Σαν Σήμερα 23/12 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 23/12

962

Ο βυζαντινός στρατηγός και μετέπειτα αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς συντρίβει τους Άραβες στο Χαλέπι της Συρίας.

Βυζαντινός αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς
Το πρόσωπο του Βυζαντινού αυτοκράτορα Φωκά σε νόμισμα της περιόδου

1524

Πεθαίνει ο Πορτογάλος εξερευνητής Βάσκο ντα Γκάμα (Vasco da Gama), ο πρώτος ευρωπαίος που ανακάλυψε το θαλάσσιο πέρασμα από τον Ατλαντικό προς τις Ινδίες, νότια από το ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας.

Βάσκο Ντα Γκάμα
Πορτρέτο του Βάσκο Ντα Γκάμα

1688

Ο βασιλιάς Ιάκωβος Β΄ της Αγγλίας διαφεύγει από την Αγγλία στο Παρίσι της Γαλλίας, αφού καθαιρέθηκε υπέρ του ανιψιού του, Γουλιέλμου Γ’ της Αγγλίας, και της κόρης του, Μαρίας Β΄ της Αγγλίας.

Ιάκωβος Β΄
Ο Ιάκωβος Β΄ σε πορτρέτο του Σερ Πίτερ Λέιλι

1793

Οι βασιλικοί αντεπαναστάτες γνωρίζουν την ήττα στον πόλεμο της Βανδέας κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.

1834

Πεθαίνει ο Βρετανός ιερωμένος και οικονομολόγος Τόμας Μάλθους, ο θεωρούμενος και «πατέρας» της δημογραφίας. Ισχυριζόταν ότι ή αύξηση τού πληθυσμού ξεπερνάει κατά πολύ την αύξηση των μέσων συντήρησης των ανθρώπων.

Τόμας Μάλθους
Πορτρέτο του Τόμας Μάλθους

Ξεκινώντας από αυτόν τον αναληθή ισχυρισμό προσπάθησε ν’ αποδείξει ότι αιτία της φτώχειας είναι οι ίδιες οι λαϊκές μάζες που αναπτύσσονται τόσο γρήγορα. Πρότεινε στους εργαζόμενους σαν μέσο βελτίωσης της θέσης τους την αγαμία είτε τον περιορισμό των γεννήσεων με οποιονδήποτε τρόπο. Η θεωρία του ονομάστηκε μαλθουανισμός και σύγχρονοι Αμερικανοί και Άγγλοι κοινωνιολόγοι της δίνουν ακόμα πιο αντιδραστική μορφή (κοινωνικός δαρβινισμός). Δικαιολογούν την επεμβατική πολιτική των ιμπεριαλιστών, διακηρύσσουν ότι ο πόλεμος είναι το καλύτερο μέσο βελτίωσης των όρων ζωής των ανθρώπων, αφού ο πόλεμος εξοντώνει τον πληθυσμό που πλεονάζει. Οι κλασικοί του Μαρξισμού – Λενινισμού αποκάλυψαν την αντιδραστική ουσία του μαλθουανισμού και απόδειξαν ότι η άθλια κατάσταση των εργαζομένων στις καπιταλιστικές χώρες και οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι δεν καθορίζονται από τούς « αιώνιους νόμους του πληθυσμού» αλλά από τις ανειρήνευτες αντιθέσεις του καπιταλιστικού συστήματος.

1861

Οι παραδουνάβιες ηγεμονίες της Βλαχίας και της Μολδαβίας ενώνονται και δημιουργούν τη Ρουμανία.

Ρουμανία
Χάρτης των ενωμένων ηγεμονιών της Βλαχίας και της Μολδαβίας

1887

Γεννιέται ο Αμερικανός σκηνοθέτης και ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Έλγουντ Ντάγκερ Κρόμγουελ (Elwood Dager Cromwell), περισσότερο γνωστός ως Τζον Κρόμγουελ.

Έλγουντ Ντάγκερ Κρόμγουελ
Ο Έλγουντ Ντάγκερ Κρόμγουελ

Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους της Χρυσής Εποχής του Χόλιγουντ. Η καριέρα του ξεκίνησε από τον πρώιμο ηχητικό κινηματογράφου και σταμάτησε απότομα στη δεκαετία του 1950 των Φιλμ Νουάρ, επειδή προστέθηκε στη Μαύρη Λίστα του Χόλιγουντ. Μεταξύ άλλων σκηνοθέτησε ταινίες όπως το «Ανθρώπινη Δουλεία» (1934), το «Ο Αιχμάλωτος της Ζέντα» (1937) και το «Άπ’ όταν έφυγες» (1944).

Ο Κρόμγουελ, αφού μπήκε στη Μαύρη Λίστα, ξεκίνησε να ασχολείται και πάλι με το θέατρο, γράφοντας μάλιστα και τρία έργα, τα οποία όλα παίχτηκαν στη Νέα Υόρκη. Μετά τον αποκλεισμό του από το Χόλιγουντ, ο σκηνοθέτης Ρόμπερτ Άλτμαν, τον συμπεριέλαβε, ως ηθοποιό, σε δύο ταινίες του, το «3 Γυναίκες» (1977) και το «Γάμος στο περιθώριο» (1978).

1896

Γεννιέται ο Τζουζέπε Τομάσι Ντι Λαμπεντούζα (Giuseppe Tomasi di Lampedusa), Ιταλός ευγενής και συγγραφέας του «Γατόπαρδου», που μετέφερε επιτυχημένα στον κινηματογράφο ο Λουκίνο Βισκόντι.

Ο Τζουζέπε Τομάσι Ντι Λαμπεντούζα
Ο Τζουζέπε Τομάσι Ντι Λαμπεντούζα

1908

Γεννιέται ο ηθοποιός Παντελής Ζερβός. Σπούδασε στη Σχολή του Κάρολου Κουν και το 1935, σπουδαστής ακόμα, έκανε την πρώτη του θεατρική εμφάνιση με το έργο «Ερωφίλη». Στα χρόνια της κατοχής, συνεργάστηκε με το θίασο της Κατερίνας σε έργα που σκηνοθετούσε τότε ο Κάρολος Κουν, και στη συνέχεια συνεργάστηκε με αρκετούς θιάσους, ερμηνεύοντας αρχικά ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου και αργότερα του νεώτερου. Σημαντικότερες θεατρικές παρουσίες του ήταν στα έργα: «Αλκηστις», «Αντιγόνη», «Θεσμοφοριάζουσες», «Πλούτος», «Μάκβεθ», «Βυσσινόκηπος», «Αγριόπαπια», «Βασιλικός» και άλλα.

Παντελής Ζερβός
Ο Παντελής Ζερβός με την Τζένη Καρέζη στην ταινία Λόλα

Στον κινηματογράφο συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ταινίες. Η πλέον αξιοσημείωτη κινηματογραφική του παρουσία, θεωρήθηκε ότι ήταν στην ταινία «Μανταλένα», στο ρόλο του ιερέα για τον οποίο κέρδισε το 1960, το βραβείο του δεύτερου ανδρικού ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Έκανε πολλές θεατρικές περιοδείες εντός και εκτός Ελλάδος και έλαβε πολλές διακρίσεις. Εποχή άφησαν και οι ραδιοφωνικές εκπομπές του, ιδιαίτερα το «πεντάλεπτο ενός θυρωρού».

1909

Στην εφημερίδα «Εργάτης» του Βόλου αρχίζει να δημοσιεύεται σε συνέχειες το Κομμουνιστικό Μανιφέστο των Μαρξ και Ένγκελς.

1916

Γεννιέται ο Ιταλός σκηνοθέτης του κινηματογράφου Ντίνο Ρίζι (Dino Risi).

Ντίνο Ρίζι
Ο Ντίνο Ρίζι

Μαζί με τον Λουίτζι Κομεντσίνι και τον Μάριο Μονιτσέλι θεωρείται πατέρας της επονομαζόμενης «κωμωδίας αλά ιταλικά».

Συνεργάστηκε με σπουδαίους Ιταλούς ηθοποιούς όπως ο Βιτόριο Γκάσμαν, ο Βιττόριο ντε Σίκα, ο Ούγκο Τονιάτσι και η Σοφία Λόρεν και πολλές ταινίες του άφησαν εποχή, όπως «Τα τέρατα», «Άρωμα γυναίκας» και «Ο φανφαρόνος».

1918

Γεννιέται ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός και πρώην καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας Χέλμουτ Σμιτ (Helmut Heinrich Waldemar Schmidt). Το 1974 είχε αντικαταστήσει τον Βίλι Μπραντ και ήταν στην καγκελαρία ως το 1982.

Χέλμουτ Σμιτ 1977
Ο Χέλμουτ Σμιτ

Ήταν ο πολιτικός που συνέβαλε μαζί με άλλους αστούς πολιτικούς στην αντεπανάσταση στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία και τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες, και αυτός που το 1979 επέτρεψε την εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στη Δυτική Ευρώπη στο όνομα της …σοβιετικής απειλής. Τα τελευταία χρόνια, υπερασπιζόμενος τα συλλογικά συμφέροντα του γερμανικού κεφαλαίου, ασκούσε κριτική σε κάποιες πλευρές της εξωτερικής πολιτικής, με χαρακτηριστικότερο τελευταίο παράδειγμα την αντιπαράθεση με τη Ρωσία για την Ουκρανία.

1921

Ξεκινά τις εργασίες του το 9ο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ (23 – 28/12/1921).

1926

Οι ΗΠΑ επεμβαίνουν και πάλι στη Νικαράγουα. Οι Αμερικανοί πεζοναύτες θα παραμείνουν στη χώρα έως το 1933.

Επέμβαση ΗΠΑ στη Νικαράγουα, 1912
Αμερικανοί πεζοναύτες στη Νικαράγουα

1931

Σ’ όλη την Ελλάδα γίνονται μαζικές κινητοποιήσεις ανέργων για ψωμί, επιδόματα και δουλειά.

Νέος Ριζοσπάστης 23/12/1931
Το πρωτοσέλιδο άρθρο του «Νέου Ριζοσπάστη» που καταγράφει τις κινητοποιήσεις

1944

Η κατάσταση στα μέτωπα της Αθήνας και του Πειραιά παραμένει λίγο-πολύ στάσιμη. Ο ΕΛΑΣ ανακατέλαβε τις θέσεις του στη Δραπετσώνα, ενώ απέκρουσε με επιτυχία τις επανειλημμένες απόπειρες του εχθρού να καταλάβει το ύψωμα Καραβά. Επίσης ανατίναξε τις φυλακές Αβέρωφ. Από την άλλη μεριά, η Ορεινή Ταξιαρχία κατέλαβε το Θησείο και άρχισε να βάλλει κατά του Ψυρρή.

Τμήμα του ΕΛΑΣ στην Ήπειρο
Τμήμα του ΕΛΑΣ στην Ήπειρο

Στην Ήπειρο, ο ΕΛΑΣ εκτόπισε τον ΕΔΕΣ και από τα Γιάννενα, φτάνοντας πλέον πολύ κοντά στην ολοκληρωτική συντριβή του.

Ο στρατάρχης Αλεξάντερ μεταβαίνει για δεύτερη φορά στην Αθήνα.

1945

Μεγάλη συγκέντρωση πραγματοποιείται στο γήπεδο του Παναθηναϊκού για την αναγνώριση της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης. Παρόμοιες συγκεντρώσεις έγιναν σε πολλές πόλεις της χώρας.

ΕΑΜ
Από την συγκέντρωση στο γήπεδο του Παναθηναϊκού

1947

Στην Ελεύθερη Ελλάδα συγκροτείται η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση (ΠΔΚ). Σύμφωνα με την ιδρυτική της πράξη η ΠΔΚ πρόβαλλε ως κύριους και πρωταρχικούς σκοπούς της τους παρακάτω:

«1. Να συνεχίσει και να εντείνει με όλα τα μέσα και με όλες τις δυνάμεις του λαού τον αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας από το ζυγό των ξένων ιμπεριαλιστών και των οργάνων τους, για την αποκατάσταση της εθνικής ανεξαρτησίας, για την επικράτηση και τη νίκη της Δημοκρατίας στην Ελλάδα και για την κατοχύρωση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών του ελληνικού λαού.

2. Να κυβερνήσει τη χώρα πάνω σε λαϊκές και δημοκρατικές βάσεις παίρνοντας όλα τα μέτρα για την ανάπτυξη των λαϊκοδημοκρατικών θεσμών και μεταρρυθμίσεων όπως των λαϊκών συμβουλίων, της λαϊκής δικαιοσύνης, της αγροτικής μεταρρύθμισης, της λαϊκής παιδείας κλπ και για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών του λαού στις ελεύθερες και στις απελευθερωμένες περιοχές.

3. Να επιδιώξει την πραγματοποίηση και επέκταση της συμφιλίωσης και ενότητας του λαού πάνω στη βάση της εξασφάλισης της εθνικής ανεξαρτησίας και του σεβασμού των δημοκρατικών του δικαιωμάτων και ελευθεριών, και

4. Να εκπροσωπεί τη δημοκρατική Ελλάδα στο εξωτερικό και να αποκαταστήσει φιλικές σχέσεις με όλους τους δημοκρατικούς λαούς και τις κυβερνήσεις τους».

Η εφημερίδα της ΠΔΚ
Η εφημερίδα της ΠΔΚ

Πρώτος Πρόεδρος της ΠΔΚ καθώς και υπουργός Στρατιωτικών ορίστηκε ο στρατηγός του Δημοκρατικού Στρατού Μάρκος Βαφειάδης.

1956

Οι Βρετανοί και Γάλλοι στρατιώτες αποσύρονται από την Αίγυπτο μετά την ιμπεριαλιστική επέμβαση στα πλαίσια της κρίσης του Σουέζ.

Κρίση του Σουέζ, 1959
Βρετανοί στο Πόρτ Σάιντ

1963

Θαλάσσια τραγωδία στον Ατλαντικό. Το υπερωκεάνιο «Λακωνία», του εφοπλιστή Γουλανδρή, τυλίγεται στις φλόγες, καθώς έπλεε 500 ναυτικά μίλια από το Γιβραλτάρ. Διεθνής στόλος και ελικόπτερα σπεύδουν σε βοήθεια των 1.036 ατόμων που επιβαίνουν στο πλοίο. Στον τελικό απολογισμό: 96 νεκροί και 31 αγνοούμενοι.

Φωτιά στο υπερωκεάνιο «Λακωνία», 1963
Το υπερωκεάνιο «Λακωνία»

1972

Πεθαίνει ο Σοβιετικός αεροναυπηγός Αντρέι Τουπόλεφ.

Αντρέι Τουπόλεφ
Ο Αντρέι Τουπόλεφ

Ήταν ο κατασκευαστής των φερώνυμων αεροπλάνων που χρησιμοποιούνται κυρίως στην πολιτική αεροπορία. Σχεδίασε περισσότερους από 100 τύπους αεροσκαφών, 78 εκ των οποίων κατέρριψαν πολλά παγκόσμια ρεκόρ.

1972

Σεισμός μεγέθους 6,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ χτυπά την πρωτεύουσα της Νικαράγουας Μανάγουα σκοτώνοντας περίπου 20.000 κατοίκους.

Σεισμός στη Μανάγκουα, Νικαράγουα 1972
Συντρίμμια μετά τον σεισμό

1975

Η οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Ρίτσαρντ Γουέλς.

"17 Νοέμβρη"
Το σημείο της δολοφονίας του Ρίτσαρντ Γουέλς

1986

Με 264 καταδίκες και ύστερα από πέντε χρόνια ακροαματική διαδικασία, λήγει η δίκη 1.433 στελεχών της συνδικαλιστικής οργάνωσης «DISK» στην Τουρκία.

2013

Πεθαίνει ο αντιστράτηγος ε.α. του Κόκκινου Στρατού Μιχαήλ Καλάζνικοφ, σχεδιαστής του ομωνύμου όπλου (Βραβείο «Στάλιν» 1949, «Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας», 1958, κ.α.).

Μιχαήλ Καλάζνικοφ
Ο Μιχαήλ Καλάζνικοφ με το πρωτότυπο του ΑΚ – 47

2013

Πεθαίνει ο παγκόσμιου κύρους επιστήμονας και διαπρεπής, ελληνικής καταγωγής, αρχαιολόγος Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης. Γεννήθηκε το 1929 στην Τασκένδη, από Έλληνες γονείς. Το 1952 αποφοίτησε από το Κρατικό Πανεπιστήμιο Κεντρικής Ασίας (Τασκένδη) και το 1961 έλαβε Master Αρχαιολογίας Εγγύς και Μέσης Ανατολής από το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας της Μόσχας. Από το 1955 μέχρι σήμερα εργαζόταν στο Ινστιτούτο Αρχαιολογίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, στη Μόσχα.

Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης
Ο Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης

Από το 1949, είχε ενεργό ρόλο στις αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κεντρική Ασία και το Αφγανιστάν, όπου έφερε στο φως τη Βασιλική Νεκρόπολη Τιλλιά Τεπέ (1ος μ.Χ. αιώνας) και 20.000 χρυσά αντικείμενα. Θεωρήθηκε «η ανακάλυψη του αιώνα». Τα ευρήματα είχαν φιλοξενηθεί στο Κρατικό Μουσείο του Αφγανιστάν. Με τον πόλεμο, όλα τα ευρήματα εκλάπησαν μεταξύ του 1991 – 1993. Τα τελευταία 30 χρόνια έκανε τις μεγαλύτερες αρχαιολογικές ανασκαφές στο Τουρκμενιστάν, στην έρημο Καρά Κουμ, όπου ανακάλυψε το άγνωστο στο διεθνή επιστημονικό κόσμο Βασίλειο της Μαργιανής (τέλος 3ης χιλιετίας π.Χ.), εισάγοντας μια νέα θεωρία για τη διάπλαση του πρωτοελληνιστικού πολιτισμού στην Κεντρική Ασία.

2013

Πεθαίνει η διεθνούς φήμης γλύπτρια και ζωγράφος, Χρύσα (Βαρδέα).

Χρύσα Βαρδέα
Η Χρύσα Βαρδέα

Γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1933 στην περιοχή του Ζωγράφου. Η πρώτη της ατομική έκθεση πραγματοποιήθηκε το 1961 στη Νέα Υόρκη. Το έργο της «Οι Πύλες της Times Square», σύνθεση από ανοξείδωτο ατσάλι, πλέξιγκλας και φώτα νέον, αποτελεί την καλλιτεχνική κορύφωση της, αλλά και ένα από τα πιο σημαντικά αμερικανικά γλυπτά. Το 1967 κατασκευάζει το έργο «Κλυταιμνήστρα», το οποίο σήμερα βρίσκεται έξω από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Χρύσα Βαρδέα
Mott Street (1983) – Σταθμός Ευαγγελισμού

Το έργο της «Mott Street» (1983), επηρεασμένο από την Chinatown του Μανχάταν, βρίσκεται στο σταθμό Ευαγγελισμό του Μετρό της Αθήνας. Το 1992 επέστρεψε για πρώτη φορά στην Αθήνα μετά από 35 χρόνια, δημιουργώντας ένα εργαστήριο στο Νέο Κόσμο, αλλά επέστρεψε ξανά στην Αμερική.

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...