Σαν Σήμερα 4/12 – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο

Σαν Σήμερα 4/12

530 π.Χ.

Πεθαίνει ο Κύρος Β΄ της Περσίας γνωστός κοινώς ως Κύρος ο Μέγας και Κύρος ο Πρεσβύτερος.

Κύρος Β΄ της Περσίας
Κύρος Β΄ της Περσίας

Ήταν μεγάλος κατακτητής και ο σημαντικότερος βασιλιάς της Περσίας από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών.

1259

Οι βασιλείς Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας και Ερρίκος Γ΄ της Αγγλίας συμφωνούν με τη Συνθήκη των Παρισίων, κατά την οποία ο Ερρίκος παραιτείται από τις αξιώσεις του στα ελεγχόμενα από τους Γάλλους εδάφη στην ηπειρωτική Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Νορμανδίας) σε αντάλλαγμα για την απόσυρση της υποστήριξης του Λουδοβίκου στους Άγγλους επαναστάτες.

Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας
Ο Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας

1642

Πεθαίνει ο Καρδινάλιος Ρισελιέ (Αρμάν Ζαν ντυ Πλεσί -Armand Jean du Plessis, cardinal-duc de Richelieu et de Fronsac.

Καρδινάλιος Ρισελιέ
Ο Καρδινάλιος Ρισελιέ

Το 1608, σε ηλικία 23 ετών, χειροτονήθηκε επίσκοπος και αργότερα ασχολήθηκε με την πολιτική. Σύντομα αναρριχήθηκε τόσο στην Καθολική Εκκλησία όσο και στη γαλλική κυβέρνηση, καθώς το 1622 έγινε καρδινάλιος και το 1624 πρωθυπουργός του Λουδοβίκου ΙΓ’. Παρέμεινε στη θέση του μέχρι το θάνατό του το 1642, οπότε τον διαδέχθηκε ο Καρδινάλιος Μαζαρέν.

Ως πρωθυπουργός επιχείρησε να κάνει μεγάλη τη Γαλλία με το να συγκεντρώσει όλη την εξουσία και την κρατική δύναμη στα χέρια του βασιλιά και στα δικά του. Χρησιμοποίησε τη δύναμή του για να ακολουθήσει επιθετική εξωτερική πολιτική και να απομυζήσει τα μέγιστα από τις λαϊκές μάζες. Θεωρείται ο ιδρυτής της δεσποτικής μοναρχίας, που έφτασε στο αποκορύφωμά της με τον Λουδοβίκο ΙΔ΄. Ξεχώριζε για τη δολιότητά του και τις δολοπλοκίες του. Ίδρυσε τη Γαλλική Ακαδημία το 1635.

1676

Ο στρατός της Δανίας υπό τη διοίκηση του βασιλιά Χριστιανού Ε΄ ηττάται από τον σουηδικό στρατό στη μάχη της Λουντ.

Χριστιανός Ε'
Πορτρέτο του Χριστιανού Ε’

1679

Πεθαίνει ο Άγγλος φιλόσοφος Τόμας Χομπς (Thomas Hobbes). Είναι ένας από τους πρώτους διανοητές-θεμελιωτές του σύγχρονου κράτους και ιδρυτής της πολιτικής φιλοσοφίας.

Τόμας Χομπς
Πορτρέτο του Τόμας Χομπς

Αν και σήμερα ο Χομπς αναφέρεται περισσότερο για το έργο του στην πολιτική φιλοσοφία, συνέβαλε και σε άλλους τομείς, όπου συμπεριλαμβάνονται η ιστορία, η γεωμετρία, η ηθική, η γενική φιλοσοφία και η αποκαλούμενη σήμερα πολιτική επιστήμη. Το πλέον γνωστό έργο του είναι το «Λεβιάθαν».

1732

Πεθαίνει ο Τζον Γκέι (John Gay), Άγγλος ποιητής και δραματουργός.

Τζον Γκέι
Ο Τζον Γκέι

Έγραψε πολλά έργα, ενώ περίφημοι είναι οι μύθοι του καθώς και η «Όπερα του ζητιάνου» (Beggar’s Opera) στην οποία βασίστηκε η «Όπερα της πεντάρας» του Μπέρνολντ Μπρεχτ.

1791

Εκδίδεται το πρώτο φύλλο της βρετανικής εφημερίδας The Observer, της πρώτης κυριακάτικης εφημερίδας στον κόσμο.

Το πρώτο φύλλο της εφ. The Observer, 4/12/1791
Το πρώτο φύλλο της εφ. The Observer

1866

Γεννιέται ο Ρωσικής καταγωγής Γάλλος ζωγράφος Βασίλι Καντίνσκι (Wassily Kandinsky), «πατέρας» της αφηρημένης τέχνης.

Βασίλι Καντίνσκι
Ο Βασίλι Καντίνσκι

Στην αρχή, η καλλιτεχνική του δραστηριότητα αντιμετωπίστηκε με αδιαφορία, λοιδορία και εχθρότητα, αλλά ο Καντίνσκι επέμενε στη θεμελίωση μιας νέας τάξης πραγμάτων στην τέχνη, στη βάση νέων αρχών. Στο Παρίσι έρχεται σε επαφή με εκπροσώπους των κινημάτων του φοβισμού και του κυβισμού. Επιλέγει να δημιουργεί έργα που χαρακτηρίζονταν από μεγάλες επιφάνειες έντονων χρωματισμών και αντιθέσεων, που απομακρύνονται από το αναπαραστατικό στοιχείο και είναι περισσότερο αφηρημένα.

Βασίλι Καντίνσκι
Lyrisches, 1911

Τον Ιανουάριο του 1909 ίδρυσε τη «Νέα Ένωση Καλλιτεχνών», προσελκύοντας καλλιτέχνες όπως ο Πικάσο και ο Μπρακ ενώ αργότερα μαζί με το ζωγράφο Φραντς Μαρκ, σχεδίασε την έκδοση ενός βιβλίου, με τίτλο Γαλάζιος Καβαλάρης (Der Blaue Reiter) στο οποίο εξέθετε τις νέες κατευθύνσεις στην τέχνη.

Βασίλι Καντίνσκι
Murnau train et château, 1909

Επιστρέφει στην Ρωσία και μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, όπου  διδάσκει στα Ελεύθερα Κρατικά Καλλιτεχνικά Εργαστήρια (SVOMAS) της Μόσχας. Αργότερα αποφασίζει να φύγει από τη Ρωσία ξανά για τη Γερμανία προκειμένου να διδάξει στη σχολή Μπαουχάους. Με την άνοδο των Ναζί στην κυβερνητική εξουσία ξεκινάει εκστρατεία εναντίον του Μπαουχάους και κλείνεται η σχολή του. Ο Καντίνσκι φεύγει από τη Γερμανία και πάει στο Παρίσι όπου ζει και εργάζεται απομονωμένος μέχρι το τέλος της ζωής του.

Βασίλι Καντίνσκι
The Blue Rider, 1903

Πολλά έργα του με την έναρξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου καταστράφηκαν από το ναζιστικό καθεστώς.

1875

Γεννιέται ο Γερμανός ποιητής και συγγραφέας Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke). Το 1899 δημοσιεύτηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Πρώιμα ποιήματα». Παντρεύτηκε αλλά η απόφασή του να αφοσιωθεί στην ποίηση τον οδήγησε να εγκαταλείψει την οικογένειά του και μέχρι το τέλος της ζωής του να φτάσει ακόμα και στα όρια της φτώχειας.

Ράινερ Μαρία Ρίλκε
O Ράινερ Μαρία Ρίλκε το 1900

Για μεγάλο διάστημα έζησε στο Παρίσι και εκεί γνώρισε τον Ροντέν. Από τα πιο σημαντικά έργα του είναι «Ελεγείες του Ντουίνο» και «Τα σονέτα στον Ορφέα». Έγραψε επίσης το μυθιστόρημα «Σημειώσεις του Μάλτε Λάουριτς Μπρίγκε» ανάμεσα στα 1904 και 1909 το οποίο έχει και αυτοβιογραφικό χαρακτήρα. Στο έργο του ανήκουν επίσης και πολλές επιστολές όπως τα «Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή» και «Γράμμα ενός νέου εργάτη».

1910

Γεννιέται ο Αμερικανός συνθέτης Άλεξ Νορθ (Alex North).

Άλεξ Νορθ
Ο Άλεξ Νορθ

Έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τις μουσικές του συνθέσεις ταινιών, συμπεριλαμβανομένου τα «Λεωφορείον ο Πόθος» (στο οποίο έγινε ένα από τα πρώτα θέματα ταινιών, βασισμένο στη τζαζ), «Βίβα Ζαπάτα!», «Σπάρτακος», «Κλεοπάτρα» αλλά και το «Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;».

Επίσης, ήταν ο πρώτος συνθέτης που έλαβε Τιμητικό Όσκαρ, στην Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογραφικών.

1913

Υπογράφεται στη Φλωρεντία από τις Μεγάλες Δυνάμεις το ομώνυμο πρωτόκολλο, με το οποίο καθορίζονται τα σύνορα του νεοδημιουργηθέντος αλβανικού κράτους.

Στους όρους του περιλαμβάνεται και η απόδοση των περιοχών της Χειμάρρας, Αγίων Σαράντα, Δελβίνου, Τεπελενίου και Αργυροκάστρου από την Ελλάδα.

1917

Η επαναστατική Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή εκδίδει διάταγμα για το δικαίωμα ανάκλησης των αιρετών αντιπροσώπων στα Σοβιέτ.

Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή
Από συνεδρίαση της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής

Όπως σημείωνε ο Λένιν στο σχέδιο του διατάγματος, «οποιοδήποτε αιρετό όργανο ή σώμα αντιπροσώπων μπορεί να θεωρείται αληθινά δημοκρατικό και ότι πραγματικά αντιπροσωπεύει την θέληση του λαού μόνο υπό τον όρο της ανάκλησης των εκλεγμένων από τους εκλογείς τους».

1918

Ιδρύεται το βασίλειο των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων (Γιουγκοσλαβία).

Ο θυρεός του βασιλείου των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων
Ο θυρεός του βασιλείου των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων

1920

Πραγματοποιείται αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας κατά του βασιλιά Κωνσταντίνου στο Μιλάνο της Ιταλίας.

Βασιλιάς Κωνσταντίνος
Ο Κωνσταντίνος

1927

Γεννιέται ο ηθοποιός Γιώργος Βελέντζας.

Γιώργος Βελέντζας
Ο Γιώργος Βελέντζας

Το 1948 κάνει το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο, με την ταινία «Οχυρό 27» και στο θέατρο με το έργο «Η απαγωγή του Σμαράγδως», με το θίασο του Β. Αργυροπούλου.

Συνεργάστηκε με πολλούς θιάσους, όπως των Βέμπο, Αυλωνίτη – Βασιλειάδου – Ρίζου, Βουτσά, Χατζηχρήστου, Βέγγου κ.ά. Έχει παίξει πολλές φορές ρόλους στρατιωτικού και αστυνομικού. Συνολικά συμμετείχε σε 209 ταινίες.

Έκανε ακόμα ντουμπλαρίσματα σε πολλές ελληνικές ταινίες και μεταγλωττίσεις για την τηλεόραση («Μικρό σπίτι στο λιβάδι»). Το 1993, για τη συμμετοχή του στην ταινία «Ζωή χαρισάμενη», παρέλαβε το βραβείο ερμηνείας β’ ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

1929

Ο Π. Κουντουριώτης παραιτείται από Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Στη θέση του θα εκλεγεί στις 11/12 – με την υποστήριξη και των Φιλελευθέρων – ο αντιβενιζελικός Α. Ζαΐμης.

Π. Κουντουριώτης
Ο Π. Κουντουριώτης

1942

Ειδική επιτροπή συγκροτημένη από την Π.Ε. Φθιώτιδας και Ευρυτανίας του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ επεξεργάζεται το πρώτο κώδικα Λαϊκής Αυτοδιοίκησης και Λαϊκής Δικαιοσύνης, που πήρε το όνομα «Κώδικας Ποσειδών».

1944

Η επιτυχία της απεργίας που είχε κηρύξει η ΚΕ του ΕΑΜ για τις 4 Δεκεμβρίου άγγιξε το 100%. Κανένα εργοστάσιο δεν κινήθηκε, κανένα μαγαζί δεν άνοιξε.

Δεκεμβριανά
Από την πομπή

Ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά, σε μια συγκλονιστική ατμόσφαιρα πένθους και μαχητικότητας, συνόδευσε τους ηρωικούς νεκρούς του της προηγούμενης μέρας στο Α’ νεκροταφείο όπου έγινε η κηδεία τους. Όταν ο όγκος της πένθιμης πομπής έφτασε στο Σύνταγμα, οι διαδηλωτές γονάτισαν, ορκίστηκαν στη μνήμη των νεκρών και έψαλαν το «Πένθιμο Εμβατήριο».

Δεκεμβριανά
Το πανό στην κεφαλή της πομπής

Το πανό που κρατούσαν μαυροφορεμένες κοπέλες στην κεφαλή της πορείας έγραφε: «Όταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα. ΕΑΜ.» Στην επιστροφή από το νεκροταφείο, όμως, πραγματοποιήθηκε νέα δολοφονική επίθεση κατά του πλήθους από το ξενοδοχείο «Μητρόπολις» (κέντρο του ΕΔΕΣ) και την Γενική Ασφάλεια, με αποτέλεσμα το θάνατο 40 και των τραυματισμό 70 ακόμη αγωνιστών.

Δεκεμβριανά
ΕΛΑΣίτες στο Θησείο

Την ίδια μέρα ο ΕΛΑΣ εκμηδένισε τη σφηκοφωλιά των Χιτών στο Θησείο (παρά την επέμβαση των Βρετανών), ενώ έως το απόγευμα είχε καταφέρει να αφοπλίσει το 60% των αστυνομικών τμημάτων της πρωτεύουσας.

Δεκεμβριανά
Μαυροφορεμένες γυναίκες με το πανό της κεφαλής

Ο αφοπλισμός των αστυνομικών τμημάτων ήταν καθολικός στον Πειραιά, όπου μοναδικές εστίες αντίδρασης απέμειναν το οχυρωμένο μέγαρο Βάτη και η Σχολή Δοκίμων.

Δεκεμβριανά
Από την κηδεία των θυμάτων
Δεκεμβριανά
Χαρακτικό του Τάσσου για την κηδεία των θυμάτων

1969

Ο Φρεντ Χάμπτον (Fred Hampton) και ο Μαρκ Κλαρκ (Mark Clark), μέλη του Κόμματος των Μαύρων Πανθήρων, πυροβολούνται και σκοτώνονται κατά τη διάρκεια εφόδου από 14 αστυνομικούς του Σικάγου.

Μαρκ Κλαρκ - Φρεντ Χάμπτον
Οι δολοφονημένοι “Μαύροι Πάνθηρες” Μαρκ Κλαρκ και Φρεντ Χάμπτον

1971

Το Καζίνο του Μοντρέ φλέγεται από ένα πυροτέχνημα που πέταξε κάποιος κατά τη διάρκεια συναυλίας του Φρανκ Ζάπα.

Φωτιά στο Καζίνο του Μοντρέ 1971
Φωτιά στο Καζίνο του Μοντρέ 1971

Το περιστατικό εμπνέει τους Deep Purple, που γράφουν το πιο γνωστό κομμάτι τους «Smoke on the Water».

1973

Ξεκινά τις εργασίες του στη Λ.Δ. Γερμανίας το 9ο Συνέδριο του ΚΚΕ (4-10/12/1973), το οποίο έθεσε ως ένα από τα πρωταρχικά καθήκοντα την οικοδόμηση ισχυρού Κόμματος με γερές παράνομες οργανώσεις, ριζωμένες στην εργατική τάξη, δεμένες με τις μάζες, ικανό να μπει επικεφαλής της πάλης του ελληνικού λαού.

9ο Συνέδριο ΚΚΕ
Ο Χαρ. Φλωράκης στο βήμα του 9ου Συνεδρίου

1993

Πεθαίνει ο Αμερικανός κιθαρίστας και συνθέτης Φρανκ Ζάπα (Frank Vincent Zappa‎).

Φρανκ Ζάπα
Ο Φρανκ Ζάπα

Η αντιφατικότητα της προσωπικότητάς του εκφράστηκε και στη θεματολογία των έργων του που εν μέρει χαρακτηρίζονται και από σατυρικούς στίχους. Εκδήλωσε στα ώριμά του χρόνια την προτίμησή του στη λεγόμενη «ελεύθερη οικονομία» καταλήγοντας να γίνει ίνδαλμα των αντεπαναστατικών δυνάμεων στις χώρες του Σοσιαλισμού και πρεσβευτής των αντικομμουνιστικών δυνάμεων που επικράτησαν εκεί.

Από τα πιο γνωστά του έργα είναι τα «Freak Out!», « We’re Only in It for the Money», «Over-Nite Sensation», « Apostrophe», « Jazz from Hell» κ.α.

2004

Πεθαίνει η ερμηνεύτρια του λυρικού θεάτρου Έλενα Σουλιώτη. Έγινε γνωστή διεθνώς με το εκλατινισμένο Elena Suliotis και αργότερα Souliotis.

Έλενα Σουλιώτη
Η Έλενα Σουλιώτη

Υπήρξε υψίφωνος με σπουδαίο φωνητικό και σκηνικό ταλέντο. Σε νεαρή ηλικία χαρακτηρίστηκε ως «η νέα Κάλλας», με αποτέλεσμα να εκτεθεί σε εξοντωτικούς ρυθμούς εμφανίσεων που κατέστρεψαν τη φωνή της. Παρόλα αυτά κάποιες ερμηνείες της, ιδίως σε έργα του Τζουζέπε Βέρντι, έχουν καταγραφεί ανάμεσα στις κορυφαίες της όπερας.

2011

«Φεύγει» από τη ζωή, ένας από τους κορυφαίους παίκτες στην ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, ο Σώκρατες Μπραζιλέιρο Σαμπάιο ντε Σούζα Βιέιρα ντε Ολιβέιρα ((Sοcrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira), γνωστό τοις πάσι ως «Σώκρατες».

Σώκρατες
Ο Σώκρατες

Ο Σώκρατες θεωρείται από τα πιο σπουδαία ονόματα του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου, ήταν μέλος (και αρχηγός) της μεγάλης Εθνικής Βραζιλίας που πήρε μέρος στα παγκόσμια Κύπελλα του 1982 και του 1986, χωρίς ωστόσο να κατορθώσει να κατακτήσει τον τίτλο. Αγωνίστηκε στην Κορίνθιανς, από το 1978 έως το 1984, με 297 εμφανίσεις και 172 γκολ. Την ποδοσφαιρική του καριέρα την ξεκίνησε από την Μποταφόγκο. Στην Ευρώπη αγωνίστηκε με την Φιορεντίνα για ένα χρόνο. Επίσης, θεωρείται ένα από τα πιο πρωτοποριακά «οκτάρια» (θέση στην οποία έπαιζε) της εποχής του.

Πέρα όμως από τις ποδοσφαιρικές του ικανότητες ο Σώκρατες που είχε σπουδάσει ιατρική θα μείνει στη μνήμη όλων και για τις αντιδράσεις σε μια σειρά από διεθνή θέματα, τα έβαλε αρκετές φορές με τον Πελέ τον οποίο θεωρούσε εκπρόσωπο του ποδοσφαιρικού κατεστημένου, απεχθανόταν τους ατζέντηδες (δεν είχε ποτέ στην καριέρα του).

Ετικέτες:

Δείτε ακόμα...