Σαν Σήμερα 30/10 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 30/10

1632

Γεννιέται ένας από τους σπουδαιότερους Άγγλους αρχιτέκτονες όλων των εποχών ο Κρίστοφερ Ρεν (Christopher Wren).

Κρίστοφερ Ρεν
Κρίστοφερ Ρεν – Πορτρέτο από τον Γκόντφρεϊ Νέλλερ το 1711

Γνωστότερό του έργο είναι ο καθεδρικός ναός του Αγίου Παύλου του Λονδίνου. Συνολικά του ανατέθηκαν οι ανοικοδομήσεις 51 εκκλησιών στο Λονδίνο, συμπεριλαμβανομένου και του Αγίου Παύλου, ύστερα από τη μεγάλη πυρκαγιά του 1666. Άλλα αξιόλογα κτίρια του Ρεν περιλαμβάνουν το Βασιλικό Ναυτικό Κολέγιο στο Γκρήνουιτς (Greenwich) και το νότιο μέτωπο του παλατιού Χάμπτον Κορτ (Hampton Court Palace).

Κρίστοφερ Ρεν
Κρίστοφερ Ρεν-Έργο του είναι ο καθεδρικός ναός του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο

1821

Η επανάσταση στη Μακεδονία υπό τον Φιλικό Εμμ. Παπά καταπνίγεται υπό το βάρος των υπέρτερων οθωμανικών δυνάμεων, αλλά και από τη στάση συνθηκολόγησης των Αγιορειτών μοναχών.

Εμμανουήλ Παπάς
Προτομή του Εμμανουήλ Παπά

1885

Γεννιέται ο Αμερικανός ποιητής και δοκιμιογράφος Έζρα Ουέστον Λούμις Πάουντ (Ezra Weston Loomis Pound).

Έζρα Πάουντ
Ο Έζρα Πάουντ

Μαζί με τον Τ.Σ. Έλιοτ θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς ποιητές του αγγλοαμερικανικού λογοτεχνικού ρεύματος του μοντερνισμού. Η συνεισφορά του στην ποίηση ξεκίνησε με την ανάπτυξη του Imagism, ενός ρεύματος που προέρχεται από την κλασική ποίηση της Κίνας και της Ιαπωνίας, την ακρίβεια και την οικονομία της γλώσσας. Τα έργα του περιλαμβάνουν το «Ripostes» (1912), το «Hugh Selwyn Mauberley» (1920) και το ανολοκλήρωτο επικό έργο, «The Cantos» (1917–1969).

1888

Γεννιέται ο τέσσερις φορές ολυμπιονίκης αθλητής του στίβου Κώστας Τσικλητήρας.

Κώστας Τσικλητήρας
Ο Κώστας Τσικλητήρας το 1912

1896

Γεννιέται ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης. Από το 1912 δημοσιεύει ποιήματα σε διάφορα παιδικά περιοδικά. Δεκαεπτά χρονών πηγαίνει στην Αθήνα και γράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στα τέλη του 1917 πήρε το πτυχίο του. Στη συνέχεια, επιχείρησε να ασκήσει το δικηγορικό επάγγελμα, αλλά η έλλειψη πελατείας τον ανάγκασε να ζητήσει δημόσιο διορισμό. Έτσι διορίστηκε υπάλληλος και αρχίζουν μεταθέσεις στην επαρχία. Αισθανόμενος απέχθεια για την κρατική γραφειοκρατία, την καυτηριάζει συχνά. Γνωρίζει έτσι τη μιζέρια και την ανία της και αυτό του στοιχίζει και τον πληγώνει βαθιά.

Ο Κώστας Καρυωτάκης
Ο Κώστας Καρυωτάκης

Το Φλεβάρη του 1919 εκδίδει την πρώτη του ποιητική συλλογή «Ο πόνος των ανθρώπων και των πραγμάτων», ενώ ακολουθούν και οι επόμενες ποιητικές συλλογές. Στο μεταξύ θα γνωριστεί και θα συνδεθεί με την Μαρία Πολυδούρη. Το Φλεβάρη του 1928 αποσπάται στην Πάτρα και τον Ιούνιο στην Πρέβεζα. Στις 20 Ιουλίου αποφασίζει να βάλει τέλος στη ζωή του. Αποπειράται να αυτοκτονήσει, πέφτοντας γυμνός στη θάλασσα αλλά δεν τα καταφέρνει. Το πρωί της επομένης, απτόητος, φυτεύει μια σφαίρα στην καρδιά του.

1908

Ο Γάλλος σχεδιαστής αεροπλάνων Ανρί Φαρμάν (Henry Farman ή Henri Farman) πραγματοποιεί το πρώτο αεροπορικό ταξίδι. Κάλυψε 26,5 χλμ σε μισή ώρα, από την πόλη Μπουί της Γαλλίας έως τη Ρενς.

Ανρί Φαρμάν
Ο Ανρί Φαρμάν

1910

Πεθαίνει πάμπτωχος και ξεχασμένος σε ένα γηροκομείο της Ζυρίχης ο Ερρίκος Ντινάν (Jean-Henri Dunant).

Ο Ερρίκος Ντινάν
Ο Ερρίκος Ντινάν

Είχε ιδρύσει το Διεθνή Ερυθρό Σταυρό και ήταν ο πρώτος που το 1901 είχε τιμηθεί με το Νόμπελ για την ειρήνη. Ο Ε. Ντινάν είχε διαθέσει ολόκληρη την περιουσία του και ολόκληρο το ποσό του βραβείου για τους σκοπούς του Ερυθρού Σταυρού.

1918

Μαζικές ένοπλες εξεγέρσεις των εργαζομένων ξεσπούν στη Βιέννη, όπου συγκροτούνται Σοβιέτ. Ένοπλη εξέγερση πραγματοποιείται και στη Βουδαπέστη.

Από την εξέγερση στη Βουδαπέστη το 1918
Από την εξέγερση στη Βουδαπέστη το 1918

1918

Η Γερμανία καταθέτει τα όπλα. Τελειώνει ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

1927

Σημειώνεται αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας Παύλου Κουντουριώτη.

1928

Πεθαίνει ο Πωλ – Αλμπέρ Μπαρτολομέ (Paul-Albert Bartholomé), Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης, ένας από τους σημαντικότερους και με μεγάλη φήμη γλύπτες των νεότερων χρόνων της Γαλλίας.

1930

Απόπειρα πραξικοπήματος παγκαλικών αξιωματικών στη Θεσσαλονίκη εξουδετερώνεται εν τη γενέσει της.

1930

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ υπογράφουν στην Άγκυρα συνθήκη φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ στην Άγκυρα το 1930

1932

Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις επιτίθενται σε μαζική προεκλογική συγκέντρωση του Ενιαίου Μετώπου Εργατών-Αγροτών (ΚΚΕ) στη Λάρισα.

Ο Α. Κλειδωνάρης
Ο Α. Κλειδωνάρης

Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και ο βουλευτής του Ενιαίου Μετώπου Α. Κλειδωνάρης.

1938

Ο Όρσον Γουέλς (George Orson Welles) τρομοκρατεί εκατομμύρια Αμερικανούς όταν μεταδίδει στη ραδιοφωνική του εκπομπή την υποτιθέμενη εισβολή Αρειανών στη Γη.

Όρσον Γουέλς
Ο Όρσον Γουέλς το 1937

1941

Ξεκινά η ηρωική άμυνα της Σεβαστούπολης, βάση του σοβιετικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας.

Ναύτες και στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού στην Σεβαστούπολη
Ναύτες και στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού στην Σεβαστούπολη

Παρά τις διπλάσιες δυνάμεις των Ναζί, οι υπερασπιστές της πόλης θα αντέξουν 8 ολόκληρους μήνες σκληρής πολιορκίας και ανελέητων βομβαρδισμών.

1944

Τμήματα της ΧΙης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ απελευθερώνουν την Θεσσαλονίκη.

Ο Ευρ. Μπακιρτζής επικεφαλής της ΧΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ που μπαίνει στην Θεσσαλονίκη
Ο Ευρ. Μπακιρτζής επικεφαλής της ΧΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ που μπαίνει στην Θεσσαλονίκη

1945

Πάνω από 150.000 λαού της Θεσσαλονίκης γιορτάζουν την απελευθέρωση της πόλης από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Παρακρατικοί ανοίγουν πυρ κατά των συγκεντρωμένων, δολοφονούν 1 και τραυματίζουν 8.

Το φύλλο του «Ριζοσπάστη», με ρεπορτάζ για την επίθεση το 1945
Το φύλλο του «Ριζοσπάστη», με ρεπορτάζ για την επίθεση το 1945

1956

Η Αγγλία και η Γαλλία επιδίδουν τελεσίγραφο στο Κάιρο και το Τελ-Αβίβ για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την αποχώρηση των στρατευμάτων από την περιοχή της διώρυγας του Σουέζ. Το τελεσίγραφο απορρίφθηκε. Την επομένη αγγλο-γαλλικά αεροσκάφη επιχειρούν βομβαρδισμούς αιγυπτιακών αεροδρομίων.

1957

Οι Βασίλης Μπαρτζιώτας, Δημήτρης Βλαντάς και Γιώργης Βοντίσιος (Γούσιας) διαγράφονται από μέλη του ΚΚΕ, με απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος.

1960

Γεννιέται ο Αργεντινός ποδοσφαιριστής Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα Φράνκο (Diego Armando Maradona), ο οποίος οδήγησε τη χώρα του στη νίκη στον τελικό του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 1986.

Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα Φράνκο
Ο Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα Φράνκο το 2012

1966

Πεθαίνει ο λογοτέχνης Γιώργος Θεοτοκάς. Αποτέλεσε έναν από τους εκπροσώπους και τους κορυφαίους διανοητές της γενιάς του ’30.

Ο Γιώργος Θεοτοκάς
Ο Γιώργος Θεοτοκάς

1980

Τελειώνει ο πόλεμος μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ που μαινόταν από το 1969.

Συγκρούσεις κατά τον πόλεμο μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ
Συγκρούσεις κατά τον πόλεμο μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ

1988

Πεθαίνει ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης.

Ο Τάσος Λειβαδίτης
Ο Τάσος Λειβαδίτης

Μαζί με άλλους της γενιάς του, άφησε τα πρώτα του γραπτά ίχνη, πάνω στους τοίχους της αδούλωτης πολιτείας, γράφοντας συνθήματα, παλεύοντας μέσα από τις γραμμές της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Την τετραετία 1948-1952, εξορίστηκε για τις πολιτικές του ιδέες στον Μούδρο, στον Αϊ – Στράτη και τη Μακρόνησο.

«Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκαιο. Θα βγεις στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα ματώσουν απ’ τις φωνές το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες – μα ούτε βήμα πίσω…»

(Από το ποίημα του Τ. Λειβαδίτη «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος»)

2009

Πεθαίνει σε ηλικία 100 ετών, ο Κλοντ Λεβί -Στρος (Claude Lévi-Strauss), που χαρακτηρίστηκε πολλάκις «πατέρας της σύγχρονης ανθρωπολογίας και πρωτεργάτης του στρουκτουραλισμού στην επιστημονική ερευνητική μεθοδολογία».

Κλοντ Λεβί -Στρος
Ο Κλοντ Λεβί -Στρος

Ο Λεβί -Στρος, που αρχικώς σπούδασε φιλοσοφία και το έργο του θεωρείται θεμέλιο οποιασδήποτε ανθρωπολογικής μελέτης, δίδαξε στο φημισμένο «Κολέγιο της Γαλλίας» μεταξύ 1959 – 1982 και ήταν ισόβιο μέλος της γαλλικής Ακαδημίας από το 1973.

2013

Πεθαίνει σε ηλικία 87 ετών ο σεναριογράφος Νίκος Φώσκολος.

Νίκος Φώσκολος
Ο Νίκος Φώσκολος

Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αρχικά δούλεψε σε διάφορες εφημερίδες ως δημοσιογράφος στον τομέα του ελεύθερου και του καλλιτεχνικού ρεπορτάζ, ενώ στη συνέχεια υπέγραψε τα σενάρια πολλών ταινιών στον κινηματογράφο αλλά και σε πολλά τηλεοπτικά σίριαλ.

Υπέγραψε το σενάριο για περισσότερες από εβδομήντα ταινίες, μεταξύ των οποίων: «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», «Κατηγορώ τους ανθρώπους», «Κοινωνία ώρα μηδέν», «Κονσέρτο για πολυβόλα», «Ορατότης μηδέν», κ.ά.

2019

«Φεύγει» από τη ζωή, σε ηλικία 85 ετών, ο Γιάννης Σπανός, ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες συνθέτες, που έχει βάλει την υπογραφή του σε πολλά αγαπημένα τραγούδια.

Ο Γιάννης Σπανός
Ο Γιάννης Σπανός

«Σαν με κοιτάς», «Οδός Αριστοτέλους», «Σπασμένο καράβι», «Στην Αλάνα», «Μαρκίζα», «Μια Κυριακή», «Ιδανικός και ανάξιος εραστής» και τόσα ακόμη.

Γεννήθηκε στο Κιάτο, όπου ξεκίνησε και σπουδές πιάνου. Καθώς δούλευε ως πιανίστας στη Σχολή Χορού Ηρώς Σισμάνη, έπαθε ζημιά στα δάχτυλά του, γιατί έπαιζε ατελείωτες ώρες. Μετά από αυτό το γεγονός και με προτροπή του πατέρα του, πάει στο εξωτερικό. Πρώτα Γερμανία, στη συνέχεια Λονδίνο και μετά Παρίσι: «Ο τρίτος σταθμός μου και σημαδιακός. Αισθάνθηκα ότι εκεί ανήκω. Όλη η ψυχοσύνθεσή μου ταίριαζε με το γαλλικό τραγούδι, με τη γαλλική έκφραση, τη γαλλική γλώσσα», όπως είχε εκμυστηρευτεί στο «Μονόγραμμα» του Γιώργου Σγουράκη.

Τον εντυπωσιάζει η αριστερή όχθη του Σηκουάνα, εκεί που σύχναζαν οι Γάλλοι καλλιτέχνες. Γνωρίζει τις μπουάτ και βρίσκει δουλειά ως πιανίστας. Συνεργάστηκε με αστέρια της γαλλικής καλλιτεχνικής σκηνής, όπως η Μπριζίτ Μπαρντό, η Ζιλιέτ Γκρεκό, ο Σερζ Γκενσμπούρ κ.ά., ενώ μελοποίησε και Γάλλους ποιητές.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 επιστρέφει στην Ελλάδα. Το πρώτο του ελληνικό τραγούδι ήταν «Μια αγάπη για το καλοκαίρι» σε στίχους του Γιώργου Παπαστεφάνου και τη φωνή της 17χρονης, τότε, Καίτης Χωματά. Αυτό το ιδιαίτερο μουσικό ύφος που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα εκείνη την εποχή, ονομάστηκε «Νέο Κύμα». Τον όρο αυτό – μετάφραση του γαλλικού «Nouvelle Vague» – τον ανέφερε ο ίδιος ο Γιάννης Σπανός στον Αλέκο Πατσιφά της Lyra, στον οποίο άρεσε και τον καθιέρωσε. Ο Μιχάλης Βιολάρης, η Αρλέτα, ο Γ. Πουλόπουλος και πολλές ακόμα νέες φωνές, που δεν είχαν συνδεθεί με άλλο ήχο, συνεργάζονται μαζί του.

Η καλλιτεχνική και συνθετική του δραστηριότητα καλύπτει όλους τους τομείς της μουσικής όλες αυτές τις δεκαετίες. Συνεργάστηκε με μεγάλους Έλληνες τραγουδιστές (Γ. Μπιθικώτσης, Σ. Κόκοτας, Β. Μοσχολιού, Γ. Νταλάρας, Χ. Αλεξίου, Τ. Τσανακλίδου, Μ. Μητσιάς κ.ά.), καθώς και με μερικούς από τους μεγαλύτερους Έλληνες στιχουργούς, Λ. Παπαδόπουλο, Μ. Ελευθερίου, Πυθαγόρα, Γ. Παπαστεφάνου. Ορόσημα στην πορεία του θεωρούνται οι τρεις «Ανθολογίες», στις οποίες μελοποίησε Έλληνες ποιητές.

Και όπως έχει πει και ο ίδιος: «Αυτή είναι η αίσθηση της απόλυτης τέχνης, η άρνηση στο εύκολο. Να επιλέγεις το δύσκολο και σπουδαίο τραγούδι και στίχος, μουσική, ερμηνεία να γίνονται ένα πράγμα εκείνη τη στιγμή, σαν ένα θεατρικό μονόπρακτο που δεν επαναλαμβάνεται»…

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...