμετοχή της ομάδας. Στη θητεία του στους συλλόγους ξεχωρίζει η δημιουργία της σπουδαίας ομάδας του Πανιωνίου που την είχε κάνει 3η δύναμη, πίσω από τα μεγαθήρια της εποχής Άρη και ΠΑΟΚ, ενώ είχε δουλέψει ακόμα και σε Παγκράτι, Δάφνη.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...